Jongeren beginnen later met seks. Moeten ouders de seksuele voorlichting hierop aanpassen, vraagt een moeder zich af. Bij haar 19-jarige zoon valt weinig actie te bespeuren. Is het tijd om van dat waarschuwende toontje (‘doe het veilig!’) af te stappen en jongeren iets meer aan te moedigen om op ontdekkingstocht te gaan?
Jongeren doen steeds later hun eerste seksuele ervaringen op: in 2023 had de helft van de jongeren vaginale seks gehad met 18,7 jaar, in 2012 was dat nog 17 jaar. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Seks onder je 25e 2023’, uitgevoerd door Rutgers en Soa Aids Nederland onder ruim tienduizend jongeren. ‘Het is een wereldwijde trend; ook in andere landen zien we dit terug’, zegt Hanneke de Graaf, onderzoeker van kenniscentrum Rutgers.
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
Waarom wordt de daad uitgesteld? ‘Uit eerder kwalitatief onderzoek blijkt dat jongeren maatschappelijke druk ervaren om verstandige keuzes te maken’, zegt De Graaf. Dit maakt hen voorzichtiger, ook op seksueel gebied. Sociale media spelen ook een rol. ‘Jongeren voelen zich onzeker over hun uiterlijk en ze zijn bang dat de hele school het straks weet wanneer ze iets onhandigs doen.’
De nadruk ligt erg op maakbaarheid, meent Belle Barbé, specialist seksuele opvoeding en auteur van het boek 100 antwoorden bij seksuele opvoeding. ‘De eerste keer seks moet met iemand zijn op wie je verliefd bent en het moet meteen lekker zijn.’ Die overtuigingen kunnen belemmerend werken. ‘Jongeren missen de ruimte om aan te rommelen tijdens het ontdekken van hun seksualiteit.’
Ouders vinden het vaak makkelijker om te praten over de risico’s van seks, dan over de plezierige kanten. ‘Het kletsen over seksueel genot wordt al snel persoonlijk’, aldus De Graaf. Zeker pubers vinden dat ongemakkelijk. En geef ze eens ongelijk. ‘Bij het delen van de eigen ervaringen moeten ouders wegblijven bij het hier en nu. Dat is voor kinderen te confronterend’, zegt Barbé. ‘Je kan wel vertellen hoe het vroeger voor jou was, dat creëert meer afstand.’
Seksuele voorlichting bestaat niet uit één goed gesprek. ‘Je zoekt als ouder constant naar geschikte haakjes om het over liefde en seks te hebben’, zegt De Graaf. Bij voorkeur doe je dat tijdens een activiteit, als je bijvoorbeeld samen in de auto ergens naartoe rijdt. ‘Dat werkt beter dan dat je tegenover elkaar aan tafel zit.’
Een serie op televisie kan ook een goede aanleiding zijn. ‘Seks bespreken via een omweggetje’, noemt Barbé dat. Als ouder betrek je het niet op je kind, maar op de situatie die je ziet voorbijkomen. ‘Vraag hoe je kind daarover denkt.’
Ouders kunnen aan verwachtingsmanagement doen. ‘Leg uit dat seks soms een beetje rommelig is, dat er soms iets mis kan gaan.’ Volgens Barbé ligt sinds de #MeToo-beweging de nadruk enorm op het duidelijk aangeven en accepteren van grenzen. ‘Dat is ook heel belangrijk, maar een beetje ontspanning op het thema kan geen kwaad. Soms kom je er pas achter wat je grens is als iemand ertegenaan schuurt.’
Is je kind een laatbloeier op het gebied van seks, probeer dan te achterhalen of de reden positief of negatief is, zegt De Graaf. ‘Sommigen zijn er simpelweg nog niet aan toe, dan moet je niet gaan pushen.’ Wellicht speelt de angst om te falen mee. ‘Dan kan het helpen om je kind wat moed in te spreken. Ik zie ook jongeren die bang zijn om gekwetst te worden. Geef hen mee dat dit óók bij het leven hoort. Niets is perfect en dat kan ook juist leuk zijn.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden