‘Ik wil gewoon een ontzettend mooie glimlach’, zegt Myriam Bank (56) uit Amsterdam, die sinds oktober een slotjesbeugel heeft. Die ‘mooie glimlach’ had ze al, maar vanaf haar 50ste begon de boel te schuiven. ‘Na een paar jaar dacht ik: ik kan gewoon een beugel nemen.’
En nee, Bank schaamt zich niet voor het ijzerwerk. ‘Op mijn eerste werkdag met beugel dacht ik nog: ik ga gewoon heel weinig praten, zodat niemand het ziet. Maar mensen zagen het natuurlijk toch, en reageerden heel leuk. Nu lijkt het een soort trend: veel collega’s willen het ook.’
Precieze cijfers ontbreken, maar Cesar Oey, orthodontist in Almelo en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Orthodontisten, ziet die trend ook in zijn praktijk: ongeveer eenvierde van de patiënten bestaat tegenwoordig uit volwassenen. De meeste komen via de tandarts, bijvoorbeeld omdat er ruimte moet worden gemaakt voor een implantaat. Maar er komen ook steeds meer mensen op eigen initiatief, vanwege een ‘esthetische wens’.
‘We zien vaak dat die wens er al lang was en maar niet weggaat, waardoor ze uiteindelijk toch maar eens langskomen.’ Meestal zijn het mensen die als kind geen beugel kregen, zoals Bank. ‘Dat was nog niet zo gebruikelijk toen ik opgroeide.’ Wat ook meespeelt, zegt Oey: mensen hebben steeds minder vaak een kunstgebit nodig en worden daarom steeds vaker oud met hun eigen gebit.
‘Pubers zijn nog in de groei, waardoor je bijvoorbeeld de kaakgroei kunt beïnvloeden. Bij volwassenen kan dat niet meer’, aldus de orthodontist. Verder kiezen volwassenen vaker voor zogenoemde aligners: doorzichtige hoesjes die aangrijpen op lijmbolletjes op de tanden. ‘Je werkt dan een reeks van die hoesjes af, meestal elke twee weken iets meer in de vorm van het behandeldoel.’
Omdat die aligners niet worden aangeschroefd, zoals bij een ouderwetse slotjesbeugel, hoef je met aligners iets minder vaak naar de tandarts: ongeveer elke vijf tot acht weken in plaats van elke maand. Maar niet alles wat met een slotjesbeugel kan, kan ook met aligners, zegt Oey. Het verschilt dus per persoon of aligners een mogelijkheid zijn.
Ook zijn aligners duurder: ‘Een slotjesbeugel kost ongeveer 2.000 tot 3.000 euro, met een alignerbehandeling zit je al gauw aan de 3.000 tot 4.000 euro. En elke keer dat je eet of drinkt, moet je die hoesjes uitdoen. Dat vergt aanzienlijk meer discipline.’ Precies om die reden koos Bank voor een slotjesbeugel: ‘Ik wil niet op mijn werk steeds die beugel uitdoen.’
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder andere gezondheid, geld en duurzaamheid.
Afgezien van uitzonderlijke medische gevallen, wordt orthodontie niet vergoed in het basispakket, zegt een woordvoerder van Zorgverzekeraars Nederland. Wie overweegt een beugel te nemen, kan daar dus de zorgverzekering op uitkiezen. Maar de vergoedingen voor orthodontie bij volwassenen zijn beperkt.
Zo is er bij Zilveren Kruis geen aanvullende verzekering met orthodontie voor volwassenen, en is de vergoeding bij Menzis maximaal 500 euro voor de gehele verzekeringsduur. Ook hanteren sommige zorgverzekeraars een wachttijd van een jaar: je betaalt dan eerst een jaar de premie voor het aanvullende pakket, alvorens je gebruik kunt maken van de orthodontievergoeding.
‘Elke behandeling kent risico’s, zoals gaatjes en witte vlekjes’, zegt Oey. ‘Maar een beugel is, als het om tanden gaat, wel het veiligste alternatief.’ Veel minder ingrijpend dan facings bijvoorbeeld, een beruchte methode waarbij men de eigen tanden afslijpt, om daar vervolgens een stralend witte rij plakplaatjes overheen te zetten.
Gevaarlijker dan witte vlekjes of gaatjes, is wortelresorptie. ‘Osteoclasten, die overal in het lichaam botweefsel afbreken, verkorten tijdens een beugelbehandeling de wortels van de tanden, als een soort vergissing. Osteoclasten horen namelijk alleen bot af te breken, geen tandwortel.’ Meestal blijft de afbraak beperkt en vormt deze geen probleem, maar bij 1 tot 5 procent van de beugeldragers wordt er te veel van het wortelweefsel afgebroken en is sprake van ernstige wortelresorptie. Dat vergroot het risico op vroegtijdige tanduitval.
‘Orthodontisten controleren regelmatig op wortelresorptie met behulp van röntgenfoto’s. Als eenderde van de oorspronkelijke wortels verdwijnt, wordt de behandeling meestal tijdelijk stilgelegd of vroegtijdig beëindigd.’ Behandeling met een doe-het-zelfbeugel is vanwege het gebrek aan toezicht dan ook ten zeerste af te raden, waarschuwt Oey.
In Nederland duiken de afgelopen jaren steeds meer websites op die zo’n behandeling op afstand aanbieden. ‘Patiënten’ van deze webshops krijgen een universele afdruklepel met een kwak felgekleurde orthodontistenklei toegestuurd, om thuis een mal van hun gebit te maken. Die mal wordt teruggestuurd, op basis waarvan orthodontisten op afstand een behandelplan opstellen en de patiënt een reeks doorzichtige hoesjes ontvangt. Via een app, waarin de patiënt foto’s uploadt, blijven de orthodontisten op de hoogte van de behandeling en stellen zij die bij. Als ondersteuning is zo’n app prima, zegt Oey, maar fysieke controle is nog steeds vereist.
Zelf een vraag voor deze rubriek? Mail naar beterleven@volkskrant.nl.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden