Een voetballer als Willem van Hanegem bestaat niet meer. Over de legendarische Feyenoorder bestaan duizenden anekdotes. Vandaag is hij 80 jaar geworden.
‘Buitenkantje links’, zegt Carel Eiting meteen als hij aan Willem van Hanegem denkt. Ja, toen de middenvelder van FC Twente vroeger in de jeugd van Ajax speelde, hoorde hij het soms aan de zijlijn; dat hij in zijn spel een beetje op Van Hanegem lijkt. Linksbenig. Goed inzicht. Passes met de buitenkant van de voet. Niet de allersnelste.
Over de auteur
Willem Vissers is ruim 25 jaar voetbalverslaggever voor de Volkskrant. Hij versloeg acht WK’s. In 2022 is hij uitgeroepen tot sportjournalist van het jaar.
‘Ik ben, ook door mijn vader, opgegroeid met verhalen over Van Hanegem en heb veel momenten van hem gezien op beeld’, aldus Eiting. ‘Ik herken dingetjes uit zijn spel. Maar ik leerde vooral dat het beter is om je eigen weg te kiezen in het voetbal, in plaats van telkens naar een ander te kijken en te vergelijken. Waar kan ik het verschil maken, met mijn kwaliteiten? Ik probeer te doen wat ik echt goed kan, en verder geniet ik nog steeds van de mens Van Hanegem. Het is duidelijk dat elk team op zoek is naar zo’n speler, ook door zijn winnaarsmentaliteit.’
Het type-Van Hanegem is vrijwel uitgestorven. Willem van Hanegem is vandaag 80 jaar geworden. Hij is daarmee zelf niet zo druk. In een interview met de Volkskrant vertelde hij vorig jaar dat hij niet eens precies weet wanneer sommige naaste familieleden jarig zijn. Vermoedelijk gaat hij lekker golfen, zoals vaker op dinsdag. Het zal intussen veel over hem gaan. Over zijn genialiteit, of over zijn hardheid als voetballer in een VAR-loos tijdperk, of over zijn unieke inzicht. Hij was daarbij fotogeniek, met zijn gebeeldhouwde lijf. Hij was dwars, kritisch, soms cynisch en gevoelig, bijvoorbeeld als hij onrecht zag.
Over de Feyenoorder Van Hanegem bestaan duizenden anekdotes, of ze nu gaan over zijn bikkelharde confrontaties met Ajacied Johan Neeskens in de jaren zeventig of over zijn hond Wodan, die door te blaffen een veto uitsprak over een mogelijke transfer naar Olympique Marseille (de hond had de beslissende stem). Johan Cruijff noemde hem op oude beelden een ‘grandioos mens’. In een wereld van schouderklopjes en aanbidding sluit Van Hanegem tegenwoordig als observator van het voetbal zelden aan in de polonaise. Hij is onverminderd kritisch en soms chagrijnig, al kan hij intens genieten van een werkelijk bijzondere voetballer.
Heel af en toe is een vleugje Van Hanegem te zien, ergens op een veld. Een enkele steekbal. Een kromme pass, gegeven met de buitenkant, zoals ‘De Kromme’ dat pleegde te doen. Oud-voetballer Mario Been: ‘Willem is niet te evenaren.’ Been roemt de pass met de buitenkant van Steven Berghuis, onlangs tegen PSV, waaruit Ajax uiteindelijk scoorde. Dat leek op de wijze waarop Van Hanegem dat bijna standaard deed, deels omdat hij de bal vrijwel nooit met rechts speelde.
Been was een jonge prof bij Feyenoord, in de nadagen van de meester. Hij sliep soms in huize Van Hanegem. ‘Willem dacht altijd anders dan wij. Als wij blij waren dat we een goal hadden gemaakt, had hij weer zaken gezien die niet goed waren gegaan. Waarom zeg je nooit iets aardigs tegen me?’, vroeg Been zich hardop af. ‘Dan zei Willem: pas als ik niks meer tegen je zeg, moet je je zorgen gaan maken. Willem is uniek. Als iedereen naar links ging, ging hij juist naar rechts. Voor mij was hij vooral de vertolker van de simpelheid van het voetbal. De bal inspelen op het goede been en op de juiste snelheid, dat soort zaken. Gewoon, van A naar B. Het is moeilijk om nu nog iemand te bedenken die op hem lijkt als voetballer. Ja, dan hoor ik weleens dat het voetbal zoveel sneller is geworden. Dat hij tegenwoordig niet had meegekund. Lulkoek. Het is ook een kwestie van op tijd vertrekken. Hij dacht snel en zag iets eerder dan een ander.’
Het is schier onmogelijk om iemand te vinden die op Van Hanegem lijkt. Eiting dus, al is die veel gepolijster dan de wat rauwe Van Hanegem. Berghuis met een sporadische pass. Been noemt nog Sven Mijnans van AZ, al is die nogal flegmatiek. ‘Nee, het gaat veel te ver om wie dan ook met Willem te vergelijken. Hij was ook altijd met de scheidsrechter bezig.’
En misschien hoeft het ook helemaal niet, dat er iemand op hem lijkt. Iedereen is uniek. Jorien van den Herik, die als voormalig voorzitter van Feyenoord werkte met de trainer Van Hanegem, stelt het zo: ‘Niemand anders dan Willem zelf is in alles wat hij is en doet des Van Hanegems. Het is de natuur die daarvoor bepalend is. Zijn en blijven zoals je bent is weinigen gegeven. Iedere vergelijking met hem zal altijd mank gaan.’
Willem van Hanegem is de oudste nog levende international uit de verloren WK-finale van 1974 tegen West-Duitsland. De laatste jaren zijn veel spelers uit die tijd gestorven, onder wie doelman Jan Jongbloed, verdediger Wim Suurbier, middenvelder Wim Jansen en de aanvallers Johan Cruijff, Rob Rensenbrink en Piet Keizer.
Naar aanleiding van zijn 80ste verjaardag viert het AD het leven van Willem van Hanegem op maandag 26 februari met een avond in de Doelen in Rotterdam, met veel gasten en vertoon van historische beelden.
Onlangs zijn meerdere boeken verschenen om het leven van Van Hanegem te vieren, waaronder 80 x Willem van Hanegem van Harry Walstra en Willem 80 van Wessel Penning, met wie Van Hanegem ook een podcast maakt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden