‘Ze liegen en rekken tijd’, aldus Navalny’s woordvoerder Kira Jarmysj. Navalny’s team stelt dat de autoriteiten het stoffelijk overschot van de oppositieleider afschermen om de doodsoorzaak te verhullen. De autoriteiten hebben meer dan drie dagen na Navalny’s overlijden nauwelijks informatie verstrekt aan nabestaanden over wat er is gebeurd. Dmitri Peskov, de woordvoerder van president Vladimir Poetin, zei maandag na vragen van journalisten dat er ‘een onderzoek’ loopt en dat de resultaten ‘onbekend’ zijn.
Over de auteur
Tom Vennink schrijft voor de Volkskrant over Rusland, Oekraïne, Belarus, de Kaukasus en Centraal-Azië. Hij reist geregeld naar de oorlog in Oekraïne. Eerder was hij correspondent in Moskou.
Ljoedmila Navalnaja, de 69-jarige moeder van de oppositieleider, is naar de poolcirkel gereisd om het lichaam van haar zoon te zoeken. Bij het mortuarium in Salechard, een stad nabij de strafkolonie waar Navalny gevangen zat, weigerden werknemers haar maandag te vertellen waar het lijk zich bevindt. Een van de advocaten die Navalnaja ondersteunen, werd het mortuarium uitgeduwd, stelt Navalny’s team. De kritische nieuwssite Mediazona had eerder op een webcam ontdekt dat er een langzaam rijdende colonne van de Russische gevangenisdienst naar de stad was gereden uit de richting van de strafkolonie.
Ook bij strafkolonie IK-3 in het dorp Charp werd Navalnaja afgelopen zaterdag in het ongewisse gelaten. Medewerkers deelden haar enkel mee dat Navalny afgelopen vrijdag om 14:17 uur lokale tijd was overleden aan ‘het syndroom van een plotselinge dood’. Over de locatie van het lichaam deed de kolonie geen mededelingen. Maandag kreeg Navalnaja van het Russische Openbaar Ministerie te horen dat het stoffelijk overschot van haar zoon minstens twee weken nodig is voor ‘chemisch onderzoek’.
Kremlincriticus Navalny overleden
Aleksej Navalny (1976-2024) was de hoop van vrijheidslievende Russen en de angst van het Kremlin. Lees hier het postuum.
Met de angst in het lijf leggen Moskovieten bloemen voor Navalny. ‘Ik was vreselijk bang. Voor het eerst’, vertellen ze op straat aan correspondent Geert Groot Koerkamp.
Nu Poetins grootste vijanden zelfs in de gevangenis niet veilig zijn, zullen weinig Russen hun stem nog durven te verheffen, schrijft oud-Ruslandcorrespondent Bert Lanting.
Alle verhalen rond het overlijden van Navalny vindt u hier.
‘Ze houden Navalny’s lichaam achter om de sporen van de moord te verbergen’, zei Navalny’s woordvoerder Kira Jarmysj maandag op X. ‘Een 14-daags ‘chemisch onderzoek’ is een flagrante leugen en spot.’ Tienduizenden mensen hebben een petitie ondertekend die de autoriteiten oproept om het lijk over te dragen aan Navalny’s ouders.
De vertraging betekent dat er voorlopig geen afscheidsdienst voor Navalny komt. Het Kremlin probeert de publieke rouw om de oppositieleider te beperken door deelnemers aan herdenkingen te intimideren en op te pakken. Sinds vrijdag zijn er zeker 389 mensen in 39 steden gearresteerd, meldde de mensenrechtenorganisatie OVD-Info maandag. Zeker 31 personen zijn veroordeeld tot celstraffen van 15 dagen.
De geheimzinnigheid over het lijk en de doodsoorzaak doen denken aan de momenten na Navalny’s vergiftiging in 2020. Toen gaven de autoriteiten geen toestemming aan familieleden om Navalny te bezoeken in een ziekenhuis in Omsk. Ook weigerden ze lange tijd om Navalny naar Duitsland te laten evacueren met een ambulancevliegtuig dat zijn familie had geregeld. De vertraging was echter onvoldoende om ervoor te zorgen dat alle sporen van zenuwgif waren verdwenen uit Navalny’s lichaam. Vier Europese laboratoria kwamen tot dezelfde conclusie: Navalny was vergiftigd met novitsjok, een dodelijk zenuwgif.
Navalny’s team – dat stelt dat Poetin Navalny heeft vermoord – is een onderzoek begonnen naar de precieze doodsoorzaak van de oppositieleider. Het team heeft mensen met informatie over Navalny’s dood opgeroepen zich te melden. Christo Grozev, een onderzoeksjournalist die samenwerkt met Navalny’s team, zegt ‘zeker te zullen achterhalen’ wat er is gebeurd. Hij verwacht dat er agenten binnen Poetins machtssysteem zullen zijn die informatie willen delen uit afgunst van het systeem.
Drie jaar geleden reconstrueerde Navalny samen met onderzoekscollectief Bellingcat tot in detail hoe eenheid 34435 van de Russische geheime dienst FSB hem vergiftigde. Agenten braken Navalny’s hotelkamer binnen in de Siberische stad Tomsk en voorzagen naden van Navalny’s ondergoed van zenuwgif. Navalny’s onderzoek werd mogelijk gemaakt door diepe corruptie in Rusland: telecomdata en reisgegevens van geheimagenten bleken gewoon te koop op internet.
Joelia Navalnaja, de echtgenote van Aleksej Navalny, heeft aangekondigd de oppositiestrijd van haar man voort te zetten. In een videoboodschap roept ze Russen op zich bij haar aan te sluiten en te vechten ‘tegen oorlog, corruptie en onrechtvaardigheid’ en voor ‘vrije verkiezingen en vrijheid van meningsuiting’.
Het is de eerste keer dat Navalnaja zich presenteert als oppositiepolitica. Tot de dood van haar man steunde ze Navalny in zijn strijd tegen president Vladimir Poetin, maar trad nooit op de voorgrond.
‘Door Aleksej te vermoorden, heeft Poetin de helft van mij vermoord, de helft van mijn hart en de helft van mijn ziel’, zegt Navalnaja in een negen minuten lange videoboodschap van Navalny’s team. ‘Maar de andere helft heb ik nog, en die zegt me dat ik geen recht heb om op te geven. Ik zal het werk van Alexej Navalny voortzetten.’
Ze roept Russen op om in beweging te komen tegen Poetin, in welke vorm dan ook. ‘Ik richt me tot jullie met de woorden van Aleksej, waar ik diep in geloof: het is geen schande om weinig te doen, het is een schande om niets te doen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden