In 32 steden in Rusland ontstonden dit weekend spontane herdenkingsbijeenkomsten voor oppositieleider Aleksej Navalny. Russen legden bloemen neer bij bijvoorbeeld monumenten voor slachtoffers van politieke terreur. De Russische politie arresteerde honderden mensen, en inmiddels zijn die massaal veroordeeld tot een gevangenisstraf van maximaal veertien dagen.
Dat blijkt uit officiële mededelingen van Russische rechtbanken. Hoeveel het er precies zijn is onduidelijk, maar alleen al de rechtbank van St.-Petersburg veroordeelde 154 mensen. Mensenrechtenorganisaties en onafhankelijke media maken melding van soortgelijke straffen in andere steden in Rusland.
De doodsoorzaak van Aleksej Navalny blijft intussen in nevelen gehuld. Zijn woordvoerder Kira Jarmysj kon zaterdag, een dag na zijn dood, pas bevestigen dat de oppositieleider inderdaad in hechtenis was omgekomen. Autoriteiten hadden haar te kennis gegeven dat zijn lichaam ‘voor onderzoek’ is overgebracht naar Salechard, een Siberische stad in de buurt van het strafkamp waar Navalny omkwam.
Navalny’s weduwe Julia Navalnaya beschuldigt het Kremlin ervan haar man opnieuw te hebben ‘vergiftigd’. In een video zegt ze dat er ‘gewacht wordt totdat de sporen van novitsjok uit het lichaam zijn verdwenen’. Novitsjok is het zenuwgas waarmee Navalny in 2020 vergiftigd werd. Navalnaya zei in dezelfde video dat ze de politieke activiteiten van haar man voort wil zetten.
In Salechard kregen Navalny’s moeder en advocaat te horen dat ze niet bij zijn lichaam mochten komen. Sterker nog, de medewerkers konden niet bevestigen dat Navalny daadwerkelijk in het mortuarium in Salechard ligt.
Navalny’s moeder kreeg in Siberië te horen dat hij overleden is aan het ‘plotselinge doodssyndroom’, een parapluterm voor een plotse dood zonder directe oorzaak. Tegelijkertijd zeiden de autoriteiten tegen haar dat het onderzoek naar de doodsoorzaak is verlengd, en dat zij het lichaam daarom nog niet kon zien. Ook maandag hebben Navalny’s moeder en andere naasten nog geen toegang gekregen.
‘Ze liegen iedere keer, sturen ons van het kastje naar de muur, en wissen hun sporen’, zei woordvoerder Jarmysj. Vrijdag zei de Russische gevangenisdienst nog dat Navalny onwel was geworden tijdens een wandeling.
Maandag komen de ministers van Buitenlandse Zaken van EU-lidstaten bijeen in Brussel. Bij de vergadering is ook Joelia Navalnaja aanwezig. Verwacht wordt dat de lidstaten nieuwe sancties tegen Rusland zullen aankondigen naar aanleiding van de dood van Navalny. ‘We moeten een boodschap van steun overbrengen aan de Russische oppositie’, zei EU-buitenlandchef Josep Borrell.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden