De Ombudsman kreeg vorig jaar ‘een tiental’ klachten van Nederlanders die vermoeden dat ze onterecht op terrorismelijsten van de politie of inlichtingendienst staan. De melders stuitten bij visumaanvragen om onduidelijke reden op problemen, of werden bij vakanties de toegang tot een land ontzegd. Het ministerie van Justitie en Veiligheid kent het probleem, maar zegt niets te kunnen doen. De ombudsman gaat daarom onderzoeken ‘of de overheid op een behoorlijke manier omgaat’ met de gegevens van deze burgers.
Hoe verstrekkend de gevolgen van een terrorismesignalering kunnen zijn, bleek afgelopen jaar, toen een man uit Tilburg weken vastzat in Spanje. Over het waarom tast hij nog steeds in het duister.
Over de auteur
Iva Venneman is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘We spreken burgers die het gevoel hebben van het kastje naar de muur te worden gestuurd’, zegt Nationaal Ombudsman Reinier van Zutphen. ‘Iedere burger heeft het recht om gehoord te worden als hij het vermoeden heeft dat zijn recht geschonden is. En dat begint bij weten waar je daarvoor terecht kan.’
Burgers kunnen in een internationaal opsporingssysteem belanden als instanties zoals de politie, marechaussee of AIVD vermoeden dat ze een terrorisme- of extremismerisico vormen. Iemand krijgt dan als het ware een kruisje achter zijn naam. Via politiedatabases wordt die registratie met andere landen gedeeld. De meeste klagers die zich melden bij de Nationale Ombudsman hebben een Marokkaanse of Turkse achtergrond of zijn actief in ‘de hoek van links activisme’.
Het is ‘niet uit te sluiten dat er personen zijn die onterecht gesignaleerd staan’, schreef demissionair minister Dilan Yesilgöz (VVD, Justitie en Veiligheid) in mei aan de Tweede Kamer. Hoe groot deze groep is, is onbekend. Maar om dit ongedaan te maken, moeten gedupeerden volgens de minister zelf navraag doen bij het land of de instantie waar ze geregistreerd staan.
In de praktijk blijkt dat erg lastig, zo niet onmogelijk, stelde de Nationale Ombudsman al vast. De personen die het betreft zijn vaak niet op de hoogte van hun registratie, tot het in het buitenland misgaat. Het is vervolgens lastig om te achterhalen op basis waarvan ze geregistreerd staan, en bij welke instantie dit moet worden aangevochten.
‘We hopen dat dit onderzoek de overheid flink terugfluit’, zegt Adil el Kanfoudi, oprichter van mensenrechtenorganisatie Muslim Rights Watch, die op dit moment ongeveer dertig Nederlanders bijstaat die een signalering vermoeden. Tegelijkertijd heeft hij niet al te hoge verwachtingen, na een paar moeizame jaren procederen. ‘Het is heel lastige problematiek.’
Het onderzoek start maandag. Het is de bedoeling dat het in het loop van het jaar wordt afgerond.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden