De designerdrug 3-MMC wordt steeds populairder bij het uitgaanspubliek, blijkt uit de nieuwste Trimbos-cijfers. Het middel is verslavender dan andere partydrugs. De 19-jarige Luuk dacht dat hij ‘leuk aan het experimenteren’ was, nu probeert hij in een verslavingskliniek af te kicken.
Hoe het misging met 3-MMC? Luuk – niet zijn echte naam – vertelt hoe hij op zijn slaapkamer in Doetinchem nog maar een lijntje nam. Om zijn ouders de indruk te geven dat het goed met hem ging, daalde hij eens in de zoveel tijd af naar de keuken om iets te eten of te drinken te pakken. Op het moment dat zijn moeder vroeg hoe het nu echt met hem ging, sloegen de stoppen door. Schreeuwend stond hij in de keuken.
De 19-jarige Luuk vertelt er kalm over in een van de spreekkamers van Verslavingszorg Achterhoek (VZA-GGZ). Tot een half jaar geleden zag hij zichzelf meer dan eens in een dergelijk conflict. Door zijn verslaving aan designerdrug 3-MMC heeft hij de band met zijn ouders ‘helemaal kapotgemaakt’, zegt hij.
Het verhaal van Luuk, een doorsnee tiener die houdt van voetbal en dit jaar zijn havodiploma hoopt te halen, is niet uniek. Donderdag publiceerde het Trimbos-instituut Het Grote Uitgaansonderzoek (HGU), waaruit blijkt dat het gebruik van 3-MMC in het uitgaansleven ruim drie keer zo vaak voorkomt als in 2020. Ook is het aantal incidenten met het middel toegenomen. Ruim zevenduizend mensen die meer dan één keer uitgingen in het afgelopen jaar werden ondervraagd. Meer dan eenderde van hen zegt in die periode 3-MMC te hebben gebruikt. Daarmee is het middel na xtc en cannabis de meest gebruikte uitgaansdrug.
‘Het is een stimulerend middel, je krijgt meer energie’, zegt drugsonderzoeker Laura Smit-Rigter van Trimbos. ‘Ook maak je makkelijker contact.’ Eind 2021 is het middel op de lijst van verboden middelen gezet. Sindsdien is het niet meer te krijgen via webshops, alleen nog illegaal bij een dealer. Maar dat heeft gebruikers niet tegengehouden. ‘Opvallend’, volgens Smit-Rigter. ‘Ondanks het verbod zijn mensen zich onvoldoende bewust van de risico’s.’
Drugsonderzoeker Ton Nabben van de Hogeschool van Amsterdam heeft daar een verklaring voor. ‘3-MMC is vooral populair onder jongeren. Coke is voor hen te duur en ze vinden de roes van 3-MMC prettiger.’ Volgens Nabben gebruiken jongeren uit alle windstreken het middel, van club tot keet. ‘Door sociale media zie je dat het zich makkelijker verspreidt. Ook in een klein dorp kun je het gewoon krijgen.’
Twee jaar geleden kwam Luuk voor het eerst in aanraking met 3-MMC. ‘Ik was op dat moment al aan het experimenteren, met cannabis, xtc en cocaïne. Toen kreeg een vriend van mij het nummer van een dealer die ook 3-MMC verkocht. Ik heb bij hem wat gehaald voor een feestje die avond.’
Luuk was meteen verkocht. ‘Ik werd er sociaal van, kon makkelijk praten. Zonder middelen had ik daar best moeite mee.’ Lang gebruikte hij alleen op feestjes of in de kroeg. ‘Als ik thuiskwam, wachtte ik tot het was uitgewerkt en legde ik het weg voor het volgende weekend. Maar op een gegeven moment ging ik in mijn eentje door met gebruiken. En later nam ik het ook als ik niet uitging.’
Dat was het moment waarop zijn verslaving serieuze vormen aannam, vertelt hij. ‘Ik wilde bepaalde emoties dempen. De stress voor school of het verdriet over mijn thuissituatie, die ik zelf veroorzaakte door mijn verslaving. De makkelijke uitweg was meer drugs gebruiken.’ Dat eiste niet alleen mentaal zijn tol. ‘Op een gegeven moment was ik een soort wandelend skelet, met zo’n ingevallen gezicht. Je ziet jezelf wel achteruit gaan, maar het belangrijkste is wanneer je weer kunt gebruiken.’
De problematiek die 3-MMC met zich meebrengt, dringt ook door tot in Den Haag. ‘Zorgelijke ontwikkelingen’, schreef demissionair staatssecretaris Maarten van Ooijen (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) donderdag in een Kamerbrief. Hij pleit voor ‘een stevige inzet op drugspreventie’.
Smit-Rigter van Trimbos is het daarmee eens. ‘We moeten de risico’s nog beter communiceren. Mensen denken blijkbaar dat het gaat om een onschuldig middel. We moeten de jonge, onervaren doelgroep weten te bereiken. Dat kan bijvoorbeeld via sociale media.’
Luuk hoopt dat niet meer jongeren dezelfde fouten maken als hij. ‘Het brengt zoveel ellende met zich mee. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor de mensen om je heen. Je gaat helemaal kapot, alleen in je kamer’, zegt hij kalm. ‘Je denkt dat je leuk aan het experimenteren bent. Maar als je echt in de shit komt, kun je er je leven lang last van hebben.’
Dat wist Luuk te voorkomen. De verstoorde relatie met zijn ouders was voor hem een eyeopener. ‘Toen ik geld ging stelen van mijn moeder, durfde ik voor het eerst hardop toe te geven dat ik verslaafd was. Ik had toen zo’n 200 tot 300 euro van haar gestolen om aan mijn gebruik te komen.’
Vijf maanden geleden klopte hij aan bij VZA-GGZ. Een paar keer per week werd hij in Doetinchem intensief behandeld. Inmiddels zit hij in de laatste twee weken van het traject. Hij is ruim drie maanden clean, de band met zijn ouders is weer wat beter. Daar is hij best trots op, vertelt hij in de spreekkamer waar hij de afgelopen maanden veel tijd heeft doorgebracht. Drugs heeft hij ingeruild voor de sportschool. Hij wil flink aankomen. ‘Ik stop me helemaal vol met eten. Het is bijna een nieuwe verslaving, maar dan iets gezonder.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden