Onder het motto van ‘wie geschoren wordt, moet stilzitten’ hebben de bedrijven in de fossiele industrie zich heel lang gedeisd gehouden. Ze lieten de kritiek over hun rol in de opwarming van de aarde gelaten over zich heen komen.
Ze praatten de politiek en de milieubeweging veelal naar de mond door te roepen dat ze druk bezig waren met energietransitie en vergroening, maar dat dit nu eenmaal niet van de ene op andere dag kon worden gerealiseerd. Intussen deden ze het omgekeerde en investeerden ze vooral in de ontwikkeling van nieuwe olie- en gasvelden. En voor de sier werd ook nog wat gedaan in alternatieve opwekking.
Maar inmiddels hebben ze voor een andere richting gekozen. Nu wereldwijd populisten als Trump en Wilders de wind in de rug hebben en klimaatsceptici in de regeringscentra een steeds grotere mond durven op te zetten, doen ze een poging de milieubeweging te ringeloren. In het verleden probeerden milieugroepen met rechtszaken Big Oil in het gareel te krijgen. En ze boekten steeds vaker successen. In 2021 wonnen Milieudefensie, Greenpeace, Fossielvrij NL en andere stichtingen een zaak tegen Shell over CO2-reductie.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Vorig jaar verscheen van zijn hand Het geheim van Beursplein 5, over de Amsterdamse beurs. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit.
De rechter verplichtte het concern eind 2030 de uitstoot van CO2 met 45 procent te verminderen. De wereld stond op zijn kop en toenmalig Shell-ceo Ben van Beurden droop met de staart tussen zijn benen af.
Bij de milieugroepen smaakte de uitkomst bij de rechter naar meer. Niet alleen werden talrijke andere ‘vervuilende bedrijven’ door milieugroepen voor de rechter gesleept, maar ook financiers en andere dienstverleners. Advocatenkantoren hadden er hun handen vol aan.
En dat is nog steeds het geval, zij het dat nu de oliemaatschappijen zelf de advocatuur in de hand nemen. Onder het motto ‘de aanval is de beste verdediging’ laten ze zich niet langer in de hoek drukken. Het Amerikaanse concern ExxonMobil is het agressiefst en wil zelfs activistische beleggers zoals Follow This verbieden nog langer klimaatresoluties in te dienen op de aandeelhoudersvergadering. Volgens ExxonMobil worden zulke groepen ‘gedreven door een extremistische agenda’ en behartigen ze niet de belangen van beleggers op lange termijn. Het Amerikaanse concern is vast voornemens milieuactivisten een toontje lager te laten zingen. En Shell wil onder een nieuwe ceo mogelijk niet achterblijven. In juni vorig jaar kopte deze krant al: ‘Shell draait de oliekraan niet verder dicht’.
Dinsdag werd bekend dat ExxonMobil en Shell een arbitragezaak hebben aangespannen tegen de Nederlandse staat over de afwikkeling van de gaswinning in Groningen. Zij zijn de aandeelhouders van de NAM die moeten opdraaien voor de schade en versterking van gebouwen. Maar nu de gaswinning helemaal wordt stilgelegd en de kosten van de schade veel hoger dreigen uit te vallen, laten ze de deemoedigheid varen.
De grote olieconcerns blijven niet langer stilzetten tijdens de scheerbeurt. Ze slaan als een dolle om zich heen om de zorgplicht voor de milieuschade te ontlopen. Desnoods blazen ze met een gezicht vol littekens het akkoord van Parijs op.
Source: Volkskrant