‘Mensen zijn trots en opgetogen dat ze kunnen en mogen stemmen. De Indonesische verkiezingen zijn een enorme operatie met meer dan 800 duizend stemlocaties op zesduizend eilanden. Tijdens de verkiezingen is iedereen vrij, want de verkiezingen zijn een nationale feestdag.
‘Na het stemmen dippen mensen hun vinger in inkt, die zo’n drie dagen blijft zitten. Als ze elkaar vandaag op straat groeten, steken ze hun beïnkte pink omhoog. Grote winkelketens geven korting aan mensen die inkt op hun vinger hebben. In Indonesië zijn de verkiezingen echt het feest van de democratie. Dat blijkt ook uit de opkomst: die lag ruim boven de 80 procent, hoewel sommige mensen een dag moesten lopen naar het stemlokaal.’
‘Prabowo was generaal onder dictator Suharto, die van 1967 tot 1998 aan de macht was. Hij was bovendien getrouwd met Suharto’s dochter. Tijdens zijn regeerperiode verzamelde Suharto een groep vertrouwelingen om zich heen en zorgde dat zij schatrijk konden worden. Ondertussen werden de burgers flink onderdrukt.
Over de auteur
Daan de Vries is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
‘Als generaal was Prabowo betrokken bij mensenrechtenschendingen op Papua en Oost-Timor en in de jaren negentig bij de ontvoering van een groep studenten. Dertien van die studenten zijn nooit teruggekeerd. Hun ouders demonstreren nog altijd iedere donderdag in Jakarta.
‘Na Suharto’s aftreden werd Prabowo vanwege zijn betrokkenheid bij die ontvoeringen ontslagen. Hij ging in zelfgekozen ballingschap in Jordanië, waar hij samen met zijn broer zakenman werd. Prabowo’s broer is miljardair, de oud-generaal zelf heeft naar eigen zeggen een vermogen van 180 miljoen euro.
‘Uiteindelijk is Prabowo teruggekeerd naar Indonesië en heeft hij zijn eigen partij opgericht. Hij heeft al twee keer eerder geprobeerd president te worden, maar verloor beide keren van de huidige president Widodo. Met de belofte dat hij Widodo’s populaire economische beleid zal voortzetten, is hij er dit keer wel in geslaagd de verkiezingen te winnen. Daarbij werd hij geholpen door Widodo, die indirect zijn steun voor Prabowo uitsprak in ruil voor de belofte dat de oud-generaal zijn nalatenschap zou bewaken.’
‘Ruim de helft van de kiezers is jonger dan 40 jaar. Zij hebben geen herinneringen aan de tijd van Suharto. Ngo’s, academici en mensenrechtenactivisten wijzen op Prabowo’s verleden, maar de meeste Indonesiërs zijn vooral geïnteresseerd in hun economische situatie. Discussies over mensenrechten en het constitutioneel hof zijn ondergeschikt aan het schoolgeld van hun kinderen en hun ‘lepel rijst’, zoals ze in Indonesië zeggen. Veel mensen denken dat Prabowo niet corrupt kan zijn, omdat hij al schatrijk is.
‘Ook zien veel mensen oud-militair Prabowo als een sterke man, die Indonesië veilig zal houden. Daarbij wordt hij geholpen door zijn mediateam: donderdag verscheen een filmpje waarin Prabowo met soepele schoolslag baantjes trekt in zijn eigen zwembad. Zo wil hij geruchten over zijn gezondheid ontkrachten.
‘Ik heb net aan mensen in het café waar ik nu zit gevraagd wat zij van de verkiezingsuitslag vinden. Een jong stel zei: ‘Wij hebben op Prabowo gestemd, net als iedereen die we kennen. Hij zet Widodo’s beleid voort dat de afgelopen jaren heeft gezorgd voor economische groei.’ Over Prabowo’s slechte reputatie op het gebied van mensenrechten antwoordden zij dat dat voor hun tijd was en dat ze daar niets van weten.’
‘De andere presidentskandidaten beweren dat er sprake was van verkiezingsfraude. Dat is nu het gesprek van de dag. Op sociale media gaan filmpjes rond waarop je iemand hele stapels papieren in een stembus ziet proppen. Maar het is de vraag hoe omvangrijk dat soort praktijken was.
‘Verder was het op sommige plekken erg slecht weer, honderden stemlokalen zijn ondergelopen of weggewaaid. Ook dat lijkt echter te klein te zijn om de uitslag echt te kunnen veranderen.
‘Het is nu wachten op de officiële uitslag, die over een paar weken wordt verwacht. Ondertussen zal de verkiezingscommissie meldingen van fraude onderzoeken. Het laatste nieuws is dat bij sommige stembussen het aantal getelde stemmen niet overeenkomt met het aantal uitgebrachte stemmen. In het slechtste geval moet er in de stembureaus waar fouten zijn aangetroffen opnieuw gestemd worden. Maar waarschijnlijk gaat dat op ruim 200 miljoen stemgerechtigden het verschil niet maken.
‘Het wordt vooral spannend op het moment dat Prabowo wordt ingezworen en de macht overneemt. Dan gaan we zien of hij zijn beloften zal nakomen en coalities weet te smeden, of dat we de oude Prabowo zullen zien, met zijn mensenrechtenschendingen en woedeuitbarstingen. Er zijn academici en activisten die zich daar zorgen om maken, maar ik sprak onlangs ook een analist die zei: laten we Prabowo het voordeel van de twijfel geven. Dit is een heel andere periode dan onder Suharto, we hebben nu meer politieke partijen en een onafhankelijke pers. Misschien houdt Prabowo zich wel in. In ieder geval treden de meeste Indonesiërs deze nieuwe periode met vertrouwen tegemoet.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden