Door het raam van haar woonkamer heeft Judy vrij zicht op de ‘burgemeesterscamera’ en de met spaanplaat dichtgetimmerde voorgevel van de overburen. Het is in zo’n kalme, groene uitbreidingswijk waarvan er honderden zijn. Heel Hollands, met nette straten en voortuintjes, hekjes en jaloezieën, kliko’s in gelid en auto’s keurig geparkeerd – behalve die grote Porsche met z’n recente kenteken, driekwart op de stoep.
In al die wijken verschijnen camera’s en ze zien er allemaal hetzelfde uit: bolle ogen aan een paal op een verrijdbaar fundament, in de gauwigheid gehuurd van een bedrijf dat vast goede zaken doet. In Alkmaar staan er nu een stuk of negen, het kunnen er morgen twintig zijn. In Almere staan er zestien, het kunnen er morgen honderd zijn. Alsof dit bij het gewone, hardwerkende leven hoort.
Het is ‘dubbel’, zegt Judy, die hier twee jaar woont. ‘Het lijkt veilig maar er blijven dingen gebeuren.’ De politie was er dankzij die camera bloedsnel bij, om half 3 ’s nachts, en pakte vijf man op. Maar daarna kwamen andere types, als om te laten zien wie hier de baas is, ‘altijd hoodies, heel laf’. Wat die camera’s eigenlijk vertellen: ‘Ze weten het niet meer, bij de gemeente en de politie. Ze moeten wat.’
Ooit zal het woord burgemeesterscamera de Van Dale halen, als teken van een machteloze tijd. Ze worden op last van de gemeente tijdelijk neergeplant op plekken waar iets is voorgevallen, een explosie of een schietpartij, dingen die eerst alleen in films gebeurden maar nu in alle Nederlandse steden en dorpen.
Aan de Olieslagerstraat torent het ding boven de tuin van een verzegeld hoekhuis, vlakbij is er nog een neergezet. Verzorgd woonerf met modieuze, zwarte kozijnen en leasewagens voor de deur. De buurman wil niets zeggen en hij heeft groot gelijk. ‘Al die camera’s, het is al erg genoeg.’ Bij Opsporing Verzocht waren de beelden te zien: een slanke man in zwart, gewoon om half 9 ’s avonds, die kalm het hekje van de voortuin opendoet, een steen door de ruit gooit en dan een explosief. Boem, vol in beeld. Die burgemeesterscamera interesseert hem niks.
De afzwaaiende baas van de Nationale Politie, Henk van Essen, zei deze week nog maar eens dat er te weinig agenten zijn in de buurten. Die zijn druk met het keihard aanpakken van grote gangsters, met rellen, evenementen en demonstraties. Hij zei niet dat de wijkagent destijds hardhandig is wegbezuinigd en nooit meer terugkomt in die vorm. Een politieke keuze, gemaakt door een hele trits stoere bewindslui in Den Haag die van ‘gewoon keihard aanpakken’ hun mantra maken en het tegenovergestelde bereiken: wijken vol burgemeesterscamera’s.
Repressie is in, preventie is soft. ‘De samenleving verdient een politie die nabij, zichtbaar en benaderbaar is’, zei Van Essen eerder, maar politiebureaus verdwenen uit de buurten en staan nu liefst aan de randen van de stad, zodat de agenten vanuit hun auto’s opereren en nauwelijks meer te voet of op de fiets.
Ondertussen wordt Ans Groeneveld-Langenacker boos als de burgemeesterscamera ter sprake komt, die waakt over haar prachtig bijgehouden achtertuin in Almere-Haven. Koplampen schijnen ’s nachts in haar slaapkamer, auto’s stoppen kort voor dat ene huis waarvan iedereen al jaren weet dat het er niet deugt. Zoveel instanties zijn er al mee bezig, zegt Ans, ‘maar die zitten elkaar geloof ik vooral in de weg’. Pas nu er een aanslag is geweest, kwam die camera. ‘Niet om mij te beschermen, maar hén.’
Overal komen camera’s. ‘Dat is de toekomst’, zegt Ans, die zich na 41 jaar niet laat verjagen uit dit huis, maar zich wel in de steek gelaten voelt. Ze kreeg een brief van de gemeente met het nummer van Slachtofferhulp en heeft het boos gebeld, ‘maar ze konden er niks mee, want ik ben geen slachtoffer’.
Het is de jeugd, zegt ze, ‘die al heel vroeg leert voor niets respect te hebben’, zeker niet voor de politie. Ze ziet het met eigen ogen gebeuren, uit het zicht van welke lens dan ook. ‘Dat bestrijd je niet op deze manier. Het verplaatst zich gewoon naar een andere plek.’
Zij weet waar dat is. Maar de burgemeesterscamera ziet het niet.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden