Door toeval – er waren die avond nog andere grote premières op Broadway – was Bernard Rübsamen op 7 december 2015 in New York de enige fotograaf bij de opening van Lazarus, het theaterstuk van David Bowie. Voor één keer keek de Britse popster recht in zijn lens. Pas bij het bewerken van de foto’s viel het Rübsamen op hoe fragiel en kwetsbaar de zanger eruitzag.
18 jaar oud was Rübsamen toen hij in de bioscoop Christiane F. zag, met muziek van Bowie. Hij was een jongen uit Zutphen die niet helemaal paste in het schoolregime en droomde van een leven als popfotograaf. Maar hoe moest hij dat voor elkaar krijgen? Het antwoord, ontdekte hij, lag verscholen in de teksten van Bowie: ‘We can be heroes, just for one day’.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
In 1983 ging hij aan de slag bij de IJssel Express en twee jaar later bij fotograaf Frits Gerritsen in Amsterdam. Via-via had hij een tip gekregen: Bowie zou een persconferentie geven in Paradiso, ter promotie van zijn Glass Spider Tour. Zonder accreditatie glipte Rübsamen met een groep scholieren (‘ik moest flink door de knieën’) mee naar binnen. Zijn eerste Bowie-foto was een feit, afgedrukt in de De Graafschapbode.
Vrijwel alle optredens van Bowie in Nederland, tussen 1987 en 1996, woonde hij daarna bij als popfotograaf. Wat hem opviel in het fotografenvak voor het podium: niet één keer keek Bowie recht in de lens, maar altijd net eroverheen. Dat maakte hem anders dan sterren als Bono of Tina Turner. ‘Die kropen bijna ín het fototoestel’, vertelde hij. Bowie niet. ‘Die stond er voor zijn fans, niet voor de fotografen.’
Op 8 december 2014, hij was inmiddels royaltyfotograaf, was hij in Brussel aan het werk, om verslag te doen van de overleden koningin Fabiola die naar kasteel van Laken werd overgebracht, toen hij een hartstilstand kreeg. Een alerte lijfwacht van het Belgische koningshuis reanimeerde hem. Een ommekeer. ‘Mijn geest draaide daarna weer op volle toeren, maar mijn lichaam was een loden zak. Ik moest mezelf weer aan de gang krijgen. Maar hoe?’
Opnieuw was het Bowie die hem de weg wees. Op tv hoorde hij regisseur Ivo van Hove vertellen dat Bowie bezig was met het theaterstuk Lazarus. Het bracht hem ertoe zijn mooiste Bowie-foto’s te bundelen en daar een fotoboek van te maken. Dat kwam er in 2015: David Bowie, On Stage in Holland. Met het idee Bowie het boek te overhandigen, reisde hij vervolgens naar de Lazarus-première in New York. Het boek overhandigen lukte niet, maar hij kon er wel die ene foto schieten. Een maand later hing zijn broer aan de lijn. ‘Heb je het al gehoord? Bowie is dood.’
En zo bleek Bernard Rübsamen, het buitenbeentje uit Zutphen, de laatste foto van David Bowie te hebben gemaakt. Van The Sun tot The New York Times; overal in de wereld werd zíjn foto geplaatst. Was het een laatste groet, een knipoog van Bowie aan zijn bewonderaar? ‘Vul het zelf maar in’, zegt zijn partner Carla Koehorst. ‘Soms heb je dingen nodig om iets te begrijpen en een plek te geven.’
Zijn 40-jarige jubileum had hij net opgeluisterd met een nieuw Bowie-boek, dat hij wilde overhandigen aan oud-bandleden. Er waren plannen voor een grote reis met zijn dochter Rosalie. En met Carla, zijn jeugdliefde, die hij na een scheiding op latere leeftijd weer had ontmoet, zou hij op 9 februari gaan trouwen.
Maar dat was allemaal buiten een nieuwe hartstilstand gerekend. Bernard Rübsamen overleed op 5 januari, 59 jaar oud.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden