Nadat Rusland in 2021 was begonnen de gastoevoer naar Europa af te knijpen, schoten de prijzen de lucht in. Dat de gasprijzen nu weer een stuk lager zijn, heeft één belangrijke verklaring: vloeibaar aardgas (lng).
Tijdens de energiecrisis is onze capaciteit als de wiedeweerga uitgebreid om lng te kunnen importeren. In de Eemshaven werd in recordtempo een drijvende lng-terminal gebouwd, die 8 miljard kubieke meter gas per jaar kan verwerken. In Rotterdam stond al een lng-terminal die 12 miljard kuub per jaar aankon. En er is alweer een uitbreiding in gang gezet, waardoor dat over een paar jaar 20 miljard kuub wordt.
Nu de gasprijzen weer zijn gedaald, blijven de plannen om lng te importeren onverminderd doorzetten. Vlissingen kan zich al voorbereiden op de komst van een drijvende lng-terminal die twee bedrijven in 2027 hopen te openen.
Nederland staat niet alleen in de race om lng te importeren. Volgens gegevens van Global Energy Monitor zijn er door heel Europa plannen om de importcapaciteit nog bijna te verdubbelen. Met name Duitsland heeft een enorme reeks bouwplannen op de rol.
Gezien de energiecrisis klinkt dat misschien logisch, maar ondertussen daalt de gasvraag juist stevig. Nederland gebruikte vorig jaar 5 procent minder aardgas dan in 2022, meldde het CBS eerder deze week. In de rest van de EU is een vergelijkbare trend te zien. Door zonnepanelen en windmolens is er steeds minder gas nodig om elektriciteit op te wekken, en ook de industrie en huishoudens gaan stap voor stap van het gas af.
Als alle lng-bouwplannen worden uitgevoerd, wordt de helft van de terminals in 2030 niet gebruikt, berekende energiedenktank IEEFA.
"Deze paniekerige investeringen kunnen twee problematische gevolgen hebben", zegt Mats Marquardt van klimaatdenktank NewClimate Institute in Berlijn. "Óf we brengen onze klimaatdoelen in gevaar, óf we verspillen ontzettend veel geld."
Door de dalende gasvraag zijn de nieuwe terminals in ieder geval niet meer nodig om de energiecrisis te beteugelen, zegt Marquardt. "De gekunstelde angst voor een lange energiecrisis is geen goed argument meer om investeringen goed te praten."
Leo van Kampenhout van actiegroep Fossielvrij NL vindt dat de Nederlandse lng-plannen haaks staan op het klimaatbeleid. Hij wijst erop dat de Amerikaanse president Joe Biden de bouw van nieuwe lng-exportterminals juist een halt heeft toegeroepen. Het land is al de grootste lng-exporteur en verdere groei brengt volgens Biden grote klimaatschade met zich mee.
Fossielvrij hield vorige week een demonstratie bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, met de oproep om in navolging van de VS een pauze in te lassen voor nieuwe lng-infrastructuur.
"De oplossing voor het tekort aan gas is niet om meer gas te importeren, maar om minder gas te gebruiken", zegt Van Kampenhout. Hij vreest dat de bouw van lng-terminals leidt tot lock-in: de investering moet worden terugverdiend, dus zal er meer gas worden geïmporteerd dan we eigenlijk nodig hebben.
Dat is slecht voor het klimaat, ook omdat lng vervuilender is dan gas dat via pijpleidingen uit Noorwegen of het Verenigd Koninkrijk komt. Bij de winning in landen als de VS lekt veel gas weg. Deze methaanuitstoot zorgt voor een zeer sterk broeikaseffect. Bovendien kost het enorm veel energie om het aardgas vloeibaar te maken, te vervoeren en weer gasvormig te krijgen.
"In sommige gevallen is lng slechter dan steenkool", zegt Van Kampenhout. "Dus het openen van een lng-terminal is net als het openen van een steenkoolhaven. Dat doen we ook niet."
Energie-expert Hans van Cleef van Publieke Zaken twijfelt over de noodzaak van nieuwe lng-terminals in Europa. Hij denkt dat we de komende jaren nog veel aardgas nodig zullen hebben, maar dat de grotere risico's buiten Europa liggen.
"De grootste onzekerheid is niet zozeer de importcapaciteit, maar of het aanbod van lng er wel is", zegt hij. Hij wijst op geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten, maar ook op de binnenlandse politiek in de Verenigde Staten.
"Wat gebeurt er als Trump straks terug is met zijn US first-beleid?", vraagt hij zich bijvoorbeeld af. Als president zou Donald Trump mogelijk meer aardgas in de VS willen houden, om de binnenlandse prijzen te drukken. "Dat kan een risico zijn", zegt Van Cleef.
"Het is en blijft een krappe markt. Dat gaat echt nog wel een paar jaar duren", zegt de energie-expert. "Ik las laatst ergens dat de crisis over is, maar dat zou ik niet zeggen. In ieder geval de komende twee of drie jaar niet."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl economisch