Er is een man die al vele jaren pleit voor een nieuw sociaal contract voor Nederland en dat is niet Pieter Omtzigt. De nieuwe informateur, Kim Putters, gebruikte de term al in zijn boek Veenbrand uit 2019, waarin hij waarschuwt voor ‘de smeulende polarisatie’ in Nederland. Net als Omtzigt vindt de bestuurskundige Putters dat de band tussen overheid, burger en samenleving opnieuw vormgegeven moet worden.
Zo zijn er wel meer overeenkomsten te vinden tussen de NSC-leider en de oud-directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP): ze pleiten allebei voor meer transparantie, minder dichtgetimmerde regeerakkoorden, ruimte voor burgerinitiatieven en aandacht voor krimpgebieden. Van Omtzigt is bekend dat hij een fervent lezer is van de rapporten die Putters negen jaar lang publiceerde bij het SCP, een belangrijke adviseur van het kabinet.
Over de auteur
Frank Hendrickx is politiek verslaggever voor de Volkskrant. In 2022 kreeg hij de journalistieke prijs de Tegel voor zijn onthullingen over de mondkapjesdeal van Sywert van Lienden en co. Hendrickx was eerder correspondent in de VS en Rusland.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
De overeenkomsten met Geert Wilders zijn moeilijker te vinden. Vrijwel meteen nadat de PVV-leider zijn keuze bekend had gemaakt, doken er oude tweets op van de nieuwe informateur. ‘Wilders wil NIET binden, GEEN handen reiken en GEEN bruggen bouwen’, schreef Putters onder andere in 2010.
De SER-voorzitter en hoogleraar Brede Welvaart in Tilburg is met al zijn nevenfuncties een exponent van de door Wilders zo verfoeide ‘linkse elite’. Putters zat tussen 2003 en 2013 voor de PvdA in de Eerste Kamer en werd in 2019 en 2020 door de Volkskrant (‘niet mijn vrienden’, herhaalde Wilders woensdag nog maar eens) uitgeroepen tot de invloedrijkste Nederlander.
Dat Wilders nu voor Putters kiest om de formatie vlot te trekken, kan uitgelegd worden als een gebaar richting Omtzigt, die eerder hard botste met oud-informateur Ronald Plasterk. Tegelijkertijd is het mandaat van Putters zeer beperkt. De informateur, die zichzelf omschrijft als ‘een echte polderjongen’, krijgt ‘maximaal vier weken’ de tijd om te onderzoeken welke regeringsvorm het beste geschikt is om tot een kabinet te komen.
Wilders benadrukt dat de nieuwe informateur weer ‘met alle fracties’ moet gaan praten over hun voorkeur. Ook dat lijkt een handreiking richting Omtzigt, die het liefst andere partijen, zoals CDA, SGP en zelfs GroenLinks-PvdA, wil betrekken bij een eventueel extraparlementair kabinet. De NSC’er voelt zich niet thuis in een ‘uitsluitend rechtse coalitie’ met PVV, VVD en BBB. Tegelijkertijd maakte het debat donderdag duidelijk dat Omtzigt zich weinig illusies kan maken: andere partijen in de Tweede Kamer sluiten iedere vorm van samenwerking met Wilders uit of zijn te klein om een rol van belang te spelen. Zo lijken alle wegen nog steeds te leiden naar een coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB – in welke vorm dan ook.
Wilders omschreef Putters donderdag als ‘een heel creatief man’. ‘Misschien gaat hij nog verrassen’, aldus de PVV’er. Helemaal uit te sluiten valt dat niet. In zijn boek Veenbrand pleit Putters voor een kernkabinet met slechts vier ministers die overkoepelend beleid voeren voor respectievelijk brede welvaart, sociale gelijkheid, levensloop, en democratie en recht.
Er zijn de afgelopen dagen al veel mogelijke kabinetsvormen voorbijgekomen om de vastgelopen formatie vast te lopen, maar die nog niet.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden