De tweede keer is het raak. Na een mislukte poging vorige week hebben de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden dinsdag eindelijk hun dreigement waargemaakt. Laat op de avond stemden zij vóór de ‘impeachment’ van minister Alejandro Mayorkas (Binnenlandse Veiligheid). Het is voor het eerst sinds 1876 dat deze afzettingsprocedure wordt gebruikt tegen een kabinetslid.
Voor het daadwerkelijk tot een afzetting komt, moet ook de Senaat instemmen. Daar zal deze poging kansloos blijken. De Democraten, de meerderheidspartij binnen de Senaat, zien de impeachment van Mayorkas als een cynische politieke zet.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York. Hij is auteur van het boek Laura H.
‘Kleingeestige politieke spelletjes’, noemde president Joe Biden de procedure dinsdagavond laat. ‘Een flagrant partijdige en ongrondwettelijke daad.’
Impeachment is het zwaarste wapen in het arsenaal van het Congres, bedoeld om misdadige bewindslieden te kunnen afzetten. Daar is geen sprake van, zeggen Democraten en ook enkele Republikeinse critici: deze afzettingsprocedure wordt ingezet vanwege een verschil in beleidsopvatting. En om punten te scoren bij Donald Trump.
Niet iedereen binnen de Republikeinse Partij is blij met deze zet. Drie Republikeinse Congresleden sloten zich bij de Democraten aan en stemden tegen. Hun verzet was vorige week nog genoeg om de stemming te ontmantelen. Dinsdagavond bleek echter Republikein Steve Scalise terug op zijn post, na een stamcelbehandeling tegen leukemie.
Scalise, met mondkapje, werd als een held ontvangen. Hij kon rekenen op een boks van voorzitter Mike Johnson, die vorige week nog diep door het stof moest nadat zijn eerste poging mislukte. De zieke Scalise gaf inderdaad de doorslag. Met 214 tegen 213 stemmen was de impeachment van Mayorkas een feit.
Vanuit Republikeinse hoek klonk luid gejuich. Daar wordt al maanden gewerkt aan afzettingsprocedures tegen Mayorkas en – ook op de planning – president Biden.
Sommige Republikeinen zien deze procedures als vergelding op de tweevoudige impeachment van Donald Trump, tijdens de vorige presidentstermijn. Beide pogingen strandden destijds in de Senaat. Nu oefent de oud-president grote druk uit op de Republikeinse fractie om bij Biden en zijn bewindslieden hetzelfde te doen, zelfs als die procedures uiteindelijk tot mislukken gedoemd zijn.
‘De enige reden voor deze impeachment is voorzitter Johnson die Donald Trump wil behagen’, zei de Democratische senaatsleider Chuck Schumer dinsdag. Volgens hem hebben Republikeinen ‘geen enkel bewijs aangedragen’ dat deze poging rechtvaardigt.
Critici vrezen dat deze Republikeinse manoeuvre leidt tot een verdere erosie van de impeachment-procedure. Afzetting verandert van een laatste redmiddel in een politiek instrument dat vrijelijk op de tegenpartij kan worden losgelaten. Ook de juridisch experts, die eerder door de Republikeinen werden geraadpleegd, waarschuwden daarvoor. Hun advies is in de wind geslagen.
Er is nog een reden dat de Republikeinen dinsdag haast maakten. Terwijl Washington D.C. zich boog over het lot van Mayorkas, gingen kiezers in New York naar de stembus voor een van de lege zetels in het Congres. George Santos, een Republikeinse afgevaardigde uit de staat New York, werd in december afgezet na beschuldigingen van fraude en oplichting. Die zetel is nu door de Democraten gewonnen.
De Democraat Tom Suozzi versloeg dinsdagnacht Republikein Mazi Pilip. De flinterdunne meerderheid die de Republikeinen nu in het Huis bezitten, krimpt daardoor nog verder. Suozzi’s stem in het Congres zou een impeachment vermoedelijk buiten bereik plaatsen.
Zelfs nu hebben de Republikeinen hun succes te danken aan, welbeschouwd, een gelukje. Twee Democratische Congresleden bleken om onbekende redenen afwezig. Ook hun tegenstem was genoeg geweest om de procedure dinsdag voor een tweede maal te laten mislukken.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden