"Ik ben eigenlijk niets wijzer geworden nadat ik het verslag had gelezen", zegt SP-leider Jimmy Dijk.
Dat een formatie niet meteen lukt zoals nu met PVV, VVD, NSC en BBB is niet zo vreemd, zegt Dijk. "Gezien de uitslag is het logisch dat deze vier partijen doorgaan met de gesprekken. Maar houd eens op met elkaar voor rotte vis uit te maken op X. Wees even volwassen."
Rob Jetten (D66) schiet bijna in de lach als hem wordt gevraagd wat hij van het eindverslag vindt. "Ik ben niet onder de indruk", antwoordt hij. "Er wordt tien weken gesproken en dit is het resultaat? De vraag blijft: hoe nu verder."
"Dit is het resultaat van een twitterformatie. Het proces is chaotisch en er was geen regie", zegt Laurens Dassen van Volt. "Er staat weinig in het verslag. De formatie staat sinds de verkiezingen stil. Dat is teleurstellend."
Er werd in Den Haag uitgekeken naar Plasterks advies, want het einde van deze formatieronde verliep nogal chaotisch. NSC-leider Pieter Omtzigt verliet de gesprekken vroegtijdig. Wat volgde was een week met boosheid, verwarring en verwijten.
Neem het standpunt van Omtzigt bijvoorbeeld. De partij wil niet in een kabinet met de PVV en levert in principe ook geen ministers. Daarvoor is de "rechtsstatelijke afstand te groot" met de partij van Geert Wilders. Omtzigt wil daarom alleen een kabinet gedogen vanuit de Kamer. Maar onder welke voorwaarden en of er afspraken zwart op wit moeten komen, is dan weer onduidelijk.
Het VVD-standpunt is ook niet helemaal helder. Partijleider Dilan Yesilgöz zei aanvankelijk een kabinet met de PVV ook alleen te willen gedogen. Maar zij lijkt juist weer op dat standpunt terug te komen.
Twee partijen die gaan gedogen is sowieso te veel, schreef Plasterk in zijn verslag. Toch denkt hij dat verder onderhandelen tussen PVV, VVD, NSC en BBB nog zin heeft. Ook al kan hij niet concluderen dat de vier partijen het eens zouden kunnen worden over de belangrijkste onderwerpen van dit moment. Zoals migratie, overheidsfinanciën, buitenlands beleid en bestaanszekerheid.
De partijen hebben wel een manier bedacht hoe zij de democratische rechtsstaat willen beschermen. Dat was de eerste hobbel die zij moesten nemen en dat is kennelijk gelukt. Zij onderschrijven allen een document met principiële uitgangspunten voor een sterke democratie. Denk aan onafhankelijke instituties, zoals rechtspraak, wetenschap en media. "De partijen zullen deze beschermen en versterken", staat er.
"Opvallend", zegt Dassen over die passage. "Er worden ook door de PVV afspraken gemaakt om de media te versterken, maar Wilders twittert tegelijkertijd dat hij de publieke omroep wil afschaffen."
De Volt-leider wil überhaupt niet praten met "antirechtsstatelijke" partijen. Met de PVV wil hij daarom op geen enkele manier zakendoen. "De VVD heeft de sleutel in handen", zegt Dassen. "Die partij heeft de deur opengezet om met de PVV te gaan regeren. Blijven ze dat volhouden of kijken zij ook naar andere partijen zoals D66 of GL-PvdA?"
Ook D66 sluit samenwerking met de PVV uit. "Zolang Wilders aan tafel zit, doen wij niet mee", zegt Jetten. Net als Dassen vindt ook Jetten dat VVD-leider Yesilgöz het voortouw moet nemen. "VVD en PVV hebben voor de verkiezingen laten weten dat zij willen samenwerken. Die partijen moeten gezien de verkiezingsuitslag en het zetelaantal een motorblok vormen. Andere partijen kunnen zich dan aansluiten."
Ook SP'er Dijk verwacht duidelijkheid van Yesilgöz. "Twee partijen die gaan gedogen kan niet. Dus wat gaat de VVD doen?"
Wat er de komende maanden ook gaat gebeuren, Dijk wil niet stilzitten. "Het duurt allemaal zo lang. De Kamer kan niet op de handen gaan zitten", zegt hij. Onlangs becijferde het Nibud dat de laagste inkomens erop achteruitgaan.
"We moeten nu ingrijpen. Wij hebben voorstellen klaarliggen om de huren te verlagen, het eigen risico af te schaffen en om iets te doen aan de hoge energierekeningen", gaat Dijk verder. "Mensen snakken naar bestaanszekerheid."
Source: Nu.nl algemeen