Als ik mensen een rondleiding geef door ons nieuwe huis, glunder ik het meest bij de keuken. ‘Wat een fijne keuken’, zeggen ze dan. De zolder, die we hebben verbouwd tot twee slaapkamers, kan ook op waardering rekenen. Maar toen was het geld op. Meestal sla ik daarom de badkamer, die klein en onooglijk is, over. Soms laat ik hem wel zien. ‘En dit’, zeg ik dan als ik de deur open trek, ‘is de anus van het huis.’
Dat is niet heel complimenteus, maar wel terecht. Bovendien is ‘de anus van’ een heel fijne uitdrukking, met precies de juiste hoeveelheid zeggingskracht. Het is onmiddellijk duidelijk wat je bedoelt: als de plek waar stront het darmstelsel verlaat, is de anus de minst fraaie plek van het menselijk lijf – hoewel ook daar de meningen over zullen verschillen. ‘De anus van’ is krachtiger dan alternatieven zoals ‘het afvoerputje van’, maar ook poëtischer. We zijn er niet blij mee, maar we kunnen ook niet echt zonder.
Over de auteur
Julien Althuisius is schrijver en voor de Volkskrant columnist over het dagelijks leven.
Je gebruikt ‘de anus van’ vooral als het over locaties (in de breedste zin van het woord) gaat. Charleroi, dat meermaals werd uitgeroepen tot lelijkste stad ter wereld, zou je de anus van België kunnen noemen. Of Twitter (X) de anus van het internet. Wat minder goed werkt zijn objecten (‘deze pepermolen is de anus van het keukengerei’, dat werkt niet) of mensen (als je het over ‘de anus van Peter’ hebt, heb je het doorgaans over de anus van Peter. Tenzij je het voorhoofd van Peter bedoelt, wat verwarrend zou zijn).
Omdat alles in het leven relatief is, kan iets – hoe mooi ook – altijd de anus van iets anders zijn. Het Amsterdamse stadhuis op de Dam werd bijvoorbeeld door Constantijn Huygens bestempeld als het achtste wereldwonder. Tegelijkertijd is het stadhuis op de Dam misschien wel de anus van de wereldwonderen.
Hoe dan ook, het is een uitdrukking waar je zuinig mee moet zijn en die je niet, zoals hier, te pas en te onpas moet inzetten. Ik had haar ook al een tijdje niet gebruikt, totdat ik een paar dagen geleden vanuit de auto mijn vrouw belde. ‘Hoi, ik rijd nu weg uit de anus van Noord-Holland’, zei ik, en ze wist genoeg. Ik was daar om een onderdeel te halen voor onze nieuwe auto, die tal van gebreken blijkt te hebben. Hij heeft een nieuwe katalysator nodig, wat in zekere zin de anus van de auto is. De anus is overal. Ook hier. Aangezien hij helemaal onderaan staat, op de laatste pagina van de V-bijlage, zou je kunnen betogen dat deze column de anus van de krant is. Zo is ook deze cirkel weer rond – evenals de anus.
Source: Volkskrant