Gratis schoolmelk en lunch voor alle scholieren, miljoenen extra banen voor hoogopgeleiden, meer salaris voor verpleegkundigen en leraren en royale subsidies op brandstof en kunstmest. Woensdag kiezen 205 miljoen stemgerechtigden in Indonesië een nieuwe president en dus regent het mooie beloften van de drie kandidaten. Liever hadden Indonesiërs op de huidige president Joko Widodo gestemd, die nog altijd zeer populair is, maar die mag niet meer meedoen. De vraag is in hoeverre de nieuwe president durft af te wijken van diens uitgezette koers.
De voornaamste presidentskandidaat, de huidige minister van Defensie Prabowo Subianto, maakt volgens de laatste peiling kans op 51,8 procent van de stemmen. Hij belooft het beleid van Joko Widodo te zullen voortzetten. Als hij woensdag inderdaad meer dan 50 procent haalt, is de strijd beslecht. Zo niet, dan volgt een tweede ronde eind juni. Tweede in de peilingen staat de oud-gouverneur van Jakarta Anies Baswedan, die zich op de conservatievere Indonesiërs richt. Hekkensluiter is de relatief progressieve oud-gouverneur van Midden-Java Ganjar Pranowo.
Over de auteur
Noël van Bemmel is correspondent Zuidoost-Azië voor de Volkskrant. Hij woont in Denpasar, Indonesië. Eerder schreef hij over Amsterdam, reizen en defensie.
Net als in Nederland moet de verkiezingswinnaar een coalitie zien te vormen met vele partijen. Sommige beloften zullen daardoor sneuvelen in de onderhandelingen, andere blijken praktisch niet eens haalbaar. Zo vraagt de Indonesische zuivelvereniging zich af wie de anderhalf miljoen koeien gaat invliegen die nodig zijn om dagelijks gratis schoolmelk te kunnen leveren.
De grootste economie van Zuidoost-Azië groeit al tien jaar met ongeveer 5 procent per jaar. Het geheim achter ‘Jokowinomics’: grote infrastructurele projecten (wegen, spoorlijnen, havens, vliegvelden, nieuwe hoofdstad), bekostigd met geleend geld uit met name China. Prabowo heeft beloofd het beleid van zijn voorganger te zullen voortzetten. Anies wil juist de kostbare bouw van de nieuwe hoofdstad op Kalimantan staken. Dat geld steekt hij liever in (meer) subsidie op voedsel, brandstof, elektriciteit en de pelgrimstocht naar Mekka. Ook wil hij de import van goederen en diensten uit het buitenland verder bemoeilijken. Ganjar wil Indonesië competitiever maken door onder meer geld te steken in leraren, studiebeurzen (een bachelordiploma per arm gezin) en het verdubbelen van het nationale innovatiebudget.
Als over twee jaar het nieuwe wetboek van strafrecht van kracht wordt, riskeren Indonesiërs gevangenisstraf voor seks buiten het huwelijk, ongehuwd samenwonen of het beledigen van de president. Geen van de kandidaten lijkt deze overwinning van conservatieve moslimorganisaties te willen terugdraaien. Waarnemers vrezen dat Prabowo, een 72-jarige oud-generaal uit het tijdperk van dictator Soeharto, de burgerrechten verder zal inperken. Kandidaat Anies lonkt naar conservatieve moslims en pleit onder meer voor meer vrijheid om geloof te belijden (lees: meer moskeeën te bouwen) en volledige erkenning voor het diploma van islamitische kostscholen. Kandidaat Ganjar lijkt de meest progressieve van het drietal: hij stelt voor om, ook voor vaders, betaald zwangerschapsverlof in te voeren en wil de eigendomsrechten op land van inheemse volken erkennen. Anderzijds: nog voor de oorlog in Gaza blokkeerde hij het WK jeugdvoetbal in Indonesië omdat Israël meedeed.
Indonesië kiest graag voor een neutrale positie tussen de westerse en oosterse machtsblokken. Goed buitenlandbeleid is een kwestie van mendayung antara dua karang, roeien tussen twee riffen. Afgelopen jaren werd het land echter afhankelijker van China om de vele bouwprojecten te kunnen bekostigen. Prabowo kocht afgelopen jaren als defensieminister juist voor miljarden euro’s aan wapens in de VS en zal die relatie vermoedelijk verder uitbouwen. Onder meer om de Chinese opmars in de Zuid-Chinese Zee te vertragen. Anies vindt dat Indonesië zich actiever moet opstellen op het internationale toneel, waarbij morele overwegingen wat hem betreft belangrijker zijn dan economische. Ganjar, ten slotte, vindt ook dat Indonesië weer afstand moet nemen van China. Hij legt de nadruk op economische diplomatie en maritieme autonomie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden