Vorige week opende voorzitter Martin Bosma de vergadering van de Tweede Kamer met een gedicht van Annie M.G. Schmidt.
Schmidt heeft ons een prachtige collectie eigenzinnige figuren geschonken van Dikkertje Dap, Zuster Clivia, het schaap Veronica tot de prostituees en feministen in de musical Madam, allemaal mensen die anders, tegendraads of zeg maar woke waren.
Ik denk dat zij zich in haar graf omdraait als ze hoort dat een xenofobe populist haar werk voordraagt. Begrijpt Bosma de werken en auteurs die hij uitkiest eigenlijk wel?
Anneke Landsman, Hillegom
Naar aanleiding van de ‘geheugenverlies’ Netanyahu-cartoon van Bas van der Schot: het is heel bijzonder dat iedereen in de wereld (maar vooral Israël zelf ) volkomen vergeten lijkt te zijn dat de staat Israël voor een belangrijk deel tot stand is gekomen door ‘terroristische’ acties.
Een van de vroegere premiers (Menachem Begin) was zelfs nummer één op de ‘most wanted’-lijst van gezochte ‘terroristen’ van de Irgun ten tijde van de Britse bezetting in de jaren ’40. En Begin, Yitzhak Shamir en diverse andere leiders van Israël lieten zich niet bepaald afschrikken door de ‘gelegaliseerde onwettige’ acties van de Britse bezetter, zoals uitmuntend beschreven in Legacy of Violence van Caroline Elkins.
Waarom past Israël dan nu dus precies dezelfde repressie en collectieve straffen en excessief geweld toe op de Palestijnen in Gaza? En denken ze dat dit hun probleem met Hamas gaat oplossen, terwijl die tactiek hen indertijd zelf alleen maar verbetener maakte in hun verzet tegen de Britten?
Andries Krijgsman, Demen
Mozes leidde het Joodse volk naar het Beloofde Land. Netanyahu voert ze terug naar het Oude Testament.
Hans Disco, Groningen
Enige weken geleden stond er een opiniestuk in deze krant waarin een lans werd gebroken voor het lezen van literatuur om onze geschiedenis en de wereld beter te leren begrijpen. Maandagmorgen had ik zo’n momentje. Op de voorpagina van de krant stond het volgende citaat over de situatie in Noord-Gaza: ‘Het is beschamend welke slechte dingen mensen elkaar aandoen als ze honger hebben’.
Dat riep bij mij de volgende leeservaring op. Al in 1928 schreef Bertolt Brecht in de Dreigroschenoper: ‘Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral’ (‘Eerst komt het vreten, dan de moraal’). Hoe actueel, hoe waar. Ja, we kunnen veel leren van en inzichten krijgen door literatuur.
José van der Hoeven, Gouda
Wat mooi dat Jaap Stam eraan gedacht heeft om een in memoriam te schrijven voor Eugenie van Agt-Krekelberg, wier dood uiteraard schuilgaat achter het zoveel nieuwswaardiger overlijden van haar beroemde echtgenoot Dries van Agt.
Mijn moeder heeft bij haar in de klas gezeten, toen ze nog Eutie heette, bij de zusters Ursulinen in Maastricht. Eugenie was de spreekwoordelijke onzichtbare vrouw achter een groot man, waar het feminisme van de jaren ’70 korte metten mee wilde maken.
Maar mijn moeder was er ook zo een: zij zette haar eigen carrière opzij voor die van haar man en wijdde zich energiek aan het bestieren van het gezin én aan alles waar mijn vader niet goed in was.
Toevallig werden de oud-klasgenootjes op dezelfde dag begraven. Ze zullen elkaar in de rij bij de hemelpoort veel te vertellen hebben gehad, maar zonder spijt terugkijken op een mooi en vervuld leven.
Marlies Jansen, Oegstgeest
Ik zou mezelf niet zo gauw omschrijven als een afhaker op het gebied van milieu en politiek. Toch is dat wat mij overkomt na het lezen van de reacties op het Dilemma van de week, waarin wordt gevraagd of het milieutechnisch verantwoord is je kleinkinderen voor een paar dagen over te laten komen naar je winterverblijf (4.600 kilometer retour).
Er is geen enkele reagerende lezer die zegt: je kunt ook dingen laten! Nee, alles voor het eigen plezier. En dat in een rubriek van de Volkskrant, kun je nagaan hoe het in andere media is. Ik geef het op.
Gijs Schaap, Munnekezijl
Nu we opnieuw belangrijke verkiezingen in het vooruitzicht hebben (Europese Unie, Verenigde Staten) ligt het voor de hand dat we weer overspoeld zullen worden met peilingen en, erger nog, berichten over peilingen die dan weer invloed hebben op volgende peilingen, waar vervolgens weer veel over te doen is, enzovoorts, enzovoorts. Dat leidt af van het eigenlijke debat.
Langs deze weg pleit ik er daarom voor in het vervolg peilingen een plaats in de krant te geven in de buurt van de weerberichten, ook informatie met tamelijk ruime onzekerheidsmarges. En er verder niet te veel aandacht aan te besteden.
Herman Verheij, Lelystad
Op zoek naar het geheim van een lang leven, concludeert de krant bij het verschijnen van het honderdste interview met een 100-jarige: een gemene deler is dat het ‘rasoptimisten’ zijn. De conclusie deed me denken aan de beroemde langlopende nonnenstudie die in 1986 begon en waaraan 678 zusters van de Amerikaanse congregatie van de Notre Dame deelnamen.
De onderzoekers analyseerden de autobiografieën die de nonnen rond hun 20ste, bij intrede in het klooster hadden moeten schrijven. Ze ontdekten dat een positieve, optimistische inhoud een krachtige voorspellende waarde had over de levensduur.
Nonnen met het minst aantal positieve zinnen liepen, op willekeurige leeftijd, twee keer zoveel kans te overlijden en leefden gemiddeld zelfs 6,9 jaar korter. Nonnen die in hun leven depressief waren geweest, hadden een bijna dubbel zo hoog risico de ziekte van Alzheimer te ontwikkelen.
Nog opmerkelijker was dat aan de hand van taalgebruik op 20-jarige leeftijd met 90 procent zekerheid voorspeld kon worden wie ongeveer zestig jaar later dementie zou krijgen. Nonnen die in hun jeugd over een rijke woordenschat beschikten, grammaticaal complexe zinnen schreven en een grote hoeveel denkbeelden lieten zien, bleken slechts in iets meer dan 10 procent van de gevallen dementie te ontwikkelen. Tegen 90 procent van de zusters met autobiografieën die op deze punten ‘armer’ van inhoud waren geweest.
Eén van de belangrijkste lessen van hoofdonderzoeker David Snowdon was: ‘Lees kinderen op jonge leeftijd voor. Ze hebben daar een leven lang profijt van.’ Kortom, doe niet alleen in het klaslokaal het mobieltje in de ban, maar ook in de slaapkamer. Lang leve het boek. Ja letterlijk.
Huub Buijssen, psychogerontoloog, Tilburg
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden