De Nederlandse regering moet binnen zeven dagen stoppen met het leveren van reserve-onderdelen voor Israëlische F-35 gevechtsvliegtuigen. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag besloten. De zaak was aangespannen door mensenrechtenorganisaties Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum, die het intrekken van de vergunning voor de uitvoer van de onderdelen hadden geëist.
Volgens het gerechtshof is er bij het optreden van Israël in de Gaza-oorlog een duidelijk risico op schendingen van het humanitair oorlogsrecht. Om die reden had de regering bij het herbeoordelen van de vergunning moeten besluiten te stoppen met het leveren van de onderdelen voor de gevechtsvliegtuigen die in de oorlog worden gebruikt.
De zaak bij het gerechtshof diende in hoger beroep, nadat de rechtbank in Den Haag in december vorig jaar in een kort geding juist had geoordeeld dat Nederland mag doorgaan met de levering van de onderdelen.
Het Israëlische leger gebruikt in de Gaza-oorlog de F-35’s om bombardementen uit te voeren, waarbij inmiddels duizenden doden zijn gevallen. Kort na de aanslag van Hamas van 7 oktober bestelde Israël een partij reserveonderdelen uit een logistiek centrum in Woensdrecht, om de vliegtuigen operationeel te kunnen houden.
Juristen van het ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwden destijds al voor de risico’s van schendingen van het oorlogsrecht die met de F-35’s worden begaan, bleek uit onderzoek van NRC in november vorig jaar. Ambtenaren van het ministerie besloten om politieke redenen de levering toch te laten doorgaan. De relaties met zowel Israël als haar bondgenoot de Verenigde Staten zouden anders grote schade worden toegebracht.
Thom Canters
Op de Rode Zee voor de zuidkust van Jemen is maandag opnieuw een vrachtschip aangevallen met raketten. Volgens de Britse maritieme handelsorganisatie UKMTO is het schip, dat onder de vlag van de Marshalleilanden vaart, getroffen door twee raketten. De bemanning zou veilig zijn en het schip zou doorvaren naar de volgende aanleghaven. De aanval is nog niet opgeëist.
Jemintische Houthi’s hebben sinds november herhaaldelijk vrachtschepen aangevallen in het Rode Zeegebied. De Houthi’s hebben zich solidair verklaard met de Palestijnen in de Gazastrook. Met de aanvallen willen ze Israël en haar bondgenoten dwingen de oorlog in de Gazastrook te beëindigen.
De Houthi-aanvallen hebben de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk ertoe aangezet aanvallen op de Houthi’s uit te voeren. Afgelopen zondag voerden de Amerikanen nog een aanval uit in de buurt van de noordelijke havenstad Hodeidah. Daarbij zouden twee onbemande schepen en drie antischeepsraketten zijn getroffen, die een bedreiging zouden vormen voor de commerciële scheepvaart.
Thom Canters
Het Israëlische leger zegt dat het maandag twee gijzelaars uit de Gazastrook heeft bevrijd. Het zou gaan om Fernando Simon Marman (60) en Louis Har (70). Beide mannen werden ontvoerd door Hamas-strijders uit kibboets Nir Yizhak tijdens de aanval op 7 oktober, waarmee de vier maanden durende oorlog tussen Israël en Hamas begon.
De redding vond plaats in de zuidelijke grensstad Rafah. De militaire actie kostte volgens het Palestijnse ministerie van Gezondheid aan tientallen Palestijnen het leven.
Inwoners van de stad melden aan persbureau Reuters dat Israël vliegtuigen, tanks en schepen inzette bij de aanvallen, waarbij twee moskeeën en verschillende huizen zouden zijn geraakt.
Het leger zegt dat beide mannen in goede gezondheid verkeren. De mannen behoorden tot de 136 gijzelaars die volgens Israël nog in Hamas-gevangenschap verblijven.
Redactie
Israël heeft in de nacht van zondag op maandag opnieuw luchtaanvallen uitgevoerd op de grensstad Rafah in de Gazastrook. Daarbij zouden zeker 37 doden en tientallen gewonden zijn gevallen, meldt persbureau Reuters.
Het Israëlische leger liet rond 03.00 uur lokale tijd weten dat het een reeks aanvallen had uitgevoerd op 'terreurdoelen' in het zuiden van Gaza, en dat de operatie inmiddels was beëindigd. Het gaf geen verdere details.
Vrijdag gaf de Israëlische premier Benjamin Netanyahu de opdracht om Rafah, dat aan de grens met Egypte ligt, te ontruimen zodat het Israëlische leger leden van Hamas kan uitschakelen die zich daar zouden schuilhouden.
Die plannen leidden tot zware kritiek. Veel Palestijnen zijn juist vanuit het noorden en het midden van de Gazastrook gevlucht naar Rafah. De Amerikaanse president Joe Biden drong er zondag bij Israël op aan niet door te gaan met de militaire operatie in Rafah zonder een plan dat de veiligheid garandeert van de naar schatting 1 miljoen ontheemde Palestijnen die er hun toevlucht hebben gezocht. (ANP)
Koning Abdullah heeft zondag met de Jordaanse luchtmacht boven de Gazastrook medische voorraden gedropt. Dat meldt persbureau Reuters. De Jordaanse nieuwszender Roya News deelde op X beelden van de 62-jarige vorst, die te zien is in een militair toestel. De gedropte goederen zijn bedoeld voor het veldhospitaal van Jordanië in de Gazastrook.
Ruim een week geleden vond de laatste dropping plaats. Die voerde de Jordaanse luchtmacht toen uit met de Nederlandse luchtmacht, die daarmee voor het eerst betrokken werd bij een dergelijke operatie.
Medio december vloog ook de dochter van het Jordaanse koningspaar, de 23-jarige prinses Salma, mee met de luchtmacht. Ook die vlucht was bedoeld voor de bevoorrading van het Jordaanse veldhospitaal in Gaza. (ANP)