Elke politicus verbergt kanten van zichzelf. Joe Biden, buitenwaarts zachtmoedig en beschaafd, is volgens intimi binnenskamers grofgebekt. Ooit klaagde Biden dat jongere politici het schelden zijn verleerd. Hij niet, laat staan nu. ‘Denk je echt dat ik fucking vergeet wanneer mijn zoon is gestorven?’ ging de president dit weekend naar verluidt tekeer tegen medewerkers.
Zijn woede volgde op een rapport van speciaal aanklager Robert Hur. Dat bracht goed nieuws, in eerste instantie. Bidens slordige omgang met vertrouwelijke documenten – vorig jaar aangetroffen in zijn garage – zal niet worden bestraft. Maar het cadeau was gewikkeld in nat papier.
In vernietigende bewoordingen laakt Hur, ooit door Donald Trump benoemd, de mentale capaciteit van de president. Biden zou ‘een welwillende oude man met een slecht geheugen’ zijn. Hij zou gebeurtenissen vergeten, namen en ‘zelfs wanneer zijn zoon Beau overleed’.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York. Hij is auteur van het boek Laura H.
Sindsdien is in Washington D.C. een storm losgebarsten. Medestanders, beducht voor dit verkiezingsjaar, springen voor Biden in de bres. Er schort volgens hen niets aan Bidens geheugen. ‘Duidelijk politiek gemotiveerd’, noemt vicepresident Kamala Harris het rapport. Republikeinen verspreiden intussen posters met de tekst ‘welwillende oude man’.
Onder de woede schuilt ongemak. Biden (81) is getroffen op zijn gevoeligste punt, die ene kant van zichzelf die hij voor de buitenwereld niet kán verbergen – hoezeer zijn team dat ook probeert.
Zondag was het weer zover, een van de jaarlijkse hoogtepunten van het Amerikaanse sociale leven: de Super Bowl, de finale in het American Football. Het is traditie dat presidenten zich voorafgaand laten interviewen. Een buitenkansje, in een setting van zeldzame Amerikaanse verbondenheid. Maar Biden heeft, voor het tweede jaar op rij, voor de eer bedankt.
Luidde de speculatie in 2023 dat Biden zich niet wilde laten roosteren door de rechtse vlammenwerper Fox News, dat toen de uitzending verzorgde, dit jaar gaat dat niet op. De rechten zijn in handen van de neutrale zender CBS. Bidens beslissing wakkert de zorgen over zijn mentale scherpte verder aan – of op zijn minst over de strategie van zijn campagneteam.
Biden raakt in toenemende mate van media afgeschermd. Niet-geregisseerde optredens worden gemeden, persconferenties beknot. Als president gaf Biden slechts 86 interviews. (Donald Trump deed er 300, Barack Obama zelfs 422.)
Critici menen dat die strategie het omgekeerde bereikt. Hoe nauwer geregisseerd, hoe sterker Bidens versprekingen – al zijn hele carrière talrijk – uit de toon vallen. Dat creëert een perceptieprobleem, zeggen zij. Elk mediaoptreden ligt nu onder het vergrootglas. Zorgen over Bidens brein neem je alleen weg door hem méér te laten zien.
Daar kleven weer andere risico’s aan. Tijdens een persconferentie waarop Biden zich fel tegen Hurs rapport verdedigde, ging hij opnieuw de mist in. Biden had het over de Egyptische leider Abdel Fattah el-Sisi als president van Mexico.
Wie zich opvallend afzijdig houdt, is Bidens grootste rivaal. Donald Trump sprak dit weekend wel van ‘selectieve vervolging’ – tegen hem loopt wel een strafzaak voor het achterhouden van documenten – maar nauwelijks over Bidens geheugen.
De reden laat zich raden. Ook de 77-jarige Trump verspreekt zich steeds vaker. Onlangs verwees hij naar Biden als ‘Barack Obama’. Trump waarschuwde voor het uitbreken van ‘een Tweede Wereldoorlog’. En de oud-president verwarde Nikki Haley, zijn Republikeinse tegenkandidaat, minutenlang met de Democraat Nancy Pelosi.
Toch lijken Trumps fouten minder te beklijven. Zorgen over zijn mentale scherpte klinken weinig binnen zijn partij en achterban. Volgens een recente peiling van The New York Times acht 70 procent van de kiezers Biden ‘te oud om een effectieve president te zijn’. Slechts de helft daarvan zei hetzelfde over Trump.
Democraten noemen dat onterecht. Toch is het een werkelijkheid waar zij niet omheen kunnen. Joe Biden wordt langs een andere intellectuele maatstaf gelegd dan Trump.
Het Witte Huis werkt intussen overuren om de schade te beperken. Zij kiezen de aanval op aanklager Robert Hur. Woordvoerder Ian Sams noemde diens kritiek op Bidens mentale capaciteiten ‘gratuit en ongepast’. Als aanklager had Hur bij de feiten moeten blijven, zeggen Democraten.
Media trekken de vergelijking met de kwestie rond Hillary Clinton in 2016. FBI-directeur James Comey besloot de toenmalige presidentskandidaat niet te vervolgen voor haar slordige omgang met staatsgeheimen. Toch berokkende Comey haar onherstelbare politieke schade met persoonlijke kritiek in zijn rapport.
Ook Hurs verwoording wekt verbazing. ‘Welwillende oude man’ is niet bepaald juridisch jargon. Maar dat maakt de boodschap nog niet onwaar – en daar ligt precies de pijn. Biden ís oud. Geen campagne die daar iets aan verandert.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden