Vanwege klimaatverandering zullen huizenkopers in de toekomst meer rekening moeten houden met klimaatrisico's. Sommige huizenkopers lopen op de troepen voorruit en kopen nu al bewust een huis in hoger gelegen gebied. ‘We wilden iets waardevasts hebben voor de komende vijftig jaar.’
Marianne van Leeuwen (55) kijkt vanuit haar houten dijkhuis uit over het uitgestrekte Noord-Hollandse weidelandschap en de stompe Ransdorper toren, waar Rembrandt van Rijn zich al door liet inspireren. De glaspartij aan de voorkant biedt ondertussen een panoramisch uitzicht over Amsterdam. Noem het gerust een droomhuis, waar Van Leeuwen en haar partner tien jaar geleden neerstreken om samen oud te worden. Toch verkochten zij pas geleden deze woning in Durgerdam.
Dat deden ze mede vanwege het klimaatrisico dat het huis, met zijn krappe 30 centimeter boven zeeniveau, in hun ogen loopt. Bang voor overstromingen waren ze niet, zegt Van Leeuwen, ook al klotste het Markermeer-water vorige maand nog flink tegen de dijk. Wel vreesden ze voor toekomstige waardedaling van het pand.
Over de auteur
Iva Venneman is algemeen verslaggever van de Volkskrant
‘De huizenmarkt is natuurlijk afhankelijk van hoeveel vertrouwen mensen hebben dat ze over een langere periode kunnen investeren in een huis’, zegt Van Leeuwen, die zich sinds een paar jaar verdiept in de opwarming van de aarde. Door de snelheid en de ernst van de klimaatverandering is dat vertrouwen bij haarzelf verdwenen. Althans, op deze plek. Ze verhuist deze zomer naar het Veluwse dorp Hoog Soeren, 92 meter boven N.A.P., waar ze een hypothecaire lening wel aandurft.
Van Leeuwen lijkt daarmee misschien op de zaken vooruit te lopen, maar helemaal overtrokken is haar besluit om te verhuizen niet. De Autoriteit Financiële Markten waarschuwde onlangs nog dat meer bewustzijn over klimaatrisico’s een ‘sterk negatief effect’ kan hebben op de marktwaarde van een woning. De financiële waakhond pleitte ervoor om kopers van huizen met een klimaatrisico te korten op hun hypotheekruimte, zodat zij geld overhouden om eventuele klimaatschade te betalen.
Het aantal huizenbezitters dat risico loopt op klimaatschade is fors. De helft van Nederland is kwetsbaar voor overstromingen, blijkt uit een schatting van het Planbureau voor de Leefomgeving. Nog eens een miljoen huizen kunnen mogelijk funderingsschade oplopen door droogte, becijferde het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek. Funderingsherstel kost gemiddeld 50 duizend tot 100 duizend euro. Dit klimaatrisico wordt meestal niet door verzekeraars gedekt.
Klimaatrisico’s worden op dit moment nog nauwelijks meegenomen in de vraagprijzen voor een woning, blijkt uit een rapport van ABN Amro. Maar het is niet ondenkbaar dat dit in de toekomst verandert. In de Verenigde Staten leverden huizen met een overstromingsrisico, die tussen 2007 en 2016 werden verkocht, al 7 procent minder op dan vergelijkbare huizen zonder dit risico, stelden onderzoekers van de Universiteit van Colorado Boulder vast. Die daling zou vooral worden veroorzaakt door beleggers, die al rekening houden met de gevolgen van zeespiegelstijging.
‘Een huis boven zeeniveau’, was ook voor Joost (39) een criterium toen hij en zijn vrouw Annemieke vier jaar geleden op zoek gingen naar een huis buiten de Randstad. ‘We wilden iets waardevast hebben voor de komende vijftig jaar’, zegt Joost, die net als Annemieke liever niet met zijn achternaam in de krant wil. De natuurkundige noemt het ‘evident’ dat in het westen de kans op paalrot en verzakking groter wordt. De zandgrond onder hun nieuwe huis in Ede is daar minder kwetsbaar voor. En overstromingsrisico is er niet.
Annemieke (38) vond Joosts toevoeging aan hun Excel-wensenlijstje aanvankelijk een beetje voorbarig, zegt ze. Tot ze zelf een voorproefje kreeg van wat schade aan de fundering kan betekenen. De fundering van haar vorige koophuis in de Amsterdamse binnenstad bleek op een zwakke kademuur te staan, die van de Vereniging van Eigenaren (VVE) was. De paalrot die daar debet aan was, kwam niet door klimaatverandering, maar toch. ‘Ik realiseerde me daardoor wat voor grote kostenpost funderingsschade kan worden.’
Hoeveel huizenkopers in Nederland al rekening houden met klimaatrisico’s bij hun aankoop, is onbekend. Maar in de voorhoede van de klimaatbeweging komt het al regelmatig voor, zegt Lotte Huijing, programmamanager ecohumanisme bij het Humanistisch Verbond. Ze organiseert onder meer de cursusdag ‘actieve hoop’, waar mensen leren hun klimaatzorgen om te zetten in concrete acties.
Ze ziet daar dat klimaatverandering ‘een waaier aan emoties’ oproept: woede, angst, wanhoop, machteloosheid. ‘Ik zie mensen twijfelen of ze nog kinderen moeten krijgen. Of zich afvragen of ze nog meer voor het klimaat moeten doen.’ De plek waar je woont is vaak een van de weinige dingen waar iemand direct invloed op heeft, zegt ze. ‘Verhuizen kan iemand soms het gevoel van grip en handelingsperspectief weer teruggeven.’
In Durgerdam wandelt Marianne van Leeuwen ondertussen over de drassige dijkgrond, samen met hond Beer. De andere dorpsbewoners reageren vaak lacherig als ze vertelt waarom ze gaan verhuizen. ‘Je wordt meestal als alarmistisch neergezet als je waarschuwt voor waardedaling door klimaatverandering’, zegt ze. ‘Maar de opwarming van de aarde gaat nu zo hard, het zet allerlei onomkeerbare processen in gang. Daar kunnen we ons geen voorstelling bij maken.’
Het idee dat Nederland voorlopig gevrijwaard is van die gevolgen, is in haar ogen gebaseerd op ‘een vals vertrouwen’. Sterker nog: die gevolgen zijn er al, zegt ze terwijl ze naar het water wijst, wat hier onlangs nog zo hoog stond.
Verhuizen zal haar zorgen over klimaatrisico’s ook niet wegnemen. Hun nieuwe huis is weliswaar hoger gelegen, dus haar investering zal duurzamer zijn. Maar ‘nowhere is safe’, concludeert ze meerdere keren tijdens het gesprek. ‘Voor hetzelfde geld krijgen we op de Veluwe weer last van bosbranden.’
Source: Volkskrant