Een vergiftigde zeearend en een cursus wolven schieten bewijzen opnieuw: natuur anno nu is geen onverdeeld genoegen.
Het fotoalbum van de smartphone weet het nog precies: dinsdag 13 mei 2014, 7.36 uur. Toen zag ik, helemaal in m’n uppie bij een waterplas, mijn eerste zeearend. Rustend op het water van het Lauwersmeer, paradijs voor de vogelkijker. Het vage plaatje op de telefoon is genoeg om me weer op dat onverwachte feestje te wanen.
Des te harder de mokerslag van afgelopen woensdag: ‘Vergiftigde zeearend in Friesland’. Het geval dateert van maart vorig jaar, nu hadden de Werkgroep Zeearend Nederland en Wageningen Environmental Research hun onderzoeksgegevens op een rij. De imposante vogel, in 2020 geboren in ‘mijn’ Lauwersmeer, was uitgerust met een gps-zender. Zo kennen we nu pijnlijk exact zijn levensloop en tragische einde. Het onderzoeksverslag leest als een thriller.
Na omzwervingen door Noordwest-Europa sliep de zeearend in de ochtend van 26 maart 2023 bij het Schalkediep langs de N31 in Friesland. Uit De Roofvogelmoord: ‘Rond 7.15 vloog de vogel in westelijke richting. (…) Tegen 8.00 landde de vogel in een graslandperceel langs de Sneekertrekvaart nabij Weidum. Op deze plek bleef het dier zitten, waarbij de sensor van de accelerometer in de zender aangaf dat de vogel normaal bewoog. Vanaf 8.45 registreerde de sensor geen beweging van de vogel meer, wat betekent dat de vogel begon te sterven. (…) Vanaf 15.40 daalde de temperatuur langzaam en stierf de vogel. Bij veldcontrole bleek dat de vogel vanuit zit met gespreide vleugels voorover was gevallen en op de buik terechtkwam. De vogel had een vers geplukte meerkoet in de klauwen waarvan een deel uit de snavel van de vogel hing.’
In de krop van de arend werd ‘een significante hoeveelheid van het zeer giftige alfachloralose’ gevonden. Vergiftigd dus.
Pianoklanken in mineur, aftiteling. ‘The End’. Publiek verlaat de donkere zaal in stilte. Lichtpuntje: het gaat de vogel voor de wind. Niet deze pechvogel, maar de soort. Die is na zijn uitroeiing sinds 2006 terug als broedvogel. 2023 was een recordjaar, met maar liefst 36 paar op nesten.
Roofvogelvergiftiging is bepaald niet nieuw. Onderzoeken en aanhoudingen wijzen naar de daders: vaak jagers die de beschermde roofvogel als concurrent zien, houders van siervogels en postduiven, in Friesland ironisch genoeg ook ‘weidevogelbeschermers’.
Het toont weer aan dat natuur anno nu geen onverdeeld genoegen is. Zie hoe de wolf aan de ene kant wordt omarmd door natuurliefhebbers, terwijl volgens Omroep Gelderland de Stichting Jachtopleidingen Nederland al een cursus wolven schieten in de maak heeft.
Voor het perspectief in de roofvogelmoord kunnen we terecht we bij het boek Mijn roofvogels (AtlasContact, 2012) van vogelexpert Rob Bijlsma. Dat vooruitgang en verlichting niet in alle landsdelen even snel gaan, noemt hij ‘biologie in optima forma’: ‘De een is nu eenmaal een snellere leerling dan de ander.’ Hij vertrouwt op het lerend vermogen van de daders. Die zouden vast ooit hun gevangen goudplevieren niet meer naar de poelier brengen, maar meten, wegen en geringd weer loslaten. ‘Wetenschap in plaats van eigenbelang’, aldus Bijlsma. Stel je voor.
In deze rubriek geeft Jean-Pierre Geelen, natuurredacteur van de Volkskrant, zijn persoonlijke commentaar op opmerkelijke confrontaties tussen mens en natuur.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden