Een betonnen vloer voor een industriële look, een glazen uitbouw, stalen deuren en minimalistische decoratie: het zijn typische kenmerken van het moderne interieur. Toch waren die stoffige Perzische tapijtjes op tafel van weleer zo gek nog niet: ze creëerden een fijne akoestiek in huis. En die laat in een strak interieur vaak te wensen over. ‘Hoe harder de materialen, hoe meer het geluid erdoor wordt gereflecteerd’, zegt Monika Rychtarikova, hoogleraar akoestiek in architectuur aan de KU Leuven. ‘Ook de grote ruimtes die worden gecreëerd met open woonkeukens veroorzaken holle klanken, omdat het geluid maar blijft doorgalmen.’
Over de auteur
Heleen van Lier schrijft voor de Volkskrant over praktische kwesties uit het dagelijks leven en (duurzaam) reizen.
Een slechte akoestiek heb je soms niet eens bewust door, zegt Maarten Hornikx, hoogleraar bouwakoestiek aan de TU Eindhoven. ‘Vergelijk het met de afzuigkap die plotseling uitgaat. Pas als die uit staat, denk je: oef, wat een opluchting.’ Of denk aan het rustige, serene gevoel dat je krijgt als je door een besneeuwd landschap wandelt. Rychtarikova: ‘Verse sneeuw is een zeer poreuze substantie en absorbeert hierdoor veel klanken.’
Ook een typisch fenomeen dat erop wijst dat slechte akoestiek vaak onbewust is: slechthorende ouderen die de tv steeds een tikkeltje harder zetten. Hornikx: ‘Terwijl, als de ruimte galmt, geldt: hoe harder het geluid, hoe slechter de verstaanbaarheid. Dan kun je beter de akoestiek aanpakken in plaats van de tv harder zetten. Ook wel zo prettig voor de buren.’
‘Een ‘galmbak’ kan bij veel geluiden heel chaotisch klinken en kan ook bij mensen zonder gehoorproblemen stress, hoofdpijn en moeheid veroorzaken’, zegt Marcel Cobussen, hoogleraar auditieve cultuur aan de Universiteit Leiden. Cobussen verbaast zich erover dat (interieur)architecten vrijwel geen aandacht besteden aan een prettige akoestische sfeer. ‘Er wordt wel rekening gehouden met geluidsisolatie om geluiden van buitenaf tegen te houden. Maar geluidsabsorptie binnenshuis, wat om heel andere oplossingen vraagt, moet de bewoner zelf maar uitzoeken.’ Ook bewoners richten hun huis vooral in met hun ogen. ‘Terwijl onze oren 24 uur per dag openstaan; aan geluid kunnen we niet ontsnappen’, zegt Cobussen. ‘Aan een muziekinstallatie besteden we nog wel aandacht, maar het is ook belangrijk om erachter te komen hoe de ruimte zelf prettig klinkt.’
Wat kun je zelf doen? ‘Eigenlijk zou je zo’n vers pak sneeuw in je woonkamer willen hebben, om dat serene gevoel naar binnen te halen’, zegt Rychtarikova. ‘Dat is niet haalbaar, dus zoeken we naar materialen die dezelfde kenmerken vertonen. In het algemeen kun je zeggen: hoe dikker en poreuzer het materiaal, hoe meer geluidsabsorptie.’
Beter/Leven
In de rubriek Beter/Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van o.a. gezondheid, geld en duurzaamheid.
‘Als stelregel voor een goede akoestiek geldt dat 25 procent van de materialen geluid moet kunnen absorberen’, zegt Rychtarikova. ‘Gordijnen en kleden werken goed, maar de stof moet wel enige dikte hebben om de geluidsgolven op te nemen.’ Canvas schilderijen, liefst met iets van glaswol erachter, werken ook. Schilderijen met een dikke laag verf laten de geluidsgolven niet door. ‘Wil je je interieur toch nog enigszins strak houden, dan kun je ook voor speciale oplossingen kiezen als geluidsabsorberende plafond- en wandpanelen.’
‘Je hebt ook verstrooiing nodig: elementen die de geluidsgolven in de ruimte breken’, zegt Hornikx. ‘In grote, rechte, hoge kamers blijven de geluidsgolven maar rondzingen. Ontwerp liever L-vormige-ruimtes, met nisjes of andere doorbrekende elementen.’ Ook meubelstukken kunnen geluid breken. ‘Hier kun je mee spelen’, zegt Cobussen. ‘Soms verbetert de akoestiek al door een meubelstuk te verplaatsen.’
Om precies te weten hoeveel nagalm er is en hoeveel geluidsabsorberend materiaal je nodig hebt om een aangename akoestiek te creëren, zijn er professionele meetinstrumenten, vertelt Hornikx. Maar er zijn ook consumentenapps, zoals het gratis Soniflex. Ook kun je met software horen hoe een huis klinkt in een fictieve, virtuele omgeving: het geluidsequivalent van de VR-bril. Rychtarikova: ‘Luister voor een verbouwing ook eens naar het gevolg van een opengebroken keuken of een uitbouw. Zo klinkt het hier als er wordt gekookt, gebeld of de hond blaft, of dit alles tegelijk.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden