Sall stelt de verkiezingen uit tot 15 december, naar eigen zeggen vanwege een conflict tussen het Senegalese parlement en de Constitutionele Raad. Die besloot vorig jaar dat tientallen oppositieleden niet mee mochten doen aan de verkiezingen, die gepland stonden voor 23 februari. Hierop beschuldigde de oppositie de Raad ervan aan de kant van Salls regeringspartij te staan. Een meerderheid van het parlement steunde vervolgens een parlementair onderzoek hiernaar.
Sall grijpt dit conflict aan om de verkiezingen uit te stellen. Een verlate stembusgang komt hem namelijk goed uit, nu zijn eigen partij er slecht voor staat in de peilingen. ‘De president had eerder de impopulaire Amadou Ba als zijn opvolger naar voren geschoven’, zegt Moussa Diaw, politicoloog aan de Gaston-Berger Universiteit in het Noord-Senegalese Saint-Louis. ‘Maar Sall zag in dat zijn gedroomde kandidaat een kleine kans heeft om de verkiezingen te winnen.’
Over de auteur
Joost Bastmeijer is correspondent Afrika voor de Volkskrant. Hij woont in Dakar, Senegal. Van 2017 tot en met 2022 woonde hij in de Keniaanse hoofdstad Nairobi.
Met het uitstel van de verkiezingen heeft Sall volgens Diaw tijd gewonnen om aan de populariteit van zijn opvolger te werken. ‘Maar het is ook niet uitgesloten dat hij in december een andere presidentskandidaat naar voren schuift.’
Veel Senegalezen zijn bovendien bang dat Sall, die al twaalf jaar regeert, aan het pluche blijft plakken. De tweede ambtstermijn van de aftredende president zou op 2 april aflopen. Sall twijfelde eerder hardop of hij zich voor een derde termijn verkiesbaar zou stellen, maar zag daar na forse controverse van af. Nu verlengt de president met het uitstel van de verkiezingen zijn ambtstermijn alsnog, met bijna een jaar.
De president en zijn entourage stellen dat hij naar de letter van de grondwet handelt, maar woeste oppositieleden noemden de uitstel ‘hoogverraad’ en een ‘constitutionele staatsgreep’. Universiteitsdocent Diaw sluit zich bij hen aan. ‘In de Senegalese grondwet bestaat een eeuwigheidsclausule waarin de duur van de presidentiële ambtstermijn is vastgelegd,’ legt hij uit. ‘Deze mag niet ingekort of verlengd worden. Het besluit is dus illegaal.’ Ook de VS, een belangrijke handelspartner van Senegal, bestempelen het uitstel als ‘niet legitiem’.
Verschillende oppositieleden eisen bij de Constitutionele Raad dat het besluit nietig wordt verklaard. Ook wordt de bevolking opgeroepen de straat op te gaan. Om die reden moeten de autoriteiten zich voorbereiden om ‘de openbare ruimte tot rust te brengen’, aldus een verordening van Sall.
De afgelopen week werd in de Senegalese hoofdstad Dakar duidelijk hoe de regering die ‘rust’ wil laten terugkeren: mobiel internet werd afgesloten, politieke leiders werden gearresteerd en protesten werden door ordetroepen de kop in gedrukt. Een tv-station dat verslag deed van de onrust in de stad werd definitief uit de lucht gehaald.
Op vrijdagmiddag probeerden grote groepen oppositieleden het centrale plein Place de la Nation in Dakar te bereiken om te demonstreren, maar ze werden daar opgewacht door ordetroepen die hen met traangasgranaten uiteendreven.
Analisten vrezen dat het uitstel zal leiden tot een ‘democratische catastrofe’ die het land ‘in tweeën zal scheuren’. Diaw: ‘Als de partijen het niet eens worden over een datum voor de verkiezingen, zal de crisis groter worden en kan Senegal zich aansluiten bij andere Afrikaanse landen die door instabiliteit worden gekenmerkt.’
De academicus benadrukt dat Senegal nu al wordt geconfronteerd met problemen als een hoge staatsschuld, inflatie, armoede en jeugdwerkloosheid. ‘De regering moet van koers veranderen, anders wordt het land geblokkeerd door de oppositie en het maatschappelijk middenveld.’
Anders dan in andere landen in West-Afrika, houdt het Senegalese leger zich over het algemeen buiten de politiek. Wel wordt het ter afschrikking ingezet om rellen te voorkomen. Diaw sluit een staatsgreep niet uit. ‘In een politieke en sociale crisis als deze is alles mogelijk’, zegt hij. ‘Als deze voortduurt, en instituties zo worden geblokkeerd en uitgekleed dat het land niet meer functioneert, kan alleen het leger Senegal nog redden.
‘Maar zover zijn we nog niet. Het is aan president Sall om zijn besluit terug te draaien, waardoor Senegal een ramp voor de democratie zal worden bespaard.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden