‘Wij moeten van dit jaar een cruciaal jaar maken’, zei Zelensky donderdag toen hij het langverwachte besluit nam om legerleider Valeri Zaloezjny te vervangen. ‘Nu is de tijd voor vernieuwing’. Met een nieuwe legerchef hoopt de president het tij te keren in een oorlog die is vastgelopen en is verzand in een bloedige patstelling.
Hoe dat moet gebeuren is alleen onduidelijk. Zowel Zelensky als Zaloezjny verkondigen al weken dat nieuwe strategieën en een totaal andere aanpak nodig zijn om de Russen te verslaan. Het Oekraïense leger dient een grote technologische stap te maken. In een opiniestuk schreef Zaloezjny bijvoorbeeld dat Oekraïne massaal drones moet inzetten.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim 20 jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Of dat de doorslag kan geven, is aanvechtbaar. De harde realiteit is vooral dat Oekraïne niet zonder zijn grootste militaire steunpilaar kan: de VS hebben zo’n 45 miljard dollar in de oorlog gestoken. Republikeinen en Democraten blijven echter ruziën over een nieuw miljardenpakket voor Kyiv.
Met de keuze voor generaal Oleksandr Syrsky, die al jaren de landmacht leidt, geeft Zelensky de boodschap af dat hij voor succes gaat. Syrsky wordt immers in één adem genoemd met de successen die het leger in het eerste jaar boekte tegen de Russen. Hij speelde een belangrijke rol bij de verdediging van Kyiv, dat de Russen niet wisten in te nemen, en het verrassend succesvolle tegenoffensief bij Charkiv. Ook de verdediging van Bachmoet, waarbij de Russen grote verliezen leden, wordt op zijn conto geschreven.
Wie is nieuwe legerbaas Syrsky?
Oleksandr Syrsky, ofwel het ‘sneeuwluipaard’, staat bekend als een bijzonder toegewijd commandant. Zijn belangrijkste wapenfeit: de verdediging van Kyiv in februari 2022. Lees hier meer over de nieuwe bevelhebber van het Oekraïense leger.
‘Oorlog blijft niet hetzelfde’, zei minister van Defensie Roestem Oemerov over het ontslag van de populaire Zaloezjny. ‘Oorlog verandert en eisen veranderen. De strijd in 2022, 2023 en 2024 zijn drie verschillende realiteiten.’ Tussen de regels door doemt kritiek op dat Zaloezjny vooral de man was geworden van stilstand. Zijn imago van held van de eerste uren is verdrongen door het falen van het langverwachte tegenoffensief in de zomer van 2023.
Toen Zaloezjny tot overmaat van ramp eind vorig jaar het woord ‘patstelling’ in de mond nam, leek de generaal zijn politieke doodvonnis te hebben getekend. Zelensky ontkende, in een sneer naar de legerleider, dat de oorlog hopeloos was vastgelopen. Het probleem voor Zelensky is echter dat Zaloezjny net zo goed verantwoordelijk was voor de successen in het eerste jaar van de oorlog als uitvoerende generaals als Syrsky.
Ondanks het tegenvallende zomeroffensief, is Zaloezjny nog altijd mateloos populair onder de bevolking en de soldaten. In sommige peilingen scoort hij zelfs hoger dan de president. Veel Oekraïners begrijpen dan ook niet waarom zijn ontslag nodig was. Zaloezjny genoot internationaal ook veel vertrouwen.
Op de internationaal onbekende Syrsky rust nu de zware en moeilijke taak om de ‘IJzeren Generaal’ snel te doen vergeten en zijn reputatie van winnaar op het slagveld waar te maken. Syrsky, die regelmatig het front bezoekt, zou bereid zijn om meer risico’s te nemen in het gevecht met de Russen. Maar het slagveld dat hij nu erft van zijn voorganger, ziet er heel anders uit dan in het najaar van 2022 toen de troepenmacht van Syrsky bij Charkiv razendsnel in actie kwam.
Russische eenheden moesten toen halsoverkop, met achterlating van tanks en pantserwagens, op de vlucht slaan. De Russen hebben zich nu echter stevig ingegraven en weten zich beschermd door de mijnenvelden en andere barrières, vooral in het zuiden, die de Oekraïners moeilijk kunnen beslechten.
De VS zouden Zaloezjny en zijn generaals vorig jaar hebben geadviseerd om, gebruikmakend van de kracht van de westerse tanks en pantserwagens, meer risico’s te nemen bij de pogingen een bres te slaan in de Russische verdediging. Maar nadat een deel van het westerse materieel in de eerste weken van het tegenoffensief werd uitgeschakeld, liet de legertop deze risicovolle tactiek weer varen.
In de komende maanden moet blijken of Syrsky de westerse tactiek van een manoeuvreoorlog, waarbij diverse eenheden gezamenlijk, snel en met grote vuurkracht toeslaan, weer van stal haalt. Een groot verschil nu is dat de luchtsteun die in 2023 ontbrak en die cruciaal is bij deze strijdmethode, in de komende maanden wel aanwezig kan zijn als de eerste F-16’s in Oekraïne arriveren.
Die gevechtstoestellen, onder andere van Nederland, kunnen van grote betekenis zijn. Zaloezjny zal dan beseffen dat het beeld van de oorlog er nu heel anders zou uitzien, en dus ook zijn positie, als hij die luchtsteun in 2023 wél had gehad.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden