Informateur Ronald Plasterk heeft gisteren ruim een uur gesproken met Pieter Omtzigt (NSC). De informateur zei vandaag blij te zijn hem uitgebreid te spreken, maar zei niets over de inhoud van het gesprek.
De relatie tussen de twee leek deze week behoorlijk verstoord. Omtzigt beschuldigde Palsterk van het te laat leveren van informatie over de overheidsfinanciën. Hij kwam mede daarom niet meer terug aan de onderhandelingstafel en sloeg sloeg meerdere uitnodigen van Plasterk om weer mee te praten over de formatie af. Plasterk verweet Omtzigt vervolgens een gebrek aan respect voor het ‘instituut informateur’, mede omdat Omtzigt hem per app had geïnformeerd over zijn besluit.
Plasterk zei het initiatief te hebben genomen voor het telefoongesprek, ironisch genoeg met het sturen van een appje.
Dylan van Bekkum
De onderhandelende partijen PVV, VVD en BBB gaan ook maandag nog verder praten. Dat zei PVV-leider Geert Wilders vrijdagochtend na nieuw overleg met de drie partijleiders en informateur Ronald Plasterk.
Plasterk stuurt zijn eindrapport maandagmiddag naar de Tweede Kamer, zei Wilders. De vier spreken elkaar overdag.
Net als Wilders sprak VVD-partijleider Dilan Yeşilgöz van een goed gesprek. Over de inhoud en het wederom ontbreken van NSC-leider Pieter Omtzigt wilden ze niets zeggen. ‘We zijn druk bezig uit te zoeken hoe we snel verder kunnen’, zei Yeşilgöz na afloop.
Ze is optimistisch en dat is volgens de VVD-politicus ook nodig. ‘Het land heeft een bestuur nodig.’ (ANP)
De leiders van PVV, VVD en BBB zijn vrijdag zoals het er nu uitziet voor hun laatste overleg aangeschoven bij informateur Ronald Plasterk. Die moet maandag zijn eindverslag van deze eerste informatieronde inleveren bij de Tweede Kamer die daar dan woensdag over debatteert.
Zoals aangekondigd ontbrak Pieter Omtzigt van NSC. ‘Je moet altijd met elkaar praten en doorgaan, liefst met z'n vieren en als dat niet zo is met z'n drieën. Kijken wat voor mogelijkheden er zijn’, zei PVV-leider Geert Wilders. ‘Voor mij heeft het altijd zin om door te praten’, aldus BBB'er Caroline van der Plas.
Omtzigt verklaarde dinsdag tot verbazing van de andere onderhandelaars klaar te zijn met de gesprekken. De verhoudingen tussen de vier partijleiders zijn er niet beter op geworden. Ook ergerde Omtzigt zich aan de houding van de informateur die te laat informatie zou hebben gegeven. Plasterk mist op zijn beurt bij de NSC-leider weer respect voor het ‘instituut informateur’. (ANP)
Pieter Omtzigt (NSC) is door informateur Ronald Plasterk (PvdA) uitgenodigd om donderdagochtend weer aan tafel te komen. Plasterk heeft voor dat gesprek ook de partijleiders van PVV, VVD en BBB uitgenodigd. Omtzigt was tot teleurstelling van de drie partijen woensdagavond niet bij het gesprek aanwezig dat zij met Plasterk hadden.
De drie partijleiders hebben bijna twee uur bij elkaar gezeten om te praten over de ontstane situatie, nadat Omtzigt dinsdagavond had aangegeven in deze eerste informatieronde niet verder te willen praten over de vorming van een nieuw kabinet. Geert Wilders zei woensdag na afloop dat ze een ‘goed gesprek’ hebben gehad.
De PVV-leider zei te hopen dat Omtzigt er donderdag bij is. ‘We hebben sowieso morgen om 11.00 uur een gesprek en we zoeken naar oplossingen.’ Aan de NOS laat een woordvoerder van NSC weten dat Omtzigt ook donderdag niet komt opdagen. ‘Zijn werk zit erop.’
ANP / Redactie
Frans Timmermans is er nog niet van overtuigd dat de onderhandelingen tussen PVV, VVD, NSC en BBB definitief zijn stukgelopen. ‘De situatie lijkt nog steeds zo te zijn dat deze partijen, die samen een ruime meerderheid hebben, graag met elkaar door willen gaan. Wij zijn absoluut nog niet aan zet.’
Volgens de voorman van GroenLinks-PvdA verloopt de formatie ook ‘chaotisch’, omdat Geert Wilders als leider van de grootste partij onvoldoende leiding geeft. ‘Ik heb nog nooit een formatie meegemaakt waarin zo veel extern wordt gecommuniceerd over elkaar. Het mag een tikje professioneler’, zegt Timmermans.
Volgens Timmermans moet Wilders ophouden met formatiepartners tegen de schenen te trappen op X: ‘Bij Wilders zit er altijd een beetje in dat hij liever tegen iets aanschopt, dan dat hij iets wil bouwen. Als je dat twintig jaar hebt gedaan, is het moeilijk om daar vanaf te stappen. Maar de kiezer heeft hem een enorme verantwoordelijkheid gegeven en het is de hoogste tijd dat hij die verantwoordelijkheid eens serieus gaat nemen.’
Frank Hendrickx
NSC-leider Pieter Omtzigt gaat niet in op de uitnodiging van informateur Ronald Plasterk voor een gesprek woensdagavond, zegt het Tweede Kamerlid Eddy van Hijum. Hij was de secondant van Omtzigt bij de onderhandelingen tijdens de formatie.
Het is duidelijk dat de gesprekken zijn afgerond, aldus Van Hijum, die een van de medeoprichters van de partij is. De NSC-fractie liet dinsdag in een mail aan de leden weten dat de onderhandelingen met PVV, VVD en BBB klaar zijn. Dat leidde tot veel verbazing bij deze drie partijen.
Omtzigt zei in de talkshow Humberto zich te ergeren aan het feit dat hij deze week pas hoorde dat er 21 brieven liggen van ministeries over hun financiën. Die brieven waren eind vorige maand bij de informateur binnengekomen. Omtzigt had die brieven eerder willen inzien.
De financiën staan er veel slechter voor dan gedacht, aldus Omtzigt. Volgens hem draait de formatie in wezen om de schatkist, omdat de staat daarvan duidelijk maakt welke plannen wel en niet kunnen worden uitgevoerd. De brieven worden bij het verslag van Plasterk openbaar, aldus Van Hijum.
ANP
Net als PVV-leider Geert Wilders was ook Dilan Yesilgöz (VVD) vanmorgen met stomheid geslagen na de formatie-exit van Pieter Omtzigt. ‘We zaten midden in constructieve gesprekken en dan begrijp ik niet zo goed waarom je daarvan weg zou lopen.’ Yesilgöz zei niet goed te kunnen plaatsen waarom de rijksfinanciën reden zijn geweest voor Omtzigt om van tafel weg te lopen. ‘Financiën zijn een van de belangrijkste punten van de VVD: wij schuiven de schuld niet door naar volgende generaties en zorgen ervoor dat mensen aan het eind van de maand wat geld overhouden. Dit is precies het gesprek dat we voerden.’
Yesilgöz zegt dat zij de kritiek van Omtzigt dat de financiële documenten te laat met de onderhandelaars zijn gedeeld niet herkent. ‘Ze hadden misschien een dag of twee eerder naar ons kunnen komen’, aldus Yesilgöz. Maar dat had volgens haar niets uitgemaakt voor het stadium waarin de onderhandelingen zaten.
De VVD-leider weet ook niet goed wat zij aan moet met de wisselende signalen die Omtzigt afgeeft. Deze ronde zit er voor NSC op, maar tegelijkertijd blijft de partij openstaan voor verdere onderhandelingen. ‘Dat moet hij vanavond bij Plasterk maar komen uitleggen’, aldus Yesilgöz. De informateur heeft de vier partijen vanavond uitgenodigd om over de mislukte formatieronde te praten. Omtzigt heeft dinsdag al laten weten daarbij niet aanwezig te zijn.
Yesilgöz hoopt dat de NSC-leider van de gelegenheid gebruikmaakt om zijn medeonderhandelaars en de informateur in elk geval bij te praten over zijn besluit. ‘Het lijkt me wel zo netjes dat je komt naar een gesprek met mensen waarmee je maanden in gesprek bent geweest.’
Wat de VVD betreft, is de deur voor Omtzigt niet gesloten. ‘Natuurlijk sta ik open voor verdere gesprekken.’
Avinash Bhikhie
BBB-leider Caroline van der Plas heeft nog steeds een voorkeur om een meerderheidskabinet met PVV, VVD en NSC te vormen, maar ze weet niet of dit nog mogelijk is. ‘Ik weet niet of ik nog hoop kan hebben, omdat ik de beslissing van Omtzigt niet begrijp.’
Ook Van der Plas roept Omtzigt op vandaag alsnog uitleg te geven over zijn besluit om niet meer verder te praten. ‘Het is voor mij ook een hele grote verrassing dat hij niet meer is teruggekeerd bij de gesprekken. We hebben het via de pers vernomen, pas daarna kregen we een appje. Ik snap er niets van: heeft hij het laten klappen, heeft hij het niet laten klappen? Vreemd dat je ook de formateur een appje stuurt. Niet netjes.’
Volgens Van der Plas is er ‘geen sprake van’ dat er informatie is achtergehouden door informateur Plasterk, die volgens haar ‘uitstekend’ heeft gefunctioneerd. ‘Een paar stukken hadden wat eerder kunnen komen, maar dat had voor de gesprekken niets uitgemaakt.’
Van der Plas wijst erop dat de eerste ronde gesprekken vooral bedoeld waren om te kijken of er ‘een vertrouwensbasis’ was tussen de partijen. Over de precieze wijze van samenwerking – een meerderheidskabinet of gedoogconstructie – was nog geen knoop doorgehakt. ‘De kabinetsvormen ga je pas in de tweede ronde bespreken. Wat er dan gebeurt, zie je dan wel. Het allerbelangrijkste is dat we voor dit land gaan zorgen. Ik doe er alles aan om tot een kabinet te komen. Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat ik een meerderheidskabinet wil met deze partijen. We moeten bekijken of dat nog mogelijk is.’
Frank Hendrickx
PVV-leider Geert Wilders is ook de dag na de afgebroken formatiegesprekken nog ‘oprecht verbaasd’ over de houding van NSC-leider Pieter Omtzigt, die op dit moment niet verder wil praten over de vorming van een rechts meerderheidskabinet. ‘We waren bezig met goede en constructieve gesprekken’, aldus Wilders woensdagochtend in een bijeenkomst met de pers. ‘Ook met stukken van de heer Omtzigt zelf die op tafel lagen.’
Wilders zegt niet te snappen wat daar tussen is gekomen. ‘Ik hoop dat hij ons een uitleg geeft. Dat is hij ons en Nederland wel verschuldigd. De financiën kunnen het niet zijn. Hij stelt daar terechte vragen over, maar daar kun je gewoon over praten, zoals dat hoort. Maar om dan het hazenpad te kiezen en dan de deur open te zetten voor de heer Timmermans …’
Net als in de verkiezingscampagne benadrukt Wilders dat een kabinet met GroenLinks-PvdA voor hem het allergrootste schrikbeeld is. Hij is bang dat het er nu toch van gaat komen. ‘Ik zag al dat de heer Timmermans vandaag in een opperbeste stemming is.’
Ook op de manier waarop Omtzigt vertrok, heeft Wilders kritiek. ‘Als hij het zo belangrijk vindt in een nieuwe bestuurscultuur dat wij de instituties zo hoog in het vaandel hebben, dan vind ik het merkwaardig dat hij de informateur, toch een vertegenwoordiger van een Hoog College van Staat, een appje stuurt en dan met journalisten gaat praten.’
Wilders hoopt daarom dat Omtzigt woensdagavond komt opdagen bij een beraad met de formerende partijen dat informateur Plasterk probeert te organiseren. ‘Ik hoop dat hij er vanavond gewoon is.’ Eerder liet Omtzigt weten dat hij niet van plan is te komen. Hij ziet op dit moment geen reden voor verdere gesprekken in dezelfde samenstelling.
Avinash Bhikhie, Raoul du Pré
Vakbond CNV wil dat er zo snel mogelijk een stabiel landsbestuur wordt gevormd. Volgens de bond zijn nieuwe verkiezingen geen optie. Dat meldt de bond in een reactie op het besluit van NSC-voorman Pieter Omtzigt om uit de formatieonderhandelingen te stappen.
'Nederland schreeuwt om een stabiel landsbestuur. Politiek Den Haag moet daarom snel over haar schaduw heenstappen en een nieuw kabinet vormen. Nederland dreigt anders te bezwijken onder haar eigen problemen', zegt CNV-voorzitter Piet Fortuin in een verklaring.
'Terwijl steeds meer burgers hun rekeningen niet meer kunnen betalen en de onvrede iedere dag toeneemt, klapt de formatie. Het CNV roept politieke partijen op om alsnog de handen ineen te slaan. Wie zich verkiesbaar stelt, moet de schouders eronder zetten en de problemen in Nederland oplossen.'
Vakbond FNV zegt nog niet te willen reageren op de ontwikkelingen in Den Haag. (ANP)
Eerder tijdens de onderhandelingen werd al duidelijk dat de overheidsfinanciën het grootste struikelblok dreigden te worden. Met name PVV en BBB hebben in hun verkiezingsprogramma's grote en dure beloften gedaan. VVD en NSC vinden die lastig te verenigen met hun wens om een solide begrotingsbeleid te voeren en de overheidstekorten niet te hoog te laten oplopen.
Avinash Bhikhie en Raoul du Pré
Lees hier het hele verhaal
Pieter Omtzigt slaat een uitnodiging af om morgen om tafel te gaan met informateur Plasterk en VVD, PVV en BBB. Plasterk wilde in gesprek om helderheid te verkrijgen na de in zijn ogen verwarrende uitspraken van Omtzigt over het vervolg van de formatie.
Daar wil Omtzigt geen gehoor aan geven, zegt hij tegen de NOS. Volgens de NSC-leider is het zaak nu het verslag van Plasterk af te wachten. Onduidelijk is of de overige drie partijen het wel zinnig vinden om morgen met Plasterk te praten.
Joram Bolle
Ook de laatste formatiepartner, Dilan Yesilgöz van de VVD, laat weten ‘zeer verbaasd’ te zijn door het besluit van NSC. Net als Caroline van der Plas (BBB) beaamt zij dat er zelfs vandaag nog sprake was van ‘constructieve gesprekken’ aan de onderhandelingstafel. De VVD-leider zegt snel om de tafel te willen met NSC-leider Omtzigt, ‘om te horen wat hier precies aan de hand is’. Morgen wil informateur Plasterk met de vier partijen verder overleggen, liet hij vanavond weten.
Source: Volkskrant