‘Ik was deze week in Jenin, in het noorden van de Westelijke Jordaanoever. De stad bestaat uit twee delen: je hebt de oude stad Jenin, met daaraan vastgegroeid het vluchtelingenkamp Jenin.
‘Dat kamp is in 1953 ontstaan, na de oprichting van de staat Israël en de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948. Honderdduizenden Palestijnen zijn toen gevlucht uit het huidige Israël. Veel van deze vluchtelingen en hun nazaten wonen in vluchtelingenkampen op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook.
‘Het woord ‘vluchtelingenkamp’ roept beelden op van tenten en krakkemikkige hutten, maar de meeste mensen wonen in stenen gebouwen, vaak met meerdere verdiepingen. Het kamp is in feite een soort buitenwijk van Jenin met scholen en winkels, waar naast armoedige panden ook mooie huizen staan van rijke inwoners.’
‘Het vluchtelingenkamp is altijd een bolwerk geweest van verzet tegen de Israëlische bezetting van de Westelijke Jordaanoever. Het is daarom ook een plaats waar het Israëlische leger hardhandig ingrijpt na aanslagen. Daarbij ontstaan vaak enorme vuurgevechten tussen het Israëlische leger en Palestijnse strijders, waarbij ook veel omstanders om het leven komen. Omdat het lsraëlische leger geen enkel risico neemt met de eigen mensen, wordt door scherpschutters op iedereen geschoten; er zijn bijvoorbeeld ook mensen die gewonden hielpen neergeschoten, of kinderen met stenen in hun hand.
‘Het aantal dergelijke invallen is sinds 7 oktober enorm toegenomen. Militaire analisten omschrijven de Westelijke Jordaanoever als een derde front, naast de Gazastrook en de confrontaties met Hezbollah in het noorden. Volgens Israël is dit nodig om aanslagen te voorkomen of terroristen uit te schakelen, maar de bewoners hebben het gevoel dat er wraak wordt genomen en zijn wanhopig.
‘In Jenin-kamp, dat 22 duizend inwoners heeft, zijn het afgelopen half jaar zestig doden gevallen. De Palestijnse opstandelingen zijn veelal tieners en twintigers, de één beter bewapend dan de ander. Zij staan tegenover een zwaarbewapend modern leger met pantserwagens en drones.
‘Israël blijft benadrukken dat het niet hun bedoeling is om alle Palestijnen collectief te straffen. Wat Israël hoopt, is dat de invallen een wig drijven tussen de bewoners en de strijders. Dat mensen tegen hen zeggen: dit is geen leven meer, leg de wapens neer.
‘Maar het tegenovergestelde gebeurt. Het is het Israëlische leger dat de boel sloopt, dat ervoor zorgt dat mensen de wc niet kunnen doortrekken en dat kinderen niet naar school kunnen. Bovendien zijn die strijders hun eigen zonen. Ouders vrezen voor het leven van hun kinderen, maar zijn er tegelijk trots op dat zij zich verzetten.’
‘De Israëlische invallen maken het leven in het kamp volledig onmogelijk. Met bulldozers hebben de Israëliërs uit vrijwel iedere straat het asfalt verwijderd, waardoor het ontzettend lastig is om je met de auto door het kamp te verplaatsen. In de berm liggen de puinhopen van de vernielde wegen. Op straat is het één grote modderpoel: er staat overal water en de riolen zijn op veel plaatsen opengebroken.
‘Veel mensen verlaten het kamp ’s nachts, omdat de Israëlische invallen vaak in de nacht plaatsvinden. Ik sprak een familie die voor zonsondergang hun spullen pakt en naar een schuurtje trekt buiten het kamp. Daar slapen ze met z’n dertienen, zonder verwarming. Maar voor veel mensen is dat geen optie: niet iedereen heeft zo’n schuurtje of familie om bij te logeren.
‘Symbolisch was de verwoesting van de iconische toegangspoort van het vluchtelingenkamp. De poort bestond uit een aantal bogen, met daarboven sleutels. Die sleutels symboliseerden het huis waaruit de inwoners van het kamp en hun voorouders meer dan zestig jaar geleden moesten vluchten. Het huis waar zij ooit terug willen keren. Juist die poort is in december met de grond gelijk gemaakt.’
‘Het ziekenhuis van deze directeur grenst aan het vluchtelingenkamp. Op het moment dat het Israëlische leger een inval doet in het kamp, wordt het ziekenhuis omsingeld door Israëlische soldaten. Zij laten gewonde strijders en omstanders niet toe, en ook een Palestijn die bijvoorbeeld voor een nierdialyse naar het ziekenhuis moet, mag niet naar binnen.
‘De directeur van het ziekenhuis vertelde over een voorval waarbij een man bloedend in een ambulance lag, maar het Israëlische leger wilde hem zonder identificatie niet doorlaten. Hij had een verkeersongeluk gehad en had geen papieren bij zich. Terwijl een familielid zijn identificatie aan het halen was, is hij doodgebloed.
‘In het ziekenhuis zelf zijn er ruiten met kogelgaten. Als het Israëlische leger traangas gebruikt bij een inval, drijft het gas zo naar binnen. Ambulancemedewerkers worden geregeld door het Israëlische leger beschoten en dragen kogelwerende vesten.’
‘De Palestijnse Autoriteit wordt er volledig gehaat. Mahmoud Abbas, de president van de Palestijnse Autoriteit, laat er zelden zijn gezicht zien: afgelopen zomer bracht hij na een grote Israëlische inval een bezoek aan Jenin, voor het eerst sinds 2012. Hooggeplaatste leden van zijn partij werden weggejaagd bij de begrafenissen van slachtoffers van die inval.
‘Omdat de Palestijnse Autoriteit samenwerkt met Israël op het gebied van veiligheid, zien veel inwoners van Jenin de Palestijnse Autoriteit als collaborateurs. Als ik mensen vraag of ze het gevoel hebben dat hun regering ze beschermt, zeggen ze: die doet helemaal niets voor ons. Tegelijk merk je dat ze het eng vinden om over Palestijnse Autoriteit te spreken. Sowieso zijn mensen heel achterdochtig, niet iedereen durft het achterste van zijn tong te laten zien.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden