Het leeftijdsverschil tussen de 58-jarige Oleksandr Syrsky en zijn acht jaar jongere voorganger Valeri Zaloezjny vertegenwoordigt een belangrijke generatiekloof in het Oekraïense leger: waar Syrsky zijn militaire opleiding kreeg in de Sovjet-Unie, werd Zaloezjny getraind nadat Oekraïne onafhankelijk was geworden. Syrsky studeerde in 1986 af aan een prestigieuze militaire academie in Moskou. Veel van de Russische generaals tegen wie hij het in de huidige oorlog opneemt, zijn aan diezelfde academie opgeleid.
Bovendien werd Syrsky niet in Oekraïne, maar in Rusland geboren. Hij bracht zijn jeugd door in het dorp Novinki, zo’n 100 kilometer ten oosten van Moskou. Als tiener verhuisde hij naar Oekraïne, om voor zijn militaire opleiding weer terug te keren naar Rusland. Volgens de Russische krant Kommersant wonen zijn ouders en broer nog altijd in Rusland. Vanwege hun politieke standpunten − zij steunen de Russische invasie van Oekraïne − heeft Syrsky geen contact met zijn familie.
Over de auteur
Daan de Vries is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
In de nadagen van de Sovjet-Unie diende Syrsky als artillerist in het Sovjetleger in onder meer Afghanistan, Tadzjikistan en Tsjecho-Slowakije. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie trad Syrsky toe tot het Oekraïense leger, waar hij snel carrière maakte.
Kort na de eeuwwisseling werd Syrsky benoemd tot generaal. In 2013 kreeg Syrsky de verantwoordelijkheid voor de samenwerking tussen het Oekraïense leger en de Navo, waar hij kennismaakte met de strategische denkwijze van westerse legers.
Toen de oorlog in Oost-Oekraïne een jaar later begon werd ‘het Sneeuwluipaard’, zoals hij in het leger bekendstaat, aangesteld als plaatsvervangend stafchef van de Oekraïense troepen in het oorlogsgebied. Bij het stadje Debaltseve liet Syrsky voor het eerst zijn meedogenloze kant zien: nadat de Oekraïners in Debaltseve waren omsingeld, verbood Syrsky de soldaten zich over te geven.
In plaats daarvan bedacht hij een riskante nachtelijke ontsnapping. Het merendeel van de soldaten wist te ontsnappen, maar meer dan honderd soldaten kwamen om. Syrsky kreeg voor zijn ‘uitzonderlijke verdiensten’ bij Debaltseve een hoge militaire onderscheiding.
Syrsky staat bekend als een bijzonder toegewijd commandant, die minder dan vijf uur per nacht slaapt en al zijn vrije uren in de sportschool doorbrengt. Omdat hij zelden interviews geeft, is over zijn persoonlijk leven weinig bekend. Hij is getrouwd, heeft twee kinderen en heeft een fascinatie voor militaire geschiedenis.
In 2019 werd Syrsky benoemd tot commandant van de Oekraïense landmacht. In die functie kreeg hij in aanloop naar de grootschalige invasie van februari 2022 de verantwoordelijkheid over de verdediging van Kyiv.
Terwijl president Volodymyr Zelensky tegenover de Oekraïense bevolking volhield dat een Russische invasie onwaarschijnlijk was, bereidde Syrsky zich voor op het ergste. Hij verdeelde de stad in sectoren met elk een eigen commandant, liet twee rijen verdedigingswerken aanleggen en blies rond de stad dammen op om de Russische opmars te stuiten.
Zijn verdedigingsplan was succesvol: Rusland slaagde er niet in de Oekraïense hoofdstad in te nemen. Later leidde Syrsky een succesvol tegenoffensief in de Oost-Oekraïense provincie Charkiv. Door dat offensief ligt Charkiv, de tweede stad van Oekraïne, sindsdien buiten bereik van de Russische artillerie.
In het najaar van 2022 kreeg Syrsky het bevel over de verdediging van de Oost-Oekraïense stad Bachmoet. De slag om Bachmoet, die bijna een jaar duurde, werd een van de bloedigste confrontaties sinds het begin van de oorlog. Hoewel Bachmoet nauwelijks strategische waarde had en Oekraïne bij de verdediging grote verliezen leed, weigerde Syrsky de stad op te geven: de Russische verliezen waren nog groter, en door de Russen bij Bachmoet bezig te houden kon Oekraïne zich op andere plaatsen herpakken.
Niet alle Oekraïense soldaten stonden achter Syrsky’s onverzettelijkheid in Bachmoet, die veel soldaten het leven heeft gekost. In de loopgraven zouden soldaten de generaal achter zijn rug om ‘Generaal 200’ noemen, naar het codegetal waarmee gesneuvelde soldaten worden aangeduid. Bij het plaatsje Soledar, in de buurt van Bachmoet, liet hij soldaten anderhalf jaar aaneengesloten vechten, zonder mogelijkheid tot verlof.
Het nieuws dat Syrsky de nieuwe bevelhebber van het Oekraïense leger is, is dan ook met gemengde gevoelens onthaald. Enerzijds staat Syrsky bekend als een effectieve en ervaren generaal, die weet hoe hij een beter toegeruste tegenstander kan verslaan. Zijn reputatie onder de soldaten is echter dubieus, en ook qua charisma kan Syrsky niet op tegen zijn mateloos populaire voorganger Zaloezjny. Syrsky spreekt bovendien Oekraïens met een sterk Russisch accent, tot onvrede van sommige patriottische Oekraïners.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden