In zijn nadagen als president trachtte Donald Trump met een dwingend telefoontje de verkiezingsuitslag in de cruciale swing state Georgia om te buigen in zijn voordeel. Zijn tegenspeler in de strafzaak hierover, hoofdaanklager Fani Willis, moet zich nu verdedigen tegen Trumps aantijgingen.
Het is meteen raak op haar allereerste werkdag. Op 3 januari 2021 treedt Fani Willis aan als hoofdaanklager van Fulton County, het dichtstbevolkte district van Atlanta. Het is sowieso al een gewichtig moment, voor haar én voor de staat Georgia: Willis is de eerste zwarte vrouw op deze post. En dan, uitgerekend die dag, komt The Washington Post met een onthulling die alles verandert.
Donald Trump blijkt de dag daarvoor te hebben gebeld naar een hoge ambtenaar van de staat Georgia. ‘Ik heb 11.780 stemmen nodig’, zegt Trump in dat opgenomen telefoongesprek van 2 januari 2021. De president probeert de verkiezingsuitslag te beïnvloeden. Een mogelijk misdrijf, gepleegd in het district van Willis. ‘Het was overal op tv’, zegt ze in een interview. ‘Ik kon er niet omheen.’ De kersverse aanklager heeft geen keuze: ze opent een zaak naar de Amerikaanse president.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York en is auteur van het boek Laura H.
Drie jaar later is Fani Willis (53) een van de bekendste aanklagers van de Verenigde Staten. Van alle rechtszaken die er lopen tegen Trump, is haar strafzaak tegen de oud-president, en achttien medeverdachten, de grootste.
Maar dezer dagen is hoofdaanklager Willis vooral verdediger. Ze moet zichzelf verdedigen, omdat ze de spil is geworden in een schandaal. Al wekenlang beschuldigen Trump en zijn medeverdachten Willis van onoorbaar gedrag. Zij zou een affaire hebben aangeknoopt met een ondergeschikte, en op vakantie zijn gegaan van gemeenschapsgeld. En ze zou die beschuldigingen ten onrechte wegwuiven als ‘racisme’.
De kwestie kan invloed hebben op het verloop van de strafzaak tegen Trump. ‘Heeft Trump Fani Willis al verslagen?’, kopte het politieke tijdschrift Slate.
Fani Taifa Willis wordt in 1971 geboren in Californië, in een gezin waarin zowel politiek als rechtspraak alomtegenwoordig zijn. Haar vader, John C. Floyd III, is een van de grondleggers van een lokale tak van de Black Panthers. Hij verruilt die militant-politieke beweging voor een baan als strafpleiter in de Amerikaanse hoofdstad Washington D.C.
Willis zit op de middelbare school als haar ouders scheiden. Zij blijft bij Floyd. Willis ziet in hem een baken – nog altijd belt ze op sommige dagen wel tien keer met haar vader. De jonge Willis voelt zich, net als hij, aangetrokken tot thema’s op het snijvlak van strafrecht en politiek. Ze gaat politicologie studeren aan Howard University in Washington D.C., een ‘historically black university’, en vervolgens rechten in Atlanta, de hoofdstad van Georgia.
In Atlanta krijgt ze een baan als openbaar aanklager. Willis specialiseert zich in de zogeheten RICO-wetgeving. RICO is de afkorting voor Racketeer Influenced and Corrupt Organizations, en de complexe en innovatieve wet biedt aanklagers de ruimte om losse feiten, gepleegd door verschillende personen, te bundelen tot één overkoepelende aanklacht. Het is een ideaal instrument tegen de georganiseerde misdaad, maar Willis ziet meer mogelijkheden voor de inzet van RICO.
Haar grootste zaak vóór haar strafzaak tegen Trump is de vervolging van een groep leraren op openbare scholen die samenspant om het toetsgemiddelde op te krikken. In 2014 leidt het tot een strafproces van acht maanden, het langste in de geschiedenis van Georgia. Er wordt een musical gebaseerd op de zaak en een Hollywoodfilm is in ontwikkeling.
Willis stelt dat ze niet houdt van skinny cases, ze wil zwemmen in het bewijs. Maar ze krijgt ook kritiek. De aanklager zou RICO soms wel erg gretig gebruiken. Relatief eenvoudige zaken bouwt zij uit tot duizelingwekkende dossiers. Dat kost tijd en geld, terwijl verdachten langer in voorarrest blijven in Georgia’s beruchte gevangenissen.
Haar zaak tegen Trump valt ook onder RICO. Volgens Willis stond de oud-president aan het hoofd van een criminele organisatie. Het doel: de verkiezingsuitslag ongedaan maken in swing state Georgia en, daarmee, de rest van het land. Maar het vervolgen van een oud-president, is iets anders dan het vervolgen van een groep leraren. Vanaf het moment dat Willis haar pijlen op Trump richt, wordt zijzelf het doelwit van ernstige beschuldigingen.
‘Radicaal links’, noemt Trump haar. Een ‘politiek gedreven’ hoofdaanklager. ‘Racistisch.’ Het zijn verwijten die landen bij Trumps achterban. Al gauw kan Willis niet meer zonder beveiliging over straat. De afgelopen maand voegde de oud-president een nieuwe beschuldiging toe aan het adres van Willis: ‘corrupt’.
De recente aantijgingen draaien om Willis’ relatie met een aanklager die zij van buiten inhuurde voor Trumps vervolging, Nathan Wade. Zij zouden een verhouding hebben en op vakantie gaan van belastinggeld, dat Wade in dienst van Willis verdiende. ‘Wanneer gaat Fani de zaak laten vallen?’, berichtte Trump op sociale media.
Lang zweeg Willis over de beschuldigingen. Ze deed de kwestie af af als racistisch gemotiveerd. Maar afgelopen vrijdag gaf Willis, een gescheiden moeder van twee, toe dat zij inderdaad is verwikkeld in ‘een persoonlijke liefdesrelatie’ met Wade. Beiden weerspreken dat er sprake is geweest van enige belangenverstrengeling of zelfverrijking.
Een rechter zal zich daar deze maand over buigen. De meeste waarnemers verwachten dat Willis’ strafzaak tegen Trump overeind zal blijven. Niettemin lijkt politieke schade voor haar onontkoombaar. ‘Jullie zagen hoe Fani Willis haar vriendje geld gaf om achter Trump aan te gaan, toch?’, brieste de oud-president onlangs.
Tijdens een zeldzame, emotionele toespraak in een kerk in Atlanta noemde Willis zichzelf ‘gemankeerd en imperfect’. Maar, zei ze ook: ‘Ik ben nog niet klaar, mensen.’
Haar volledige naam stamt uit het Swahili. ‘Fani betekent welvarend’, zei ze in een interview. Taifa, haar tweede naam, betekent ‘mensen’. Willis: ‘Ik vergeet mijn wortels nooit.’
De hoofdaanklager van Fulton County is tevens betrokken bij een andere geruchtmakende RICO-zaak: die rond de bekende rapper Young Thug. Willis voerde rapteksten op als bewijs dat de rapper een criminele organisatie leidde.
Willis was lid van studentenvereniging Alpha Kappa Alpha, waar ook de Amerikaanse vicepresident Kamala Harris lid was.
Source: Volkskrant