Het antwoord schuilt, zoals wel vaker bij dit soort ruimtemissies, eigenlijk al in de naam van de satelliet. Pace is namelijk een afkorting van Plankton, Aerosolen, Clouds (wolken), en het Ecosysteem van de oceaan. Naar die vier zaken gaat de satelliet dan ook kijken. Ongeveer twee maanden na de geplande lancering volgen naar verwachting de eerste resultaten van dat onderzoek. De lancering zou eigenlijk deze ochtend plaatsvinden, maar is vanwege ongunstige weersomstandigheden 24 uur uitgesteld.
Nederland – of meer exact: het Nederlandse instituut voor ruimteonderzoek Sron, het bedrijf Airbus Netherlands en onderzoeksinstituut TNO – is verantwoordelijk voor een van de drie instrumenten van Pace: SPEXone.
Over de auteur
George van Hal is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart. Hij publiceerde boeken over alles van het heelal tot de kleinste bouwstenen van de werkelijkheid.
Dit instrument richt zich vooral op de ‘a’ in de naam: aerosolen, kleine druppeltjes of deeltjes in de lucht. Denk onder meer aan as uit vulkanen, woestijnstof, pollen of zeezout. ‘Oorspronkelijk was SPEXone bedacht voor onderzoek bij andere planeten’, zegt Bastiaan van Diedenhoven die bij Sron samen met collega’s onderzoek gaat doen met de Pace-satelliet. ‘Maar nu gaan we kijken naar wat mij betreft toch de belangrijkste planeet is: de aarde.’
Allereerst kunnen aerosolen invloed hebben op het dagelijks leven. Denk aan vulkaanuitbarstingen of stofstormen die het vliegverkeer platleggen.
Belangrijker nog is dat zulke deeltjes invloed hebben op de opwarming van de aarde. Maar: hoe precies, is nog onbekend. Zo weet niemand exact hoeveel aerosolen er in de atmosfeer zitten, wat ze precies doen met zonlicht en warmtestraling, of welke invloed ze hebben op het ontstaan van wolken. Het maakt van aerosolen een van de grootste onzekere factoren in de huidige schattingen van de opwarming van de aarde.
Wat de zaak onder meer zo complex maakt, is dat de bijdrage aan klimaatverandering per soort deeltje of druppel flink kan verschillen. Zo weerkaatsen de meeste aerosolen bijvoorbeeld licht, maar er bestaan ook donkere aerosolen, roet bijvoorbeeld, die juist licht absorberen.
Beide soorten aerosolen hebben daarom een tegenovergestelde impact op de opwarming van de aarde. En dan hebben aerosolen ook nog interactie met de wolken, die door het ene type in aantal en dekkingsgraad toenemen, maar door de andere juist afnemen.
SPEXone gaat van elk soort deeltje de hoeveelheid, de verdeling in de atmosfeer, de eigenschappen en het gedrag beter in kaart brengen. Dat moet klimaatvoorspellingen op termijn nog gedetailleerder en dus betrouwbaarder maken.
Een van de drie wetenschappelijke instrumenten aan boord – Ocean Color Instrument (OCI) – kijkt vanuit de ruimte welke kleur het licht heeft dat uit de oceaan ontsnapt. Op die manier kan het instrument onder meer vaststellen wat de toestand is van het fytoplankton, de minuscule planten en algen die in het bovenste deel van de rivieren, meren en oceanen op aarde leven.
Dat is overigens niet alleen van belang om de veranderingen van het ecosysteem in de oceanen in kaart te brengen. De satelliet kan bijvoorbeeld ook vaststellen of er ergens niet te veel schadelijke algen in het water zitten. Zulke algen zijn een vloek voor onder meer vissers, doordat de vissen uit zo’n gebied niet langer geschikt zijn voor menselijke consumptie.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden