Het was een jaar geleden groot nieuws in Denemarken: de dienstplicht zou ook voor vrouwen gaan gelden. Zowel de Deense minister van Defensie als de legertop was enthousiast. ‘De verdediging van ons land is gebaat bij de deelname van meer vrouwen’, zei toenmalig minister Jakob Ellemann-Jensen vorig jaar tegen zender TV2.
In Denemarken geldt de dienstplicht voor mannen vanaf 18 jaar. In eerste instantie selecteert het leger kandidaten die aangeven graag de dienstplicht te willen vervullen. Omdat er relatief veel vrijwilligers zijn, hoeft het leger maar een kleine groep mannen tegen hun zin op te roepen. Vrouwen hoeven niet in dienst, maar kunnen zich vrijwillig aanmelden.
Over de auteur
Jeroen Visser is correspondent Scandinavië en Finland voor de Volkskrant. Hij woont in Stockholm. Hiervoor was hij correspondent Zuidoost-Azië. Hij is auteur van het boek Noord-Korea zegt nooit sorry.
Veel Denen vinden dat onderscheid niet meer van deze tijd. Vandaar dat de regering van plan was het systeem om te gooien. Maar: Ellemann-Jensen stopte afgelopen jaar als minister en partijleider voor de Liberalen. Zijn opvolger Troels Lund Poulsen sloeg onlangs een andere toon aan. Binnenkort presenteren de Deense coalitiepartijen nieuwe defensieplannen en Poulsen wilde niet zeggen of de dienstplicht dan wordt uitgebreid naar vrouwen. Volgens de minister bestaan er ‘grote meningsverschillen’ tussen de regeringspartijen.
Het leidt tot veel discussie in de Deense media. De publieke omroep DR vroeg deze week bij de buurlanden naar hun ervaringen met vrouwendienstplicht. Noorwegen voerde die in 2014 in en eenderde van de dienstplichtigen is daar nu vrouw. ‘Het is een succesverhaal’, zegt de Noorse militair Rune Wenneberg tegen DR. ‘We hebben een betere, diversere groep waaruit we kunnen rekruteren.’
Volgens Wenneberg blijkt dat vrouwen iets extra’s bieden. ‘Je ziet vaak dat vrouwen van 19 à 20 jaar volwassener zijn dan mannen. Ze brengen meer creativiteit en andere oplossingen. Dat betekent dat we de taken net iets anders aanpakken.’
Magazine Femina, dat voor vrouwen schrijft, publiceerde een online-interview met Lone Træholt, die in 2016 de eerste vrouwelijke generaal in Denemarken werd. Træholt zei teleurgesteld te zijn in de regering. ‘Ik geloof dat de rechten en plichten in een samenleving gelden voor alle burgers. Het is dan ook redelijk dat de plichten voor beide geslachten gelden. (...) We moeten beseffen dat het iets kost om de samenleving te beschermen, zeker in een wereld die steeds onzekerder wordt.’
In het artikel confronteert Femina de generaal met een onderzoek van defensie dat veel vrouwen in het leger te maken hebben gehad met seksuele intimidatie. Dat leidt er regelmatig toe dat vrouwen voortijdig stoppen met hun (vrijwillige) militaire dienst. Træholt erkent de problemen, maar stelt dat dit geen reden is de plannen uit te stellen. ‘De aanwezigheid van meer vrouwen zal het werkklimaat veranderen en daarmee zullen hopelijk ook een aantal van deze incidenten verdwijnen.’
Tegenstemmen zijn er ook genoeg. Op de website van de lokale zender DanmarkC TV noemt Karsten Byrgesen, een rechtse regionale politicus met een militaire achtergrond, vrouwendienstplicht een ‘hopeloze poging om gelijkheid tussen vrouwen en mannen in te voeren’. ‘Militaire dienst kan ongelooflijk veel schade aanrichten aan vrouwen die niet dromen van een militaire opleiding. Vrouwen die niet over de lichaamsbouw beschikken om de ontberingen aan te kunnen, die te zwaar zijn of niet over voldoende fysieke capaciteiten beschikken, zullen vanaf de eerste dag aan hun lot worden overgelaten omdat ze het tempo niet kunnen bijbenen.’
De conservatief-liberale oud-minister Søren Pind is het daar mee eens. ‘Vrouwen ondergaan hun dienstplicht al op zoveel andere manieren’, schrijft hij op X. ‘Ze baren kinderen en lopen daardoor inkomensachterstanden op. Er is gewoonweg geen redelijk argument om hen te dwingen een uniform te dragen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden