Hoe denkt u over onzen modernen tijd? Dat was de laatste van vijf vragen aan 33 Nederlandse schrijvers, gesteld ter gelegenheid van de allereerste Boekenweek, in 1932. De antwoorden werden gebundeld in een boekje dat tussen 7 en 14 mei als Geschenk werd uitgereikt. Het mooiste antwoord kwam van Cor Bruijn: ‘Alle dagen schrijnt het in me dat wij met al onze hulpmiddelen, met al onze wetenschap, met al onze energie, en al ons geloof ons zelf zoo in de modder gewerkt hebben.’
De anekdote staat in De kwadratuur van de kwattareep van Jan Blokker uit 1990, over zestig jaar collectieve propaganda voor het Nederlandse boek. Ik haalde het van zolder omdat de CPNB onlangs alle Nederlandse uitgevers een mail stuurde waarin schrijvers worden opgeroepen vóór 1 september ‘volledig anoniem’ een ‘niet eerder gepubliceerd fictieverhaal van ongeveer 20 duizend woorden’ in te dienen. Uit de inzendingen kiest een nader te bepalen vakjury het mooiste verhaal en dat wordt dan het Boekenweekgeschenk van 2025, tijdens de negentigste Boekenweek. In de mail verzoekt de CPNB iedereen vertrouwelijk met de informatie om te gaan omdat het nieuws pas ná de Boekenweek van 2024 naar buiten mag komen. Deze week lag het op straat.
Het initiatief is een eenmalige jubileumknipoog naar vroeger. In 1946, schrijft Blokker, vond men voor het Boekenweekgeschenk een formule die nog vele jaren met succes zou worden toegepast: de dubbele prijsvraag. Eentje onder schrijvers, die anoniem een novelle konden insturen, en eentje onder het publiek, dat na afloop moest raden wie het boekje had geschreven. Het eerste Boekenweekgeschenk dat zo tot stand kwam, was De ontmoeting van Antoon Coolen, die daar in 1947 1.500 gulden voor incasseerde. Het jaar erop won Hella Haasse met het iets dikkere Oeroeg, waarvoor ze 2.000 gulden kreeg (anonimiteit bleek sowieso gunstig voor een gelijke m/v-behandeling; in die jaren werd het Boekenweekgeschenk net zo vaak door een vrouw geschreven als door een man).
Hoeveel de winnaar van 2025 ontvangt, wil de CPNB niet zeggen maar wie niet wint, krijgt niks. In Trouw verzuchtte literair recensent Femke Essink dat de CPNB daarmee wel veel vraagt van auteurs, die onbetaald werk moeten doen met weinig kans op succes. Dat is waar, zij het dat geen enkele schrijver iets móét. Ik heb meer te doen met de stakkers die zich straks door al die manuscripten heen mogen ploegen. De jury van 1947 had de keuze uit negen novellen, die van 1948 uit negentien. Niemand weet hoeveel onzen modernen tijd er gaat opleveren – maar ik houd mijn hart vast.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden