Dit artikel is afkomstig uit Trouw. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Stel: een bedrijf heeft al jaren een natuurvergunning die ruimte biedt voor een bepaalde stikstofuitstoot. Maar daarvan wordt slechts een kwart of de helft gebruikt. Mag het bedrijf die 'latente ruimte' in de vergunning dan zomaar gebruiken om nog eens te kunnen uitbreiden? Dat is de hoofdvraag in twee rechtszaken die de Raad van State dinsdag en woensdag behandelde.
Zowel de Amercentrale in Geertruidenberg als destructiebedrijf Rendac in Son kreeg volgens die systematiek groen licht van de provincie Noord-Brabant voor vernieuwingsplannen. Bij de Amercentrale ging het om een nieuwe biomassacentrale die in de plaats van een oudere kolencentrale kwam. Rendac, vooral bekend als verwerker van kadavers, wilde een nieuwe biogasmotor en verbrandingsinstallatie.
Milieuorganisaties, met het in stikstof gespecialiseerde MOB van Johan Vollenbroek voorop, keerden zich tegen die plannen. Rendac en RWE, eigenaar van de Amercentrale, maken gebruik van de provinciale regels over wat in stikstofjargon 'intern salderen' heet. Bedrijven mogen binnen hun eigen vergunning als het ware schuiven met hun stikstofuitstoot. Zij mogen bijvoorbeeld een nieuwe, schonere installatie bouwen in plaats van een oude en meer vervuilende. Zolang de uitstoot per saldo maar afneemt.
Er zijn in de industrie, maar ook in de agrarische sector, echter veel bedrijven die nog ongebruikte ruimte in hun vergunning hebben. Zet zo'n bedrijf die ruimte later alsnog in, dan verandert er in de natuur op papier niets. Maar in de praktijk komt er tóch extra stikstof bij. "Als je creatief rekent, neemt de hoeveelheid stikstof in de natuur niet toe", betoogde MOB-raadsman Ton van Hoof. "Maar in werkelijkheid wel. En daar gaat het om: dat is wat beoordeeld zou moeten worden."
Wat de plannen van de Amercentrale en Rendac precies voor de natuur betekenen, is niet bekend. Een nieuwe beoordeling en berekening was immers niet nodig. Waarschijnlijk gaat het maar om relatief kleine hoeveelheden; de zaak heeft dan ook een breder belang, benadrukte MOB-voorman Johan Vollenbroek in zijn slotwoord. Hij spiegelde de rechters voor wat er zou gebeuren als ze oordelen dat de vergunning terecht is verleend.
"Dan is ook andere latente ruimte in Nederland te gebruiken, en komt er 500 ton aan stikstofoxiden vrij", betoogde hij. "Dat zijn vier biomassacentrales." Bovendien, schetste Vollenbroek, kan die stikstofruimte ook nog eens verhandeld worden.
Met de zaak die deze week diende ging de provincie Noord-Brabant in hoger beroep tegen uitspraken van de rechtbank in Den Bosch. Die schudde de kussens ruim twee jaar geleden behoorlijk op, met name in de uitspraak over de Amercentrale. De rechtbank plaatste toen in de eerste zinnen vraagtekens bij de effectiviteit van stikstofmaatregelen. "Zolang ongelimiteerd gebruik kan worden gemaakt van bestaande rechten uit het verleden, is dit dweilen met de kraan open."
Of de Raad van State tot eenzelfde conclusie gaat komen, viel uit de zitting van woensdagmiddag nog niet af te leiden. De vragen spitsten zich sterk toe op de precieze interpretatie van de zogenoemde Habitatrichtlijn, de Europese afspraken over natuurbescherming waar Nederland zich aan moet houden.
Daarbij werd duidelijk dat MOB vindt dat Noord-Brabant niet loyaal is aan de Europese wet. De milieuorganisatie vindt dat bij een vergunningaanvraag altijd moet worden gekeken of ook de al bestaande vergunning wel had mogen worden verstrekt. In de gevallen van de Amercentrale en Rendac is het antwoord dan 'nee': de natuurgebieden in de omgeving verslechteren immers, en dat is in strijd met de Habitatrichtlijn.
De provincie ziet een oude vergunning echter vooral als een vaststaand feit. Als daar destijds al over geoordeeld is, gebeurt dat bij een nieuwe aanvraag niet opnieuw, benadrukte de provinciewoordvoerder bij de zitting. Al ontwikkelt Noord-Brabant momenteel wel een beleid waarmee vergunningen van bedrijven die de natuur te zeer in de weg te zitten, kunnen worden ingetrokken.
De Raad van State doet waarschijnlijk over enkele maanden uitspraak.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl economisch