Logisch is het wel, dat Poor Things na de première in Venetië razendsnel werd omgedoopt tot ‘een feministische variant op Frankenstein’. Want inderdaad, parallellen tussen de achtste speelfilm van de Griekse regisseur Yorgos Lanthimos en het klassieke monsterverhaal van Mary Shelley zijn er in overvloed, zeker in het begin van het duister-komische sprookje. Zonder al te veel weg te geven: de ‘inventieve’ wetenschapper Godwin Baxter (Willem Dafoe met een van de merkwaardigst samengestelde filmhoofden in tijden) wekt de jonge vrouw Bella (Emma Stone) tot leven met het brein van een baby.
‘God’, zoals Bella haar schepper consequent noemt, brengt zijn experimentele baby groot in de gecontroleerde, veilige omgeving van zijn villa in victoriaans Londen. Bella is zijn meest volmaakte experiment tot nu toe, ook al is ze vooral nog een peuter in het lijf van een volwassen vrouw, die eerst moet leren leven. De scènes geven Stone – in de zoveelste rol van haar leven – de kans om ons op groteske, hilarische wijze kennis te laten maken met Bella, die met haar grote ogen en ongecontroleerde loopjes vrijwel direct een personage is voor de eeuwigheid.
Over de auteur
Alex Mazereeuw schrijft voor de Volkskrant over televisie en film. Eens in de vijf weken is hij tv-recensent.
De kinderlijke strapatsen zijn slechts de eerste schakeltjes in de absurde volwassenwording waar Bella doorheen gaat in het voor elf Oscars genomineerde Poor Things. Want ook God weet dondersgoed dat hij zijn experiment niet eeuwig bij zich kan houden, zeker niet als met de puberteit ook de verlangens indalen.
Zodra Bella het veilige bastion van haar God heeft verlaten, wacht al snel een wereld van lust, verleiding en heel veel seks. In eerste instantie doet Bella dat vooral als reisgenoot van de ploertige advocaat Duncan Wedderburn (een hilarisch pathetische Mark Ruffalo), die haar meeneemt naar Lissabon, Marseille en Alexandrië. De twee ketsen wat af, al spreekt de nog lang niet wereldwijze Bella liever van ‘furieus springen’.
Bella raakt door al dat gespring steeds verliefder op het leven, en ontdekt dat leven – zeker in de stijve kringen waarin ze zich met Duncan begeeft – op schaamteloze en onbevreesde wijze. Laat het maar aan The Favourite-scenarist Tony McNamara over om die botsinkjes met het keurige zo geestig mogelijk te vangen in dialogen (‘Neem me niet kwalijk, ik moet die baby nu gaan slaan’).
Normen en zeden zijn Bella vreemd – die staan haar ontdekkingstocht toch vooral in de weg. Zeker op de vele momenten waarop ze wordt geconfronteerd met de regels van het altijd loerende patriarchaat, besluit ze die regels juist te bevragen. Waarom zou ze in vredesnaam in stand houden wat niet goed voelt?
En toch is ook Bella in beginsel vooral een object, als eigendom van de mannen die haar proberen te kneden naar hun eigen voorkeuren. Maar hoe meer ze leert en ontdekt in dit schitterend vormgegeven kunstmatige universum, hoe meer ze zélf de macht (terug)grijpt. Uiteraard tot wanhoop van de ‘poor things’ uit de titel, waarmee duidelijk wordt gedoeld op de ploerten, profiteurs en patsers uit dat dekselse patriarchaat.
Al neukend, lerend en bevragend kneedt Bella die arme dingen steeds vaker naar háár wens, waarbij Stone, zeker voor preutse Hollywoodbegrippen, minstens zo onbevreesd is als haar personage. En waar films van Lanthimos vaak tragisch en sinister zijn, is de uitkomst in Poor Things uiteindelijk verrassend hartverwarmend, zonder het groteske en absurde te verliezen. Het resulteert opnieuw in een onvergetelijke voltreffer van Lanthimos én Stone.
Drama, komedie
★★★★★
Regie Yorgos Lanthimos
Met Emma Stone, Mark Ruffalo, Willem Dafoe, Ramy Youssef, Kathryn Hunter
141 min., in 70 zalen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden