De NSC-leider wil wachten op Plasterks verslag aan de Tweede Kamer over de nu afgebroken formatiegesprekken tussen de vier partijen. Dat komt naar verwachting binnen enkele dagen. Pas daarna wil hij zijn positie opnieuw bepalen. Daarmee laat hij niet alleen Plasterk maar ook PVV, VVD en BBB in opperste verwarring achter.
De drie partijen toonden zich dinsdagavond unaniem overvallen door Omtzigts besluit om de gesprekken af te breken, nog voordat Plasterk aan het schrijven van zijn eindverslag toe was. Hoewel Omtzigt aan het begin van de formatie vooral bezwaren had tegen de omgang van de PVV met de rechtsstaat en de Grondwet, verlaat hij het formatieproces nu vanwege zorgen over de financiële staat van het land.
Over de auteur
Raoul du Pré is chef van de politieke redactie van de Volkskrant. Avinash Bhikhie is politiek verslaggever voor de Volkskrant.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Omtzigt zegt door informateur Plasterk te laat op de hoogte te zijn gesteld van zorgwekkende berichten vanuit de ministeries over hoe de financiën erbij liggen. Die brieven zouden al tussen 23 en 31 januari door Plasterk zijn ontvangen maar niet met Omtzigt zijn gedeeld. Die voelt zich daardoor verkeerd geïnformeerd. ‘Er kan veel minder dan gehoopt’, zei hij dinsdagavond. Hij vreest dat een nieuw kabinet onherroepelijk veel verkiezingsbeloften moet gaan breken.
Plasterk ontkende dinsdagavond met klem dat hij iets heeft achtergehouden: ‘Nee, dat klopt echt niet. Er is informatie gevraagd aan alle departementen. Ik heb die brieven vorige week ontvangen. Omdat er vertrouwelijke informatie in stond, heb ik eerst contact moeten hebben met de griffier van de Tweede Kamer: hoe gaan we met die informatie om? Daar is het weekend overheen gegaan en vandaag is de informatie gedeeld.’
Bronnen rond de formatie wijzen er daarnaast op dat de lijst met eventuele tegenvallers op de departementen uitgaat van het slechtste scenario. ‘Zie het als een overzicht vergelijkbaar met de kosten voor als al je huishoudelijke apparatuur in één keer stuk gaat’, zegt een betrokkene.
Bovendien is het zo dat ook PVV, VVD en BBB de informatie pas dinsdag onder ogen kregen. Voor deze partijen waren de stukken niet zo schokkend. Zij zagen althans voldoende aanleiding om er gezamenlijk verder over te praten. Hoewel sinds vorige week steeds duidelijker werd dat alle chemie tussen de gesprekspartners aan de formatietafel ver te zoeken was – ze namen elkaar op sociale media openlijk de maat – reageerden de andere drie partijen dan ook zeer verbaasd op Omtzigts zet.
PVV-leider Wilders vindt het ‘ongelooflijk teleurstellend’. Voor hem zijn de kansen op een meerderheidskabinet definitief verkeken als NSC niet meedoet. In de Kamer zijn niet voldoende andere partijen bereid om Wilders aan een meerderheid te helpen. Vrijwel alle partijen in het midden en op de linkerflank hebben principiële bezwaren tegen samenwerking met de PVV.
Hoe het nu verder gaat, is aan de Tweede Kamer. Plasterk zal eerst zijn verslag over zijn bevindingen naar de Kamer sturen, die er daarna over in debat gaat. Grofweg zijn er nog vijf scenario’s mogelijk. Een doorstart van de gesprekken met Omtzigt behoort tot de mogelijkheden, al zullen die dus hooguit leiden tot een kabinet dat door NSC wordt gedoogd.
Daarmee is de kabinetsformatie feitelijk weer teruggekeerd bij het punt waar ze eind november begon.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden