De Russische agent slaagde erin door te dringen tot het Free Russia Forum van voormalig wereldkampioen schaken Garry Kasparov, volgens onderzoekssite The Insider. Kasparov voert vanuit het buitenland campagne tegen het bewind van president Poetin. Eerder had de agent zich al onder een valse naam, Ivan Zjicharev, aangesloten bij de Moskouse Helsinki Groep en andere oppositiegroepen die inmiddels verboden zijn in Rusland.
Bij de Moskouse Open School voor Mensenrechten, die samenwerkte met het nu ook gesloten Sacharov Centrum, viel hij op als een ijverige mensenrechtenactivist die zich inzette voor gevangen dissidenten.
Op grond van zijn werk voor die Moskouse oppositiegroepen kreeg Zjicharev ook toegang tot bijeenkomsten van Kasparovs organisatie, die vanuit Litouwen opereert. Daar was hij onder meer betrokken bij het opstellen van de zogenoemde ‘Poetins lijst’. Hierop staan de namen van Russische oligarchen die volgens het Free Russia Forum in aanmerking kwamen voor westerse sancties wegens hun contacten met het Kremlin .
Aan de hand van foto’s en documenten kwam The Insider erachter dat Ivan Zjicharev in werkelijkheid Ivan Zjigarev heet. Na zijn militaire dienst volgde hij een opleiding bij de beruchte Eenheid 29155, een afdeling van de militaire inlichtingendienst die gespecialiseerd is in het uitvoeren van moorden en andere operaties in het buitenland.
Uit zijn adresgegevens blijkt dat hij ingeschreven was in een Moskous studentenhuis op de Chorosjevskoje Sjossee 76, een adres waar tal van GROe-agenten hebben gewoond. Officieel kreeg hij een betrekking als geoloog bij een staatsbedrijf, maar in werkelijkheid maakte hij samen met enkele andere agenten van Eenheid 29155 geregeld reisjes naar het buitenland.
Daarbij had hij gezelschap van onder anderen Anatoli Tsjepiga, die in 2018 samen met zijn collega Aleksandr Misjkin de naar Engeland overgelopen Russische spion Sergej Skripal in Salisbury probeerde te vermoorden met het gif novitsjok. Skripal en diens dochter, die ook vergiftigd raakte, overleefden de aanslag. Sindsdien zijn ze niet meer in het openbaar verschenen.
Zjigarev bracht volgens The Insider in 2015 en 2016 ook enkele bezoeken aan Nederland, waarbij hij een keer opnieuw vergezeld werd door Tsjepiga. Het is onduidelijk wat hij in Nederland uitspookte. Enkele maanden na de aanslag op Skripal betrapte de Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD vier agenten van de GROe die het netwerk van de Organisatie voor het Verbod van Chemische Wapens (OPCW) probeerden te hacken. De OPCW was op dat moment bezig met het onderzoek naar de aanslag met novitsjok op Skripal.
Het is ook nog niet helemaal duidelijk wat het precieze doel was van de missie van Zjigarev bij het Free Russia Forum van Kasparov. Zjigarev probeerde verscheidene malen een kamer in hetzelfde hotel te krijgen als Kasparov, een van Poetins fanatiekste vijanden. Mogelijk wilde hij Kasparov van dichtbij bespioneren, maar volgens The Insider had hij misschien ook ‘ergere’ plannen.
In 2022 verdween Zjigarev opeens van de radar nadat de Franse geheime dienst hem had geïdentificeerd als agent van de GROe. Daarmee had hij zijn nut als ‘mol’ in de oppositie tegen Poetin verloren.
The Insider ontmaskerde onlangs nog een andere GROe-agent die in de EU opereerde. Volgens de onderzoekssite hielp agent Viktor Labin, ondanks de westerse sancties, Russische wapenbedrijven via zijn bedrijf in Brussel aan geavanceerde apparatuur voor de hypersonische Kinzjal-raketten. Ook Labin bleek vroeger ingeschreven op een Moskous adres dat bekendstaat als een plaats waar studenten van de Militair-Diplomatieke Academie, een elite-opleiding van de GROe, worden gehuisvest.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden