In alle lidstaten van de EU moet de uitstoot van broeikasgassen zoals CO2 in 2040 met 90 procent gedaald zijn, vergeleken met 1990. Dat heeft de Europese Commissie zojuist aangekondigd in de maandelijkse bijeenkomst in Straatsburg. Het plan gaat jaarlijks meer dan 1.500 miljard euro kosten.
De Commissie vindt een 'tussendoel' van 2040 nodig, omdat het er voor zorgt dat de EU in 2050 klimaatneutraal kan zijn. De eerstvolgende doelstelling ligt op 2030: in dat jaar moet er in de EU 55 procent minder worden uitgestoten. Ter vergelijking: in 2022 had de EU 33 procent minder uitgestoten dan in 1990.
Die plannen zijn onderdeel van de Europese Green Deal. Dat pakket aan regels en doelstellingen is gestoeld op de afspraken uit het Parijsakkoord, waarbij landen in 2015 met elkaar afspraken dat aan het einde van deze eeuw de opwarming beperkt is tot maximaal 2 graden.
Maar in tegenstelling tot de bindende afspraken voor 2030 en 2050, heeft het plan voor 2040 geen juridische basis. De wetgeving invoeren is aan de volgende bestuurders, zegt de Commissie nu. In juni zijn er verkiezingen in Europa, dan wordt ook een nieuwe Commissie aangesteld.
De plannen voor een uitstootvermindering van 90 procent klonken al toen Wopke Hoekstra de Europese Klimaatcommissaris werd in oktober. Hoekstra pleitte toen voor een vermindering van 'minstens 90 procent', naast een accijns op kerosine en op stookolie voor de scheepvaart. De wetenschappelijke adviesraad van de EU raadde een vermindering van 90-95 procent aan.
“Goed dat commissaris Hoekstra het wetenschappelijk advies volgt en inzet op 90% minder CO2-uitstoot in 2040”, reageert demissionair minister Rob Jetten. “De laatste loodjes richting 2050 wegen het zwaarst dus hoe verder we komen in 2040, hoe beter het doel in zicht komt om in 2050 klimaatneutraal te zijn.” Jetten ziet een breed draagvlak in de Europese lidstaten.
Uit de plannen van de Commissie wordt duidelijk dat van alle sectoren wordt verwacht dat ze een steentje bijdragen aan het terugdringen van hun uitstoot. Het gebruik van fossiele brandstoffen wordt voor 80 procent verminderd in 2040 en kolen worden helemaal uitgefaseerd. Ook wil de EU investeren in technologieën die CO2 uit de atmosfeer kunnen halen en onder de grond opslaan.
De sectoren die op dit moment voor de meeste uitstoot zorgen, zijn de industrie, energiebedrijven, transport en de landbouw. De Commissie wil de industrie elektrificeren, de energiesector in 2040 volledig klimaatneutraal maken en de transport 80 procent minder laten uitstoten. Voor de landbouwsector wordt geen percentages genoemd. De landbouw is cruciaal voor de voedselzekerheid en kan bijdragen aan het terugdringen van emissies, staat er.
Volgens Reuters en Politico, die meerdere documenten inzagen, zijn de passages met eisen voor de landbouw geschrapt uit het voorstel. De Commissie wilde eerst inzetten op een vermindering van 30 procent van de uitstoot van de landbouw in 2040 (vergeleken met 2015). Dat staat nu niet meer in het plan. Wel staat er dat de EU "goede praktijken wil belonen."
Niet toevallig, gezien de context van de boerenprotesten van de afgelopen dagen. Boeren uit heel Europa hebben duidelijk hun onvrede met Brussel laten zien. En hoewel het per land verschilt waartegen precies wordt geprotesteerd, is het klimaatbeleid en de milieuregels van de EU er duidelijk één van.
Source: Nu.nl economisch