‘We dachten dat Matthijs dit voorjaar een nieuwe start kon maken’, zegt Peter van der Vorst, directeur content van RTL, in een persbericht. ‘De timing hebben we verkeerd ingeschat. Dit is niet het moment voor Matthijs om terug te keren op tv.’ In een – door RTL gepubliceerde – brief aan zijn redactie schrijft dat Van Nieuwkerk dat hij de missie van RTL niet wil dwarsbomen ‘door de grote nieuwe smet die er nu publiekelijk op mij rust’.
Donderdag publiceerde de commissie-Van Rijn haar bevindingen over de werkcultuur bij de publieke omroep. De commissie werd ingesteld na onthullingen in 2022 over grensoverschrijdend gedrag achter de schermen bij De Wereld Draait Door, het praatprogramma dat Van Nieuwkerk tussen 2005 en 2020 presenteerde.
Het NPO-rapport van de commissie-Van Rijn
- Driekwart van de bevraagde NPO-medewerkers zegt slachtoffer of getuige geweest te zijn van grensoverschrijdend gedrag, blijkt uit het rapport.
- Bij DWDD waren ongelijke seksuele relaties ‘normaal’. Ook was er sprake van intimidatie en zelfs fysiek geweld.
- BNNVara-directeur Suzanne Kunzeler over het vernietigende rapport over de cultuur bij DWDD: ‘In al die tijd dat DWDD op tv was, hebben de leidinggevenden dit láten gebeuren.’
- Het onderzoek naar de misstanden bij DWDD heeft veel losgemaakt bij oud-medewerkers. ‘Ik heb jarenlang de stem van Matthijs in mijn hoofd gehoord.’
Het rapport van de commissie-Van Rijn bracht nieuwe informatie over DWDD. Er stond onder meer in dat er sprake was van een patroon van seksisme op de redactie. Op de werkvloer werd het als normaal beschouwd dat mannelijke leidinggevenden met vrouwelijke collega’s in ondergeschikte posities naar bed gingen, schreef de commissie. Medewerkers zouden daarnaast te maken hebben gehad met intimidatie en zelfs fysiek geweld.
Het rapport noemde geen namen. Daardoor werd niet duidelijk wat de rol van Van Nieuwkerk was geweest. RTL bleef donderdag achter de presentator staan. ‘De inzichten die Matthijs heeft opgedaan het afgelopen jaar en de gesprekken die hij heeft gevoerd, onder anderen met melders, hebben bij hem een nieuw bewustzijn gebracht over zijn rol en gedrag’, schreef de omroep donderdagmiddag in een verklaring. ‘Nu is het tijd dat hij met die nieuwe inzichten weer aan de slag kan als presentator.’
Kort daarop publiceerde de Volkskrant een interview met Suzanne Kunzeler, directeur content van BNNVara, de oud-werkgever van Van Nieuwkerk. Daaruit bleek onder meer dat Kunzeler had gehoord over een incident waarbij Van Nieuwkerk een medewerker ter hoogte van zijn keel zou hebben gegrepen en tegen de muur zou hebben geduwd.
Ook bevestigde Kunzeler dat Van Nieuwkerk ‘ongepaste relaties’ had. ‘Vanwege de ongelijke machtsverhouding had de presentator erop aangesproken moeten worden’, zei ze over een affaire van Van Nieuwkerk. Op de vraag of zij dit zou omschrijven als ‘seksueel grensoverschrijdend gedrag’, antwoordde Kunzeler: ‘Ik vat dat wel onder deze noemer.’ Na het stranden van de affaire was de vrouw in kwestie vertrokken omdat er een onwerkbare situatie was ontstaan.
Van Nieuwkerk ontkent de beschuldigingen. ‘De impact van deze ongefundeerde uitspraken is vernietigend’, schrijft hij in de brief aan zijn redactie. ‘Ik kan me amper verweren tegen het beeld dat nu onterecht en ongegrond van mij is ontstaan, terwijl ik weet en voel: zó was ik niet en zo bén ik niet. (...) Mensen adviseren mij daarom onmiddellijk een rechtszaak tegen BNNVARA te beginnen wegens smaad en laster. Maar hoe dient zo’n zaak vervolgens het gesprek over een veilige werkomgeving voor televisiemedewerkers? Wat hebben de melders bij de commissie daaraan?’
Na publicatie van het interview van de Volkskrant en een optreden van Kunzeler bij de talkshow Sophie & Jeroen nam de druk op Van Nieuwkerk en RTL toe. Kritiek kwam er ook vanuit de eigen gelederen. Zondagavond refereerde journalist Rob Goossens bij RTL Boulevard aan misstanden bij het RTL-programma The Voice of Holland.
‘Ook daar moet de waarheidsvinding nog plaatsvinden, maar we gaan natuurlijk Marco Borsato, Ali B en Jeroen Rietbergen niet terugzien op deze zender voordat precies duidelijk is wat er toen allemaal gebeurd is’, zei de mediajournalist. ‘In dat licht zou het heel gek zijn als we in april wel heel gezellig naar Matthijs van Nieuwkerk gaan kijken op zondagavond.’ Van Nieuwkerk zou bij RTL een wekelijkse talkshow op zondag maken en werkte daarnaast aan een dagelijks programma rond de Olympische Spelen, die deze zomer in Parijs plaatsvinden.
In december 2023 maakte RTL de samenwerking met Van Nieuwkerk bekend. Destijds leidde dat ook al tot kritiek. ‘‘Het feit dat het rapport [van de commissie-Van Rijn] niet wordt afgewacht is pijnlijk voor alle melders die de moed hebben verzameld om hun ervaringen te delen’, schreef Mariëtte Hamer, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en adviseur van de commissie-Van Rijn, in een verklaring. ‘En het zal – vrees ik – de meldingsbereidheid verder verkleinen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden