Hij had vroeger een koffiebar. Maar toen sloeg corona toe: het café moest dicht blijven, er was geen klandizie, hij kwam niet meer rond. Mohamed ‘Sifaw’ Ait Ahmed (36) sloot zijn zaak, maar hij hield de koffiemachine.
Die zette hij neer in de kofferbak van zijn auto. Op het dak kwam een zonnepaneel, om het apparaat van stroom te voorzien. Hij kocht siropen, melk, cacaopoeder. Nu heeft hij zijn eigen koffiehuis op wielen.
Over de auteur
Maartje Bakker is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie.
’s Ochtends vroeg parkeert hij zijn ‘mobiele café’ in de buurt van het stadion van Tanger, naast een van de grote uitvalswegen naar het zuiden. Daar blijft hij tot ’s avonds laat. Als het donker wordt, ontsteekt hij de felgekleurde lichtslangen in zijn kofferbak.
‘Wie hier één keer is geweest, blijft me opzoeken’, vertelt Sifaw. ‘Ik ben een echte liefhebber van koffie. Mijn klanten weten dat ze hier iets speciaals krijgen.’ En dan slaat hij aan het mixen, net zolang tot er een goddelijk drankje is gebrouwen. ‘Vroeger dronken de vrouwen in Marokko geen koffie, maar nu lust iedereen het’, zegt de barista, terwijl hij glimlachend zijn creatie presenteert.
De mobiele cafés zie je plotseling overal in de Marokkaanse steden. Wat ooit begon als een noodoplossing in coronatijd, is nu een vast onderdeel van het straatbeeld. Het moeten er honderden zijn, misschien duizenden. Langs de stranden, bij de parken, aan doorgaande wegen.
Het zijn maar gewoon auto’s met een koffiemachine achterin, kun je zeggen. Maar het zijn óók symbolen van creativiteit. Van verbeelding, van hoop, van volharding. Van de wil om vooruit te komen in het leven. Van zelfstandigheid en onafhankelijkheid.
‘Ik heb zestien jaar lang in supermarkten gewerkt’, vertelt Mbarek Hassouni (56), een man met een jeugdig voorkomen, een zonnebril en een pet. ‘Maar vorig jaar werd ik ontslagen. Van de ontslagvergoeding kocht ik een auto en het materiaal om er een mobiel café van te maken. Eindelijk wilde ik iets voor mezelf doen.’
Hassouni verdient 120 tot 150 dirham (12 tot 15 euro) per dag met zijn nieuwe onderneming, ongeveer hetzelfde als in de supermarkt. Maar veel belangrijker vindt hij dat zijn gezondheid erop vooruit is gegaan. ‘Ik voel me nu veel rustiger. Niemand wil iets van me, er is geen stress.’
Zelfs de autoriteiten, aan wier oog in Marokko niets ontsnapt, laten de koffieondernemers vooralsnog met rust. ‘Ik hoef niemand iets te betalen’, zegt Hassouni. ‘Niet aan de politie, niet aan de overheid. Dit is een nieuw concept. Tot nu toe hebben we geen vergunning nodig.’
Alleen in Casablanca zijn de mobiele cafés en foodtrucks sinds eind vorig jaar gelegaliseerd en betalen ze ook belasting. Tot verdriet van de ‘vaste’ caféhouders mogen ze zich overal in de stad positioneren, zelfs in het centrum.
De omzet van de andere cafés en restaurants is door de nieuwe concurrentie op wielen met 15 tot 25 procent gedaald, schat Mohamed Abdelfadl, secretaris-generaal van de Marokkaanse federatie van cafés en restaurants. En dan zijn de voedselprijzen ook nog hoog en worden er vanwege het niet-betalen van sociale premies forse boetes uitgedeeld. Al met al zou 25 tot 30 procent van de cafés en restaurants failliet dreigen te gaan.
Maar de klanten zijn de nieuwe café-ondernemers dankbaar. De een na de ander stopt bij het rijdende café van Mbarek Hassouni voor een snelle kop koffie. Natuurlijk, ze zijn er nog wel, de typisch Marokkaanse koffiehuizen waar alleen mannen komen, om urenlang te zitten, tv te kijken, niets te doen. Maar daar heeft lang niet iedereen meer tijd voor. Bovendien liggen de prijzen op straat lager: 5 tot 7 dirham (50-70 cent) bij de mobiele cafés tegenover 10 tot 15 dirham (1 tot 1,5 euro) in een etablissement.
‘Het is hier ook al snel, snel, snel, net als in Nederland’, vertelt een klant van Mbarek Hassouni, die zelf anoniem wil blijven. De man spreekt Nederlands, handelt in vastgoed, woont deels in Almere en deels in Tanger. ‘Hier, maar ook in Casablanca en Rabat, heeft iedereen haast, is druk met werk.’
Zeker in Tanger bloeit de economie zichtbaar. Hele nieuwe woonwijken verrijzen, de industrie breidt zich uit rond de haven. De laatste cijfers zijn van het jaar 2021: toen groeide de economie van deze regio met 8,7 procent, iets boven het Marokkaanse gemiddelde van 8 procent.
Het is een dynamiek die kansen biedt. ‘Ik kom uit Errachidia, in het zuiden’, vertelt Younes Chjira (32). Ook hij heeft zijn mobiele café in de buurt van het stadion geparkeerd. ‘Dit is een goed moment om iets op te starten in Tanger.’
Al een jaar lang staat hij op deze plek, ver weg van de bestaande cafés, in de hoop zo vaste klanten aan zich te binden. Zijn mobiele café huurt hij van een vriend: een oude Renault, met een achterbak die gedecoreerd is met roze en paarse kunstbloemen. ‘Het geld is voor mij niet het belangrijkste’, vertelt Chjira. ‘Ik heb altijd gewerkt in cafés en restaurants, voor iemand anders. Maar nu werk ik voor het eerst voor mezelf.’
Tot op het bot gemotiveerd is hij, om hier te blijven zitten, net zolang totdat hij een auto voor zichzelf kan kopen en ook daar een koffie-apparaat in kan installeren. ‘Ik heb nog een boete openstaan in Errachidia’, bekent hij. ‘Dit is dus mijn plan: de boete betalen, en daarna sparen voor mijn eigen auto. De hele dag zit ik hier, vanaf vroeg in de ochtend, met dat idee. En ja, ik ben positief gestemd.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden