Ontbijt, lunch, avondeten. Sommige mensen wijken hiervan af en slaan bijvoorbeeld het ontbijt of de lunch over, nemen een gevulde koek of een croissant bij de koffie en thee, kopen tussendoor een broodje, wrap, smoothie of kant-en-klare salade en bestellen ’s avonds een pizza of bezorgmaaltijd voor de buis. Met chips toe. Ze eten daardoor de hele dag door: ‘grazen’ wordt dat genoemd in voedingskringen.
Maar een onregelmatig eetpatroon met veel eetmomenten zou onze bloeddruk, stofwisseling, bloedsuikerspiegel en energieniveau negatief kunnen beïnvloeden, zegt het Voedingscentrum. ‘Regelmatig eten is erg belangrijk voor je lichaam’, beaamt voedingswetenschapper Gerda Pot, werkzaam bij de Alliantie Voeding in de Zorg en gespecialiseerd in ‘eetmomenten’. Zij onderzoekt wanneer, hoe vaak en hoe regelmatig we eten en wat dat voor onze gezondheid betekent.
Pot heeft onder andere gekeken naar mensen met onregelmatig werk die daardoor op afwijkende momenten eten, zoals verpleegkundigen in de nachtdienst, avondbezorgers en dergelijke. De uitkomsten beschrijft ze in haar boek: Het ritme van eten. Mensen met avond- en nachtdienst bleken een bewezen groter risico op overgewicht, diabetes, hoge bloeddruk en zelfs kanker te hebben dan mensen die overdag werken en regelmatig eten. Bovendien hebben nachtwerkers vaker buikklachten, ook als ze gezond eten.
Beter/Leven
In de rubriek Beter/Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van o.a. gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? Mail beterleven@volkskrant.nl
Het hangt allemaal samen met je bioritme: je biologische klok, zegt Pot. ‘Naast daglicht is voeding de belangrijkste aanstuurder van ons bioritme. Ons lichaam is van nature ingesteld op twee tot drie maaltijden per dag met daartussen flinke perioden waarin we niks eten.’
Dus liever geen tussendoortjes. ‘Daarmee geef je je spijsverteringssysteem en alle hormonale processen die daarmee gepaard gaan rust’, beaamt Hanno Pijl, hoogleraar diabetologie aan het LUMC. Het oude ‘ontbijten als een keizer, lunchen als een koning en dineren als een bedelaar’ is eigenlijk het beste. ‘’s Morgens kan je lichaam voedsel veel beter verteren dan ’s avonds of ’s nachts’, legt Pijl uit. Vaak zouden twee maaltijden per dag zelfs beter zijn dan drie: dat is ook het principe van ‘intermittent fasting’, waarbij je alleen binnen een bepaalde tijdsperiode wat eet. ‘Als je een maaltijd over wilt slaan, kun je beter het avondeten overslaan dan het ontbijt, maar dat is minder sociaal geaccepteerd en dus lastiger.’
Over de auteur
Loethe Olthuis schrijft sinds 1998 over voeding en duurzaamheid voor de Volkskrant en is de auteur van het boek Zin en onzin in de supermarkt.
Heeft iedereen dezelfde biologische klok? Het kan van persoon tot persoon variëren, maar die verschillen zijn niet heel groot, zeggen Pot en Pijl. ‘Zo kan de een toe met twee maaltijden per dag en moet de ander drie aanhouden om zich fit te voelen.’ Het is wel belangrijk dat de maaltijden die je eet voldoende verzadigen. Hoe doe je dat? In haar boek (H)erken je honger adviseert diëtist Marie-José Torenvliet: ‘Zorg dat je maaltijd uit meerdere onderdelen bestaat. Neem niet alleen een belegde boterham en een glas melk, maar vul dat bijvoorbeeld aan met een schaaltje rauwkost, fruit, yoghurt en/of een gekookt ei. Drink er altijd 250 ml vocht bij: (soja)zuivel, thee, koffie. Soep is ook een goede verzadiger.’
En als je echt niet genoeg hebt aan drie maaltijden? Bedenk dan dat wát je eet altijd nog belangrijker is dan hoe vaak je eet, zegt Jaap Seidell, voedingswetenschapper aan de VU in Amsterdam. ‘Je kunt namelijk prima drie keer per dag heel ongezond eten.’ Het grote probleem bij ‘grazen’, vervolgt Seidell, is: hoe meer eetmomenten, hoe groter de kans is dat je ongezond én te veel eet. ‘Veel tussendoortjes hebben allemaal dezelfde portiegrootte. Een half saucijzenbroodje eten, dat doe je niet.’
Als ‘grazers’ voor gezonde, onbewerkte voeding zouden kiezen, zoals groente en fruit, was dat inderdaad minder ongezond, beaamt Pijl. ‘Helaas betekent meer eetmomenten meestal dat er wordt gekozen voor voedingsmiddelen die sterk bewerkt zijn door de industrie, zoals snacks, snoep en fastfood. Naast te veel zout, vet en suiker krijg je dan ook allerlei stoffen binnen die een aanslag plegen op je hormonale systemen en het microbioom van je darmen (vroeger ‘darmflora’ genoemd). Zulk bewerkt voedsel kan zelfs ontstekingen veroorzaken.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden