In december 2020, het holst van de tweede lockdown, werd in Limburg een melig liedje gelanceerd. Onderwerp was social distance, en de titel luidde: Hou een Beppie afstand. Beppie, dat weet iedere Limburger die niet onder een steen leeft of in een mergelgroeve woont, dat is zangeres Barbara ‘Beppie’ Kraft, en die is krap anderhalve meter groot. In de videoclip bij het nummer houdt zanger Bart Storcken afstand met een levensgrote kartonnen Beppie die hij overdwars draagt. De echte Beppie figureert ook in de clip, als telefonist.
U begrijpt: Kraft is in voor een lolletje en voelt zich nergens te goed voor. Maar let wel: ze voelt zich ook nergens te min voor. Van haar vader, de legendarische accordeonist en arrangeur Sjeng Kraft leerde ze als kind: als je op de bühne staat, kijk je op de mensen neer, en ben je een heel grote meid.
Momenteel is Beppie 77, staat ze al 66 jaar op die bühne en daarmee heeft ze een langere zangcarrière dan Tina Turner. Beppie is geen Tina-type, au contraire zelfs, met haar robuuste fysiek, kortpittige ravenzwarte coupe met auberginegloed en roerloze manier van optreden. Een duim omhoog, een wijsvinger priemend richting publiek – veel uitbundiger zal haar choreografie niet worden. Kraft heeft dat ook helemaal niet nodig, als artiest die het beste van Mary Servaes, Tante Leen en Willeke Alberti in zich verenigt.
Ze heeft een stem als een klok die zich stevig in de gehoorgangen nestelt en daar weken blijft echoën. Ze heeft een grote galm, een droeve snik en welhaast nucleaire uithalen in huis. Boven de rivieren is Kraft desalniettemin amper bekend, omdat ze in haar Maastrichtse moedertaal zingt. Zeker, ze trad al een keer op in een uitverkocht Ahoy in Rotterdam en kreeg de Amsterdamse poptempel Paradiso plat, maar het publiek was daar Limburgs: expats met heimwee en speciaal per touringcar aangevoerde provincialen.
Wat maakt dat een bejaarde zangeres van twee turven hoog al zo lang zulke grote triomfen viert met liedjes in streektaal? Het antwoord zit verscholen in de documentaire Beppie Kraft, Limburgs fenomeen die Omroep Max dit weekend uitzendt. In die documentaire zit ook ik verscholen, als hoofdredacteur van regionale omroep L1 en gelegenheidsduider van het Limburgse fenomeen in kwestie. Voor de documentaire werd Kraft een jaar lang gevolgd, van optredens op megalomane carnavalsparades en oktoberfeesten tot aan goeiige dorpszaaltjes in Doenrade en Kinrooi, waar ze amper boven de afgerokte Stehtische uitkomt. De piek van Krafts werkjaar ligt in de carnavalsperiode, als ze zo’n 120 optredens doet, met een maximum van drie per dag. Haar zaken behartigt zoon Rob Knubben, eigenaar van artiestenbureau Nr.1, waar Beppie te boeken is vanaf € 1.095 per performance. ‘Ik ben een van de weinigen’, zegt Knubben schalks in de documentaire, ‘die legaal zijn eigen moeder verkoopt.’
En verkopen doet ze, als warm brood. Een Limburgs feest is geen feest als Beppie niet is geweest. Welk nummer ze ook zingt, het wordt woordelijk meegezongen door het publiek, dat werkelijk van alle leeftijden is. Zelf zong ze op haar 17de al het Maastrichtse carnavalsliedje van 1963, ’t Nissjeke (Het nichtje). Na een periode als voorvrouw van dansorkest The New Rising Stars, waar ze verliefd werd op trompettist Pierre Knubben, trad ze op als helft van komisch duo Berb en Gradus. Daarna regende het kneiters van solohits. Er is het wat melancholiekere werk, zoals Heer späölde accordeon (Hij speelde accordeon, over vader Sjeng), er zijn de schunkelwalsen in driekwartsmaat, zoals Iech bin zoe verleef (Ik ben zo verliefd). En dan zijn er nog de floorfillers als Miene vogel is gevloge (dat kunt u zelf wel vertalen) en In d’n hiemel (In de hemel).
Van dat laatste nummer bestaat een houseremix, via Spotify te beluisteren op eigen risico. Muzikaal gezien kent het leven van Beppie louter hoogtepunten. Dieptepunten waren er op ander vlak: in 2018 zette ze tijdens een examenfeest in een tuin in Roermond een misstap waardoor ze met microfoon en al in het zwembad kukelde. Afgelopen november, tijdens het concert ter ere van de 11de vaan de 11de in datzelfde Roermond struikelde Kraft over een confettikanon. Ze kwam beide keren met de schrik vrij.
Beppie is zo’n fenomeen omdat ze iedereen raakt, echt is en gewoon. Ze is een fenomeen omdat ze uit elke porie feest wasemt, maar niet over bier en carnaval zingt – wel over liefde en saamhorigheid. Omdat ze domweg gelukkig wordt van een glas witte wijn en een schaaltje gefrituurde calamares aan het Spaanse strand, waar ze die ook altijd at met haar Pierre, toen die nog leefde. Omdat ze in Limburg tussen de optredens door pretentieloos een frietsje zoervleis eet bij de snackbar, en tijdens het snacken onverdroten op de foto gaat met fans. ‘Ik hoef geen bescherming’, zegt ze, ‘ik ben André Rieu niet. Ik ben van het volk.’ Beppie is een fenomeen, want Beppie is het leven zelf.
Beppie Kraft, Limburgs fenomeen, zondag 4/2 om 23.15 op NPO 1.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden