Het is verheugend dat de EU zich niet heeft laten chanteren door Orbán, maar om een nederlaag van Oekraïne te voorkomen, is meer inspanning nodig.
Wederom ging de Hongaarse premier Viktor Orbán na wekenlang theater verrassend snel overstag. In december stemde hij in met het begin van de onderhandelingen over de toetreding van Oekraïne tot de EU. Donderdag ging hij akkoord met 50 miljard euro aan financiële hulp aan dat land.
Voor de EU is het akkoord een enorme opluchting. Op een cruciaal moment heeft Europa zijn eensgezindheid weten te bewaren. Door het dwarsliggen van Orbán werd Oekraïne onnodig lang in onzekerheid gelaten, maar uiteindelijk krijgt het land het geld waaraan het zo dringende behoefte heeft.
Het is verheugend dat de EU zich niet heeft laten chanteren door Hongarije. Orbán speelde een cynisch machtsspel. De EU heeft 20 miljard euro voor Hongarije bevroren, omdat het de rechtsstaat ondermijnt. Door met een veto te dreigen hoopte Orbán dit geld geheel of gedeeltelijk los te krijgen, ten koste van Oekraïne dat met de rug tegen de muur staat. De EU hield haar poot stijf en Orbán gaf toe, zonder noemenswaardige concessies van de andere lidstaten. Hopelijk is dit een model voor de toekomst: lidstaten die Europese waarden van democratie en rechtsstaat schenden, mogen niet de ruimte krijgen die Orbán lange tijd gegund werd.
Het zou rampzalig zijn geweest als de EU geen akkoord zou hebben bereikt. De Russische president Vladimir Poetin zou het signaal hebben gekregen dat Europa zelfs in de grootste veiligheidscrisis sinds het einde van de Koude Oorlog geen unanimiteit weet te bereiken. Ongetwijfeld zouden 26 lidstaten zonder Hongarije geld aan Oekraïne hebben overgemaakt, maar die procedure is trager en omslachtiger, met meer kans op politieke ongelukken.
Het akkoord is ook een belangrijk signaal aan de Verenigde Staten, waar het Congres nog altijd ruziet over steun aan Oekraïne. De mogelijke herverkiezing van Donald Trump hangt als een schaduw over 2024, maar Amerika is nu al een verscheurd land dat telkens opnieuw verlamd kan worden door interne tegenstellingen en daardoor geen stabiele factor meer vormt.
Mede daarom is het akkoord van donderdag slechts een tussenstap. De financiële hulp aan Oekraïne is de komende tijd veiliggesteld, maar het land heeft ook grote behoefte aan militaire steun. Om een Oekraïense nederlaag te voorkomen, zal Europa zijn financiële en logistieke inspanningen sterk moeten opvoeren. Op dit moment heeft het onvoldoende industriële capaciteit om Oekraïne in het benodigde tempo te bevoorraden. De belofte om binnen een jaar een miljoen granaten te leveren wordt bij lange na niet gehaald, maakte EU-buitenlandchef Josep Borrell deze week bekend.
Zo heeft Europa nog een lange weg te gaan, waarbij altijd weer onderlinge verdeeldheid op de loer ligt. Maar donderdag werd in elk geval een akkoord bereikt. Zoals zo vaak gebeurde dat op het laatste moment, maar onder druk bleek de EU wederom in staat om ingrijpende beslissingen te nemen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant