De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid beïnvloedt. Deze week: een scène uit toneelstuk De Formatie.
Een variant van deze foto stond woensdag in de krant. Daarop beende Geert Wilders voorbij, met dossiermappen onder zijn arm, beveiligers om zich heen en Fleur Agema achter zich aan. Die foto was al goed, maar er bleek een nóg betere te zijn. Dat was deze. Hier zeilt Dilan Yesilgöz langs, met in haar kielzog een oncomfortabel ogende Sophie Hermans. Kom ik zo op terug.
Er was nog een derde foto die David van Dam op deze locatie maakte, zo bleek uit het beeldaanbod. Die was enkele ogenblikken hiervoor gemaakt, de camera iets gedraaid. Dit derde beeld toont Yesilgöz die met precies dezelfde grijns aan komt lopen door de glazen deur aan de rechterkant. Ze kijkt recht de camera in. Achter haar is nog net een stukje Hermans te zien.
Van de drie is dat de minste. Het is, met alle respect natuurlijk, ‘gewoon’ een foto van Haagse politici in de wandelgangen, terwijl die andere twee, en dan vooral het beeld hierboven, theater zijn.
Laat het maar aan Van Dam over om tijdens de eindeloze formatiegesprekken de beste plek in Den Haag te vinden, in dit geval ergens in het gebouw van de Tweede Kamer. Tijdens de formatiegesprekken van 2021 had hij ook al zo’n A-locatie te pakken: een hooggelegen platje met uitzicht op de binnenplaats van Het Logement, waar de destijds demissionaire ministers Carola Schouten en Wouter Koolmees, uitgeblust en gaarvergaderd, via de achterdeur een sigaret kwamen roken.
En nu dit. Misschien zie ik iets over het hoofd, maar ik kan me niet herinneren dat ik deze koffiebar al eerder zo prominent in beeld zag. Op zich best een fris uitziend stalletje, met die groene tegels en het woord ‘KOFFIE’ in van die verlichte letters die een decennium geleden in waren, maar nu niet meer, wat zorgt voor een geruststellend laagdrempelige sfeer.
De tent is alleen wel akelig dicht, er is in geen velden of wegen een gezellige koffieschenker te bespeuren. En wie langer kijkt, krijgt het benauwd, want de koffiebar lijkt knellend strak tussen tegelvloer en systeemplafond geramd. Het stuk brutalistisch beton daarnaast blijkt (dat is te zien op de foto met Wilders) een stuk van een muur te zijn; in werkelijkheid opent de gang zich daar. Maar op de foto met Yesilgöz duwt het de ruimte nog eens extra in elkaar.
Al die details zijn belangrijk. Samen vormen ze een toneelmatige setting. Dat heeft de fotograaf goed gezien; hij bepaalde eerst de locatie en daarna het kader van zijn foto.
We zien een verlaten koffiebar, een uit het depot opgediept decorstuk dat eindelijk weer eens mag meedoen. De man met het witte jasje is een onderbetaalde figurant die over een paar jaar hoopt door te breken in Hollywood.
Hoofdrolspeler: Dilan Yesilgöz, met Sophie Hermans in een glanzende bijrol. De acteurs lopen van rechts naar links over het toneel. Ze spelen in het theaterstuk dat De Formatie heet en al maanden met gering succes wordt opgevoerd.
DILAN: (maakt grote, voortvarende passen, haar glimlach verraadt dat ze zich duidelijk bewust is van het publiek) ‘Loop ’s dóór, Sophie. Geert wacht op ons en je weet hoe hij is als er geen camera’s in de buurt zijn.’
SOPHIE: (hijgend op naaldhakken en met zware handtas, de komische noot van de scène) ‘Di, echt serieus, ik heb vanmorgen de verkeerde schoenen aangetrokken. En ik heb letterlijk nog steeds geen koffie ge... O, kijk! Kak, dicht.’
Maar echt serieus, David van Dam maakte maar drie foto’s op deze plek? Als ik hem was, bleef ik er slapen. Tenzij hij straks met nog iets veel beters komt.
Source: Volkskrant