Het besluit van het ICJ in Den Haag vrijdagmiddag is een gedeeltelijke overwinning voor Oekraïne. Oekraïne spande vrijwel direct na de invasie door Rusland in februari 2022 een zaak aan. Volgens Oekraïne schendt Rusland het genocideverdrag van de Verenigde Naties door het land valselijk te beschuldigen van volkerenmoord.
Het Kremlin doelde daarbij op de strijd tussen pro-Russische separatisten en het Oekraïense leger in Oost-Oekraïne. Rusland verdedigde de inval van Oekraïne op 24 februari 2022 door te stellen een einde te willen maken aan genocide.
Uiteindelijk sloten 32 landen zich bij Oekraïne aan in deze zaak, waaronder de Verenigde Staten, Canada en alle lidstaten van de Europese Unie (op Hongarije na). Het ICJ deed in maart 2022 al een voorlopige uitspraak. Toen kreeg Rusland van het hof de opdracht alle oorlogshandelingen in Oekraïne te staken, maar daar heeft het land geen gehoor aan gegeven.
Rusland eiste vervolgens dat het ICJ de zaak van Oekraïne niet inhoudelijk zou behandelen. Volgens het Kremlin is het hof niet bevoegd zich uit te spreken, onder meer omdat Rusland nooit expliciet naar het verdrag heeft verwezen bij de invasie van Oekraïne.
Het ICJ oordeelde vrijdag dat de meeste Russische bezwaren ongegrond zijn. Het ICJ is het met Rusland eens dat het zich niet eerder over een vergelijkbare zaak heeft gebogen en dat er dus geen jurisprudentie is. Maar dat is geen reden om geen oordeel te vellen. Dat Rusland niet expliciet naar het genocideverdrag heeft verwezen klopt ook, maar het hof kan nog steeds toetsen of het verdrag geschonden is.
Een ander verzoek van Oekraïne werd niet ingewilligd: hoewel het hof zich buigt over of Rusland Oekraïne ten onrechte heeft beschuldigd, doet het geen uitspraak over de vraag of de invasie zelf ook een schending is van het genocideverdrag.
Het besluit van het ICJ om zich over de zaak te buigen is een tegenvaller voor Rusland, juist in een week dat het Kremlin een opsteker kreeg van het hof. Woensdag besloot het Gerechtshof dat Rusland niet te veroordelen voor het financieren van terrorisme. Deze zaak, die Oekraïne in 2017 aanspande, ging om de Russische steun aan pro-Russische rebellen in Donetsk en Loehansk. Zij schoten onder meer vlucht MH17 neer.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden