Als hoofd van de binnenlandse veiligheidsdienst was het ooit de verantwoordelijkheid van Hans-Georg Maassens om Duitsland te behoeden voor bedreigingen van de democratie. Nu verdenkt diezelfde dienst hem van rechts-extremisme, werd deze week bekend.
De grootste bedreiging voor de Duitse democratie is extreem-rechts, zei het huidige hoofd van de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst BfV, Thomas Haldenwang, afgelopen zomer nog. En die dreiging komt niet slechts uit marginale groeperingen. Dat blijkt wel uit het feit dat Haldenwangs BfV zijn voorganger Hans-Georg Maassen nu heeft aangemerkt als vermeend rechts-extremist.
In een brief van de BfV, die gericht is aan zijn advocaat en Maassen zelf openbaar heeft gemaakt, staat een lange opsomming van uitspraken die duiden op vermeende extreem-rechtse sympathieën van Maassen.
Over de auteur
Thom Canters is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Zo haalt de inlichtingendienst Maassens uitspraak aan over Afrikaanse mensen in een toespraak in mei 2023, die hij ‘cultureel achterlijk’ noemde. In een essay schreef hij over een ‘nieuw totalitarisme’ van ‘socialistische en globalistische krachten’. Ook wordt Maassen geprezen door verschillende extreem-rechtse kopstukken en bewegingen die de BfV ook in de gaten houdt.
Zo is de man die als president van de BfV de waakhond van de Duitse democratie moest zijn, zelf verworden tot een mogelijke bedreiging.
De nu 61-jarige Maassen stond zo’n zes jaar aan het roer van de BfV. In 2018 moest hij van de regering van Angela Merkel het veld ruimen. Volgens zijn partijgenoot van de christen-democratische CDU, nam hij een te softe houding aan tegenover rechts-extremisme.
Lont in het kruitvat was een interview met de Duitse krant Bild. Er waren beelden opgedoken van extreem-rechtse groeperingen die in Chemnitz jacht maakten op buitenlands ogen mensen. Volgens Maassen was er geen enkel bewijs dat zij het op die groep hadden gemunt.
In zijn afscheidstoespraak bij de BfV zette Maassen zich vervolgens neer als het slachtoffer van een radicaal-linkse samenzwering. Een topfunctie bij het ministerie van Binnenlandse Zaken die hem ter compensatie is aangeboden gaat om die reden aan zijn neus voorbij.
Toch betekende die episode niet het definitieve einde van Maassens carrière. In 2021 stond hij op de kandidatenlijst van de CDU voor de verkiezingen van de Bondsdag. Dat kwam de partij, ook in eigen kring, op grote kritiek te staan. Maassen meende dat zijn kandidatuur kon helpen weggelopen kiezers terug te halen bij het extreem-rechtse Alternative für Deutschland (AfD). Dat bleek geen succes: de CDU verloor de verkiezingen, Maassen haalde geen zetel.
In de jaren daarna ontpopte hij zich steeds meer als doorn in het oog van de CDU. Hij begon steeds meer trekken te vertonen van de partij waarvoor hij in 2021 nog het redelijk alternatief moest bieden. Zo sprak hij over ‘eliminerend racisme tegen blanke mensen’ en een ‘groen-rode rassenleer die blanken als inferieur ziet’.
Met Maassens benoeming als voorzitter van de Werteunion (Waardenunie) in januari 2021, was de maat voor de CDU vol. De Werteunion, in 2017 opgericht door CDU-leden die zich afzetten tegen Merkels migratiebeleid, zet zich neer als de rechts-conservatieve vleugel van de partij. Maassen, die stelt geen lid te zijn geworden van de CDU ‘zodat er 1,8 miljoen Arabieren naar dit land konden komen’, sloot zich twee jaar later ook aan bij de beweging.
De CDU erkent de Werteunion niet als onderdeel van de partij en start een procedure om Maassen te royeren. Hoewel dat vooralsnog niet tot een definitieve breuk heeft geleid, doet Maassen die pogingen op zijn website af als een ‘eliminatieproces’. Vorige maand kondigde hij aan de Werteunion om te willen dopen tot een eigen partij, met een duidelijke anti-immigratiekoers – een volgende poging een alternatief voor de AfD te bieden.
In hoeverre Maassen daarin zal slagen, is zeer de vraag. Ook in de recente rel over de conferentie waar AfD-leden met neonazi’s hebben gesproken over de deportatie van migranten, dook Maassens naam weer op.
Maassen zelf was niet aanwezig bij de bijeenkomst, maar hooggeplaatste leden van de Werteunion wel. Wanneer de uitvoering van het deportatieplan ter sprake komt, schuift een aanwezige Maassen naar voren als voorzitter van een commissie die het plan moet laten lijken op ‘ethisch, legaal en efficiënt’ migratiebeleid.
Terwijl die affaire voor de buitenwereld Maassens val van zijn troon verder onderstreept, lijkt er intussen voor hem niet veel veranderd. Het onderzoek van de BfV doet hij af als een totalitaire ‘aanval op de vrije, democratische rechtsorde’: de ex-inlichtingenbaas vindt zichzelf nog altijd de beschermheer van de Duitse democratie.
Source: Volkskrant