Het demissionaire kabinet maakte dinsdagochtend bekend hoeveel opvangplekken elke gemeente in theorie zou moeten realiseren. In de praktijk gaan alle gemeenten binnen dezelfde provincie met elkaar om tafel om de verdelingen te maken. Een grote puzzel dus, die dit jaar moet worden gelegd.
NU.nl berekende op 15 januari in een artikel hoeveel opvangplekken gemeenten mogelijk nog zouden moeten realiseren. Daarin kwamen drie gemeenten duidelijk naar voren: Tilburg, Eindhoven en Den Haag liepen nog flink achter op de mogelijke taakstelling. Hoe gaat het nu in deze gemeenten?
Den Haag moet dit jaar op zoek naar in totaal 2.513 opvangplekken. Daarvan zijn er nu 900 gerealiseerd, maar dat zijn wel veelal tijdelijke plekken in december waarschijnlijk weer sluiten. Zo ook aan de Regulusweg. Daar worden op dit moment 600 vluchtelingen opgevangen in een oud kantoorpand.
Een woordvoerder kan desgevraagd nog niet veel zeggen over hoe de gemeente de opdracht aan gaat pakken. "We gaan kijken wat dit voor Den Haag betekent en hoe we hier uitvoering aan kunnen geven", zegt de woordvoerder. Ze verwijst daarbij naar de gesprekken die Den Haag gaat voeren met andere gemeenten en de provincie Zuid-Holland.
In Den Haag en omgeving klinkt wel weerstand tegen de spreidingswet. Zo heeft de grootste politieke partij in Den Haag, Hart voor Den Haag, een speciaal debat aangevraagd. Ze hopen dat de gemeenteraad zich wil uitspreken tegen de wet, maar die kans lijkt klein omdat voorstanders van de wet een meerderheid hebben in de gemeenteraad.
Elders in de provincie, in het nabijgelegen Westland, is ook enige onrust ontstaan rondom de spreidingswet. De gemeenteraad van Westland nam woensdag een motie aan waarin ze stellen dat de spreidingswet "niet inpasbaar is binnen de gemeente Westland". De burgemeesters en wethouders moeten die boodschap nu overbrengen aan de Tweede Kamer, maar dat betekent niet dat de gemeente zich niet meer aan de spreidingswet hoeft te houden. Burgemeester Bouke Arends zei eerder al dat de wet "uiteindelijk toch uitgevoerd moet worden".
Dan naar Noord-Brabant, naast Zuid-Holland de provincie waar gemeenten ook flink aan de slag moeten. Volgens de verdeelsleutel zou de gemeente Tilburg ongeveer 1.076 bedden moeten regelen. Momenteel zijn dat er maar 150, waarvan een groot deel ook nog eens tijdelijk.
Maar in de regio Tilburg wordt al jaren op een manier gewerkt die door de spreidingswet nu overal gebruikelijk gaat worden. Tilburg ging namelijk samen met negen omliggende gemeenten uit de regio Hart voor Brabant om tafel om de asielopgave te bespreken, legt een gemeentewoordvoerder uit. "We gooien alles bij elkaar en kijken wie wat gaat doen."
Onder die negen gemeenten zijn ook Oisterwijk en Gilze-Rijen. Daar zitten al "behoorlijke" asielzoekerscentra, zegt de woordvoerder. In Oisterwijk zit een regulier azc met 450 plekken en in de gemeente Gilze-Rijen gaat het om een regulier azc met 1.200 plekken. Dat maakt de opdracht voor Tilburg minder groot dan op papier lijkt.
Ook voor de nieuwe opgave steken de negen gemeenten de koppen weer bij elkaar. Zo wordt er nu nog gezocht naar een plek voor een azc waar 350 mensen kunnen worden opgevangen. Daarnaast kijken de gemeenten naar een vaste opvanglocatie voor 50 jongeren, die nu nog in de tijdelijke opvang in Tilburg zitten.
"We hebben altijd gezegd: we moeten solidair zijn met de gemeenten die al onevenredig veel doen", aldus de woordvoerder. "Iedereen pakt vanuit zijn eigen regio de opgave, en dat gaan we nu samen regelen."
Ook Eindhoven was al eerder met de spreidingswet bezig. In mei 2023, enkele maanden nadat het wetsvoorstel voor het eerst op tafel werd gelegd, besloot Eindhoven om 900 structurele opvangplekken op te willen zetten.
Bijna een jaar later is het gelukt om bijna 700 opvangplekken te regelen, maar al die plekken zijn tijdelijke locaties. Zo worden er bijna 250 mensen opgevangen in een pand van de gemeente en nog eens honderd mensen, onder wie zogenoemde alleenstaande minderjarige vluchtelingen (amv's), in een hotel. Deze maand komen er nog eens tweehonderd plekken bij in een ander hotel en vierhonderd bedden in een crisisnoodopvang op een bedrijventerrein.
"We zijn volop bezig met het zoeken naar en de ontwikkeling van structurele opvangplekken", zegt een woordvoerder van de gemeente. "Maar dit kent helaas wel enige doorlooptijd".
En nu bleek dinsdag dat de gemeente nóg meer plekken zou moeten regelen dan de verwachte 900, namelijk 1.195. Eindhoven gaat de komende tijd met andere Brabantse gemeenten overleggen over de precieze verdeling. Daarin kan bijvoorbeeld ook worden meegewogen dat Eindhoven al 1.300 Oekraïense vluchtelingen opvangt.
De provincies leveren vanaf 1 november hun plan in bij de staatssecretaris. Die maakt de verdeling uiteindelijk definitief. Als blijkt dat er niet genoeg plekken zijn, dan kan hij besluiten om gemeenten te verplichten dit te doen. In die situatie komen we pas op z'n vroegst in het voorjaar van 2025.
Source: Nu.nl algemeen