Op 13 januari, elf uur ’s ochtends, schalde vanuit de Martinitoren de melodie van Testament van Bram Vermeulen over Groningen. Het was een laatste eresaluut aan de geliefde stadshistoricus Beno Hofman, voor wie dat zijn favoriete nummer was. ‘Dood ben ik pas als jij me bent vergeten.’
Meer dan vierhonderd afleveringen maakte Hofman van Beno’s stad, een serie over de geschiedenis van Groningen die werd uitgezonden door de lokale omroep OOG. Hele generaties groeiden ermee op, memoreerde burgemeester Koen Schuiling na Hofmans dood. Tot de allernieuwste Groningers aan toe; sommigen zagen het programma voorbijkomen tijdens hun inburgeringscursus.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
De aantrekkingskracht van Beno’s stad, zegt collega en programmamaker Jeen de Vos, zat ’m in de laagdrempelige, theatrale wijze waarop Hofman de geschiedenis van de stad tot leven bracht. ‘Het ontstond zo dat Beno zich in die filmpjes verkleedde als historisch figuur. Die typetjes waren zo zwaar over de top dat het cult werd. We boorden nieuwe doelgroepen aan. Studenten vonden het bijvoorbeeld ook geweldig.’
Tussen alle gekkigheid door vertelde Hofman met passie over de geschiedenis van de stad. Die kunst van het vertellen had hij in zijn jeugd afgekeken van zijn vader, die als doopsgezinde dominee door Nederland trok. Dat hij door het werk van zijn vader niet, zoals zeven generaties Hofmans voor hem, in Groningen was geboren, maar in het Friese Workum, zou altijd een lichte teleurstelling blijven. ‘Vooral als hij ergens zijn paspoort of rijbewijs moest laten zien’, zegt zijn zoon Rudo. ‘Daar had Groningen moeten staan, vond hij. Dat was zijn thuis.’
Hofman streek er neer, nadat hij in Amsterdam sociale geografie had gestudeerd. Hij werd docent maatschappijleer en aardrijkskunde op een middelbare school, waar hij eind jaren negentig ontslag nam om zijn hart te volgen: hij werd stadshistoricus. In die hoedanigheid maakte hij niet alleen tv-programma’s, maar schreef ook columns en boeken, gaf rondleidingen, stond in het theater en maakte een podcast.
En dan waren er ook nog drie minidocumentaires over Groningen in Suriname. Hofman reisde er in 2011 voor het eerst naartoe en duikelde, hij was er nu toch, een in vergetelheid geraakt fort op. Trots poseerde hij voor het naambordje Groningen, om een week later in het tv-programma Herestraat helemaal van OOG te vertellen dat de Surinamers het Nederlandse Groningen vooral kenden als voetbalclub, niet als stad. FC Groningen moest er maar eens een vriendschappelijke wedstrijd gaan spelen, vond hij. ‘Alleen nog even het veld opknappen daar. Anders breken ze hun enkels.’
Door zijn televisiewerk – van Netflix had nog nooit iemand gehoord – werd hij een bekende Groninger. Studenten riepen hem na, net als bouwvakkers op de steigers. ‘Ging je met hem uit eten’, vertelt zijn zoon Rudo, ‘dan was er altijd wel iemand die naar hem toe kwam. Als puber vond ik dat niks. Later was ik vooral trots. Mijn vader was een beetje van alle Groningers.’
Vlak voor de kerstdagen, de dood zat hem toen al op de hielen, zei hij tegen zijn dochter: ‘Ik heb er in elk geval alles aan gedaan om niet vergeten te worden.’ Een paar dagen later overleed Beno Hofman aan de gevolgen van alvleesklierkanker, 69 jaar oud.
Bij leven kreeg hij al de Erepenning van de gemeente Groningen. Wat sommige ‘stadjers’ betreft, mag daar nu best nog een standbeeld bij. En anders moeten de afleveringen van Beno’s stad verplichte kost worden op Groningse basisscholen, opperden anderen. Prachtig allemaal, zegt zijn zoon. ‘Als zijn verhalen maar niet verloren gaan door de algoritmen van Google of YouTube. De filmpjes van mijn vader zien er inmiddels misschien wat gedateerd uit, zijn verhaal staat. En daar gaat het om.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden