Asielzoekers mogen de arbeidsmarkt op wanneer ze langer dan zes maanden ingeschreven staan in Nederland. Werkgevers moeten dan een speciale vergunning aanvragen bij het UWV om een asielzoeker in dienst te nemen.
Het aantal van deze verleende tewerkstellingsvergunningen (TWV's) schoot door het dak in 2023, ziet het UWV: van zeshonderd naar tweeduizend.
Volgens het UWV zijn er twee oorzaken voor de toename. Ten eerste de krapte op de arbeidsmarkt: werkgevers staan te trappelen om meer personeel. Maar dat verklaart niet de hele verdrievoudiging van het aantal vergunningen in een jaar tijd.
De tweede oorzaak voor de stijging is de rechtszaak van asielzoeker Elvis over het aantal weken dat hij mocht werken. "Door de aandacht voor deze zaak werd het bekender bij werkgevers dat een deel van de asielzoekers überhaupt mag werken", zegt een woordvoerder van het UWV.
Elvis was het oneens met het maximum van 24 weken weken dat hij mocht werken als asielzoeker. De rechtbank in Arnhem oordeelde in april in zijn voordeel aan de hand van de Europese Opvangrichtlijn, waarin staat dat asielzoekers toegang moeten krijgen tot de arbeidsmarkt.
Het UWV liet in mei weten de zaak naar de hoogste rechter te brengen omdat het om een ingrijpende uitspraak ging. Die besloot op 29 november dat asielzoekers het recht hebben om 52 weken per jaar te werken.
Op de dag dat de hoogste rechter de uitspraak deed, had het UWV al achttienhonderd vergunningen aan asielzoekers verleend in 2023. Veel meer dus dan in de jaren ervoor. "De stijging komt dus niet door het vervallen van de 24 wekeneis, maar wel door de aandacht hiervoor", zegt de woordvoerder van het UWV.
"Voor de betreffende werkgevers en werknemers is het hartstikke mooi dat ze elkaar hebben gevonden", zegt een woordvoerder van werkgeversorganisatie AWVN. "Het geeft wat verlichting aan de werkgevers."
Maar tweeduizend werknemers erbij in een jaar is niet genoeg voor de stelselmatige tekorten op de arbeidsmarkt, ziet de AWVN. "De komende decennia hebben we nog steeds veel te weinig mensen voor het werk dat er is."
Daarnaast zijn er nog andere obstakels voor asielzoekers om aan het werk te gaan, ziet VluchtelingenWerk. Zo zijn de wachtrijen voor een inschrijving bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) "enorm", laat de ngo weten aan NU.nl. De dienst kampt met onderbezetting. Maar zonder inschrijving bij de IND geen BSN-nummer. En zonder BSN-nummer geen bankrekening om een salaris op te ontvangen.
Bij werkgevers en asielzoekers is nog altijd veel onduidelijk over hoe de twee partijen met elkaar aan de slag kunnen gaan. Refugee Connect, een organisatie die werkgevers en asielzoekers helpt om bij elkaar te komen, krijgt veel vragen van beide groepen, maar ook van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en gemeenten. "Iedereen is zoekende", zegt een woordvoerder van Refugee Connect.
De gemeente Arnhem springt hierop in door bestaande balies uit te breiden zodat asielzoekers daar ook terechtkunnen voor betaald werk. Verder betaalt de gemeente taalondersteuning op de werkvloer voor de nieuwkomers.
"We merken dat asielzoekers staan te popelen om aan de slag te gaan", zegt de woordvoerder van de Arnhemse wethouder Paul Smeulders (Asiel en Inburgering). "Ook werkgevers zijn enthousiast. We kijken waar we kunnen helpen."
Source: Nu.nl economisch