Dit artikel is afkomstig uit Trouw. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten en tijdschriften op NU.nl. Daar lees je hier meer over.
Na een stormachtige verkiezingscampagne begon de Argentijnse president Javier Milei op 10 december al even stormachtig aan zijn regeerperiode. Vlak voor Kerst verraste Milei de Argentijnen met een 'nationaal urgentiedecreet', waarin hij ruim driehonderd wetten aanpaste of geheel ongedaan maakte.
Het stof was nog niet neergedaald of de president kondigde een megawet aan, de ley ómnibus. In bij elkaar 664 artikelen stelt Milei een transformatie voor die het land 'tot in zijn wortels' moet veranderen. Hij wil fors bezuinigen op cultuur en wetenschap, de huurbescherming en milieuwetten schrappen, subsidies beëindigen op onder meer gas, water en licht, de pensioenen versoberen, staatsbedrijven verkopen en het kiesstelsel ingrijpend hervormen.
Die radicale ingrepen maken deel uit van het 'plan kettingzaag' waarmee Milei de verkiezingen won. Hij belooft ermee een einde te maken aan de hoge inflatie, het begrotingstekort en de slepende economische crisis in het Zuid-Amerikaanse land. Ook roept Milei met de omnibuswet de noodtoestand uit. Als de wet wordt aangenomen, krijgt de president 'speciale bevoegdheden' waarmee hij macht naar zich toetrekt op terreinen als economie, veiligheid en sociale zekerheid. Een jaar lang zou hij kunnen regeren buiten het parlement om, met de mogelijkheid die periode met nog eens een jaar te verlengen.
Oppositieleider Juan Grabois noemt het geen wetsvoorstel, maar een poging van Milei om zichzelf 'totalitaire macht' toe te kennen. En Grabois is niet de enige met bedenkingen. Al weken gaan woedende Argentijnen de straat op voor lawaaiprotesten, slaand op potten en pannen. Vorige week woensdag werd het land grotendeels platgelegd door een algemene staking. 'Het vaderland is niet te koop', is een veelgehoorde slogan. Het Argentijnse hooggerechtshof verklaarde meerdere artikelen uit het nooddecreet ongrondwettelijk.
Het parlement debatteert al weken fel over de omnibuswet. Milei's partij La Libertad Avanza heeft er geen meerderheid, hij heeft de steun van andere partijen nodig om zijn wet aangenomen te krijgen. Deze week wordt erover gestemd en het lijkt erop dat Milei nog geen meerderheid heeft veiliggesteld.
Vorige week vrijdag deed zijn minister van economische zaken, Luis Caputo, dan ook een handreiking. De minister, geen lid van Milei's partij, schrapte de fiscale hervormingen zoals verhoging van de exportbelastingen en de pensioenhervormingen, die volgens velen het hart van de wet vormden. "Een grote tegenslag voor de regering", meent politicoloog Francisco Longa van onderzoeksinstituut Conicet.
Maar zelfs na het schrappen van de fiscale hervorming blijft de omnibuswet een 'reset van het land', zegt hij. "Dit is een ongekend experiment. We begeven ons met deze wet op onbekend terrein, het gaat de toekomst van Argentinië bepalen."
Ondanks de tegenstand denkt Longa dat het de regering toch lukt om de megawet door het congres te loodsen. "Veel van de parlementariërs zijn het in grote lijnen eens met de voorgestelde liberalisering van de economie." Waar de president volgens hem meer over moet inzitten is dat hij, zo kort na zijn aantreden, al veel sympathie onder de bevolking heeft verspeeld. "Het is een enorm ambitieus project en vanuit de samenleving lijkt de weerstand groter dan verwacht."
De discussie in het parlement zal zich woensdag en donderdag vooral richten op de speciale bevoegdheden die Milei naar zich toe wil trekken. De vrees is dat Milei zich tot dictator zal ontpoppen.
Als het parlement instemt met de speciale bevoegdheden, kan het inderdaad daarop uitdraaien, denkt ook Longa. "Maar dat hangt af van hoe hij zijn macht inzet én hoeveel ruimte hij krijgt van het volk." In Argentinië kunnen straatprotesten de macht van de president begrenzen, zegt de politicoloog. Milei zou niet de eerste zijn die door een woedende menigte gedwongen wordt het presidentieel paleis te verlaten.
Donderdag rond het middaguur, lokale tijd, wordt de uitslag van de stemming verwacht.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen