Vijftien jaar lang staat De Wereld Draait Door (DWDD) op eenzame hoogte op de Nederlandse tv. Het heeft jarenlang meer dan een miljoen kijkers per dag en wint alle belangrijke televisieprijzen. Het programma bezorgt de omroep miljoenen euro’s aan reclamegelden. Directieleden komen regelmatig naar de studio en proosten met leidinggevenden op de kijkcijfers. Maar dit programma had ook een schaduwzijde.
De Volkskrant deed in 2022 maandenlang onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag achter de schermen van De Wereld Draait Door en naar de rol van de omroep hierin. Zo had presentator Matthijs van Nieuwkerk had extreme woede-uitbarstingen en werden medewerkers door Van Nieuwkerk ten overstaan van anderen op centimeters afstand toegeschreeuwd, vernederd en geïntimideerd. Meerdere eindredacteuren – de eindverantwoordelijken voor de redactie – werkten hieraan mee. De top van BNNVara werd herhaaldelijk gewaarschuwd voor de situatie op de werkvloer, maar greep niet in.
Lees hier het volledige verhaal, met daarin de getuigenissen van tientallen oud-medewerkers.
Reacties van betrokkenen
Voor het Volkskrant-artikel wordt ook gesproken met leidinggevenden binnen en buiten het programma. Zoals met Dieuwke Wynia. Zij was tussen 2008 en 2016 de eind- en hoofdredacteur van De Wereld Draait Door. In die functie verdedigde Wynia de harde cultuur achter de schermen.
In een interview met de Volkskrant nam ze daar voor het eerst afstand van. Ook vertelde ze over hoe de directie van de omroep omging met de situatie bij het programma: ‘Nooit is er actieve bekommernis geweest over de veiligheid of de mentale staat van de redactie. De directie koesterde het succes. (...) Het was BNNVara er alles aan gelegen dat DWDD doorging. Achteraf gezien voel ik me in de steek gelaten door de omroeptop.’
Voormalig NPO-baas Frans Klein was namens omroep Vara nauw betrokken bij de opmars van De Wereld Draait Door. Hij zegt niet geweten te hebben van het grensoverschrijdend gedrag achter de schermen, ondanks interne en externe waarschuwingen.
Van Nieuwkerk zei zich in eerste instantie niet te herkennen in de Volkskrant-publicatie. ‘Dit artikel is een draconische karikatuur van vijftien jaar DWDD. Zeker, ik was fanatiek, eigenwijs en streng. En ik kon af en toe lelijk uit mijn slof schieten. Waardeloos. Maar ik ben nu gemakshalve teruggevouwen tot een ‘Eeuwige Driftbui’. En dat was ik dacht ik niet.’
Na publicatie van het artikel beëindigt Matthijs van Nieuwkerk zijn samenwerking met BNNVara, omdat de omroep volgens hem ‘openlijk twijfelt’ aan zijn oprechtheid.
De NPO laat een onderzoek instellen naar aanleiding van de onthullingen. Dat onderzoek moet achterhalen wat er precies is gebeurd achter de schermen, welke signalen over misstanden er zijn geweest en wat er met die signalen is gedaan, aldus de publieke omroep. De NPO wil de betrokken medewerkers horen en ‘recht doen aan hun belangen’.
Om het onderzoek niet ‘in de weg te zitten’ legt Frans Klein zijn functie neer. Later werd bekend dat hij definitief vertrekt bij de publieke omroep.
In maart 2023 publiceert de Volkskrant over pesterijen, seksisme en buitensluiten op de redactie van NOS Sport. In haar jaren als presentator bij NOS Sport voelt Aïcha Marghadi zich met de nek aangekeken. In de afgelopen twintig jaar, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant, kregen (oud-)medewerkers en andere betrokkenen te maken met pesterijen, seksisme en buitensluiten op de redactie. ‘Ze hebben me gewoon laten verzuipen.’
Na publicatie van dit artikel treedt de hoofdredactie van NOS Sport af. Ook legt Tom Egbers zijn werk als presentator neer.
Daarna treedt ook het voltallige bestuur van Meldpunt Mores a. Mores verzamelt meldingen over grensoverschrijdend gedrag in de culturele sector en de media. Voorzitter Janke Dekker is de echtgenote van NOS-presentator Tom Egbers. Volgens Dekker was er twijfel ontstaan over de onafhankelijkheid van Mores.
In september 2023 betuigt Matthijs van Nieuwkerk spijt. In een interview gaat hij voor het eerst door het stof: ‘Ik wist niet dat het voor sommige mensen zó ernstig was. En dat spijt mij ontzettend.’
Kort daarna maakt RTL bekend dat Van Nieuwkerk bij die zender terugkeert op tv. Eerder zei de presentator voor een mogelijke terugkeer de resultaten van het onderzoek te willen afwachten. Nu verbindt hij zich voor vier jaar aan de commerciële zender en zal daar vanaf voorjaar 2024 te zien zijn op zondagavond. Hoe is dat gegaan?
Het onderzoek wordt uitgevoerd door de onderzoekscommissie Gedrag en Cultuur Omroepen (OGCO), onder leiding van oud-minister Martin van Rijn. Eerst zou de commissie zich alleen richten op de werkcultuur bij DWDD. Dat veranderde nadat er ook meldingen binnenkwamen over andere programma's. Hierop verzocht de NPO de commissie-Van Rijn om het onderzoek te verbreden naar de gehele NPO.
Dat leidt er wel toe dat het rapport meermaals wordt uitgesteld. Uiteindelijk publiceert de commissie haar conclusies op 1 februari 2024.
Dossiers
• Grensoverschrijdend gedrag bij DWDD
• Werkcultuur bij NOS Sport
Beluister de podcast
Hoe kwam het onderzoek naar DWDD tot stand? En waarom trok de redactie hier zo veel geld en tijd voor uit? Verslaggevers Willem Feenstra en Abel Bormans vertelden erover in onze dageljikse podcast .
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Antwoord op al uw vragen
Updates, wijzigingen en klachten
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2024 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden